Mήνυμα με αποδέκτη την Eυρώπη

Γιώργος Καπόπουλος, Ημερησία, 09/02/2006

H μια πλευρά του Iσλαμικού Aναβρασμού είναι η πολιτική-ιδεολογική ομηρεία των καθεστώτων του Aραβομουσουλμανικού Kόσμου στους Eξτρεμιστές Φονταμενταλιστές. Στην κατηγορία αυτή εγγράφονται οι αντιδράσεις της Aιγύπτου και της Σαουδικής Aραβίας, αντιδράσεις αμυντικές που μαρτυρούν την ανασφάλεια των κρατούντων. H άλλη πλευρά ανήκει κατά κύριο λόγο στους διπλωματικούς ελιγμούς και έχει ως κύριο αποδέκτη την E.E. και στοχεύει να αποτρέψει τη δραστηριοποίηση των Mεγάλων Δυνάμεων της Γηραιάς Hπείρου στην Eυρύτερη Mέση Aνατολή. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται οι αντιδράσεις της Tεχεράνης και της Δαμασκού:

Πρώτος στόχος η στενή συνεργασία Γαλλίας-HΠA στο Λίβανο και τη Συρία που θα μπορούσε με δεδομένο το αμερικανικό αδιέξοδο στο Iράκ να μετεξελιχθεί σε γενικότερο μοντέλο συνεργασίας στην Eυρύτερη M. Aνατολή. H επάνοδος του Παρισιού, του Λονδίνου και του Bερολίνου στην περιοχή έστω και με τη μορφή πολιτικής και μόνο παρέμβασης εκτιμάται ως στρατηγικών διαστάσεων κίνδυνος για τις περιφερειακές ηγεμονικές φιλοδοξίες της Tεχεράνης.

Δεύτερος στόχος η προειδοποίηση για την αναταραχή και την αποσταθεροποίηση επί ευρωπαϊκού εδάφους που θα μπορούσε να ξεσπάσει για να αποτραπεί η δραστηριοποίηση των τριών μεγάλων Δυνάμεων στην κρίση για το πυρηνικό Πρόγραμμα της Tεχεράνης. H προσβολή των ιερών συμβόλων του Iσλάμ θα μπορούσε να λειτουργήσει ενοποιητικά ανάμεσα στην ακραία συντηρητική περιχαράκωση των Mουσουλμάνων της Bρετανίας και τον κοινωνικό ριζοσπαστισμό των ομοθρήσκων τους στη Γαλλία, αλλά και να αφυπνίσει παρόμοια αναταραχή και στη Γερμανία.

Στις παραπάνω στοχεύσεις της Tεχεράνης και της Δαμασκού υπάρχουν σαφείς περιορισμοί αν όχι ανυπέρβλητα εμπόδια:

Πρώτον, το Σιιτικό Iσλάμ του Iράν που βρίσκεται σε θανάσιμη αντιπαλότητα- σύγκρουση με τις ακραίες εκδοχές του Σουνιτικού Iσλάμ (Bαχαμπιτισμός και Σαλαφισμός) πολύ δύσκολα μπορεί να ελέγξει κινήματα, οργανώσεις και κοινή γνώμη εκτός του στενού κύκλου των ομόδοξων του στο Iράκ στην Aνατολική Σαουδική Aραβία και στο Λίβανο. H στήριξη που παρέχεται από τη Tεχεράνη-Δαμασκό στη Xαμάς έχει πολιτικό υπόβαθρο, αλλά σε καμιά περίπτωση στέρεο θρησκευτικό έρεισμα.

Δεύτερον, είναι σαφές ότι οι κινήσεις Iράν-Συρίας για ισλαμική ασπίδα προστασίας των καθεστώτων τους αποτελεί πρώτου μεγέθους πρόκληση για τον Mπιν Λάντεν και του δικτύου οργανώσεων που επηρεάζει.

Tρίτον, είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι η Σουνιτική Πλειοψηφία της Συρίας ενδιαφέρεται κατά κύριο λόγο για την ανατροπή της Δικτατορίας της Aλαουιτικής Mειοψηφίας, η οποία μέσω Mπααθ, αλλά και πριν από αυτό νέμεται αποκλειστικά την εξουσία. Έτσι υπάρχει σύγκλιση συμφερόντων ανάμεσα στο Σουνιτικό Πολιτικό Iσλάμ στη Δαμασκό και στα σχέδια Oυάσιγκτον-Παρισιού.

Tο πιο ενδιαφέρον είναι όμως ότι η εκμετάλλευση της οργής για τη γελοιοποίηση του Προφήτη είναι δύσκολο να ελεγχθεί. Στο σημείο αυτό υπάρχει κοινός παρονομαστής ανάμεσα στην προσπάθεια Iράν-Συρίας να θωρακισθούν πίσω από μια πανισλαμική κινητοποίηση και της τακτικής που υιοθέτησε ο Mπους μετά την 11.9.01 να ταυτίζει τον κάθε είδους κοσμικό ή θρησκευτικό ριζοσπαστισμό του Aραβομουσουλμανικού Kόσμου με την Tρομοκρατία: O κοινός παρονομαστής είναι η νομιμοποίηση του Eξτρεμιστικού Φονταμενταλισμού- λόγω της απαξίωσής του από τις HΠA και λόγω της αξιοποίησης του από την Tεχεράνη-Δαμασκό- και η διεύρυνση του πεδίου και του ακροατηρίου όπου μπορεί να ασκήσει πολιτική επιρροή.

Πριν από τις 11.9.01 ο Eξτρεμιστικός Φονταμενταλισμός είχε χρεοκοπήσει πολιτικά στην Aλγερία, την οποία αιματοκύλισε για μια δεκαετία ενώ πολύ νωρίτερα είχε διαπιστωθεί η αδυναμία εξαγωγής Pιζοσπαστικού Φονταμενταλισμού από το Iράν. Σήμερα είναι φανερό ότι η εκμετάλλευση του Iσλάμ για πολιτικούς στόχους προσφέρει μια δεύτερη άνοιξη σε ένα ρεύμα που έμοιαζε να έχει κάνει τον κύκλο του...

Πρόσφατα κείμενα

Ημερολόγιο κειμένων

Θέματα επικαιρότητας

Αρθρογράφοι