ΚΥΠΡΙΑΚΟ: Η κινητικότητα είναι κούφια και μυρίζει ναφθαλίνη...

Χριστίνα Πουλίδου, Κυριακάτικη Αυγή, 09/04/2006

Στην Κύπρο πολλά έχουν αλλάξει την τελευταία διετία και η πρόσφατη δημοσκόπηση του ΡΙΚ έδειξε τον καθρέφτη της κοινωνίας: θετική γνώμη για την Εκκλησία της Κύπρου έχει το 55% του κόσμου (και το 52% του ΑΚΕΛ), κατά της συμβίωσης με τους Τουρκοκύπριους τάσσεται το 48% του κόσμου (και το 40% του ΑΚΕΛ), το 56% θεωρεί πως φέτος (σε σύγκριση με πέρσι) δεν είμαστε πιο κοντά σε λύση (το 39% του ΑΚΕΛ), ενώ τέλος θετική γνώμη για τους χειρισμούς της κυβέρνησης Παπαδόπουλου στο Κυπριακό έχει το 61% του κόσμου και το 83% του ΑΚΕΛ.

Με άλλα λόγια, οι εξαγγελίες της πολιτικής ηγεσίας περί συνένωσης της Κύπρου, επιστροφής των προσφύγων και αποκατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ηχούν σήμερα κούφιες αφού το κοινωνικό υπόστρωμα που τις στήριζε κατάλαβε το ψευδεπίγραφο των επισήμων δηλώσεων και ανέκρουσε πρύμναν.

Στην Κύπρο κανείς σήμερα δεν εκτιμά ότι υπάρχει προοπτική λύσης του Κυπριακού. Ακόμη κι όσοι εξακολουθούν να ελπίζουν από απόγνωση θεωρούν ότι η όποια κινητικότητα σήμερα εκδηλώνεται θα ματαιωθεί στο επόμενο βήμα. Ήδη η έναρξη των διακοινοτικών συνομιλιών σκοντάφτει στη διαδικασία -το περιεχόμενο των συνομιλιών Ανάν - Παπαδόπουλου στο Παρίσι αμφισβητήθηκε στη Λευκωσία, αφού άλλα δήλωσε πως ειπώθηκαν ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος και άλλα ο βοηθός του γενικού γραμματέα Ιμπ. Γκαμπέρι σε διευκρινιστική επιστολή του.

Το περιεχόμενο της συζήτησης που είχε επίσης ο εκπρόσωπος του ΟΗΕ στην Κύπρο Μ. Μόλερ με τα ελληνοκυπριακά και τα τουρκοκυπριακά κόμματα τέθηκε αντιστοίχως εν αμφιβόλω -άλλα μετέδωσε ο εκπρόσωπος του ΔΗΚΟ ότι είπε ο κ. Μόλερ και άλλα οι εκπρόσωποι του ΔΗΣΥ και των ΕΔΗ. Προς τι αυτή η σύγχυση;

Κατά την ελληνοκυπριακή πλευρά, οι διακοινοτικές συνομιλίες θα πρέπει να έχουν δύο σκέλη που θα εξελίσσονται παράλληλα -στο ένα σκέλος θα αναπτύσσεται η διαδικασία των τεχνικών θεμάτων (περιβάλλοντος, υγείας, καταπολέμησης του εγκλήματος, παράνομης μετανάστευσης κ.λπ.), καθώς και τα "τέσσερα Α" (απαγκίστρωση, αποναρκοθέτηση, αποστρατικοποίηση, καθεστώς Αμμοχώστου), ενώ στο άλλο σκέλος θα εξετάζονται ορισμένες ουσιαστικές πτυχές του Κυπριακού, όπως είναι η εξέταση του μοντέλου λειτουργίας της οικονομίας σε ομοσπονδιακό επίπεδο και σε επίπεδο συνιστώντων κρατών, η απογραφή του πληθυσμού, το εδαφικό, το πάγωμα των περιουσιών στα κατεχόμενα κ.ά.

Σπεύδουμε για να κολλήσουμε...

Κατά την τουρκοκυπριακή πλευρά, η συζήτηση των τεχνικών θεμάτων της καθημερινότητας μπορεί να ξεκινήσει άμεσα, τα θέματα ουσίας όμως παραπέμπονται σε μεταγενέστερη φάση, αφού δηλαδή ολοκληρωθεί το στάδιο των προκαταρκτικών συνομιλιών.

Η Λευκωσία αντιτείνει ότι, αν γίνει αποδεκτή η τουρκοκυπριακή πρόταση, τότε ουδέποτε θα έρθουν προς συζήτηση τα ουσιαστικά ζητήματα, αφού παρελκυστικά οι Τουρκοκύπριοι θα ναρκοθετούν τις συνομιλίες επί των τεχνικών θεμάτων για να μην αρχίσει ο β’ γύρος των συνομιλιών. Ο ΟΗΕ τέλος φαίνεται να υποστηρίζει ότι οι συνομιλίες πρέπει άμεσα να αρχίσουν επί όσων έχουν συμφωνηθεί (επί των τεχνικών δηλαδή θεμάτων) και να συνεχιστούν οι διαβουλεύσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές για την παράλληλη ή μεταγενέστερη εξέλιξη των συνομιλιών και επί των ουσιαστικών θεμάτων.

Πέραν αυτής της εμπλοκής, παρουσιάζεται κι ένα δεύτερο ορόσημο αστάθειας: η Λευκωσία, όπως είπε τις προάλλες ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος, εκτιμά ότι το φθινόπωρο ενδέχεται να εκδηλωθεί ένταση στις σχέσεις Ε.Ε. - Τουρκίας. Κατά την επίσημη άποψη, συνεπώς, η επιλογή της άμεσης έναρξης των συνομιλιών διευκολύνει την κυπριακή κυβέρνηση, αφού, αν προκληθεί τότε αναστολή των συνομιλιών στην Κύπρο, η ευθύνη δεν θα βαρύνει την ελληνοκυπριακή πλευρά. Ωστόσο, αν ληφθούν υπόψιν πληροφορίες που αναφέρουν ότι ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος μετέβη στο Παρίσι για να συναντηθεί με τον γ.γ. του ΟΗΕ υπό την πίεση του Δημ. Χριστόφια, μπορεί κάποιος να εικάσει ότι η κυπριακή κυβέρνηση επιδεικνύει προθυμία για την άμεση έναρξη των συνομιλιών προβλέποντας ότι αυτές θα διακοπούν σύντομα με ευθύνη άλλων...

Με αποστάσεις η Ντόρα

Στο σκηνικό αυτό ενδιαφέρον παρουσίασε η επίσκεψη της κ. Ντ. Μπακογιάννη στην Κύπρο, η οποία, στην πρεμιέρα των επαφών της με την ιδιότητα της υπουργού Εξωτερικών, υιοθέτησε την ήπια εκδοχή των λεκτικών στερεοτύπων προσθέτοντας ορισμένες πινελιές που σηματοδοτούν το προσωπικό της στίγμα. Η κ. Μπακογιάννη προσπάθησε καταρχάς να αφοπλίσει όσους την αντιμετωπίζουν με καχυποψία (λόγω της παλαιότερης θέσης της στο σχέδιο Ανάν) και να διαμορφώσει ένα πλαίσιο συνεργασίας με την κυπριακή κυβέρνηση κλείνοντας την πόρτα στο παρελθόν κι ανοίγοντας την πόρτα στο μέλλον. Ταυτόχρονα επέλεξε προσεκτικά το στυλ των απαντήσεών της: μετέφερε έναν ευρωπαϊκό αέρα και μετρίαζε τις φραστικές αδιαλλαξίες απλώνοντας γέφυρες προς πάσα κατεύθυνση.

Η κ. Μπακογιάννη δεν χαρακτήρισε "νεκρό" το σχέδιο Ανάν, είπε ότι "αυτό ανήκει στην ιστορία" και προσέθεσε πως "ασφαλώς οι 9.500 σελίδες του δεν θα πεταχτούν στον κάλαθο των αχρήστων". Κατά την κυπριακή σημειολογία, επομένως, η κ. Μπακογιάννη σεβάστηκε το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, εννόησε όμως ότι οποιοδήποτε νέο σχέδιο δεν θα προκύψει από παρθενογένεση αλλά από το υλικό που έχει ήδη εκπονηθεί. Σε ερώτηση εξάλλου περί της σκλήρυνσης της τουρκικής στάσης, η κ. Μπακογιάννη αναφέρθηκε στον "προβληματισμό της Ε.Ε." επί του θέματος, ενώ προσέθεσε πως η ίδια -"ως αισιόδοξο άτομο"- εξακολουθεί να πιστεύει ότι "στην Τουρκία θα επικρατήσουν εκείνες οι δυνάμεις που επιθυμούν ένα ευρωπαϊκό, δημοκρατικό τουρκικό μέλλον" δίνοντας μια θετική προοπτική στην αποδοκιμασία της τουρκικής στάσης. Όταν, τέλος, ο Κύπριος ομόλογός της Γ. Ιακώβου απάντησε με το στενό στερεότυπο -πως δηλαδή "δεν τίθεται ζήτημα έκπτωσης στη στάση μας έναντι της Τουρκίας"- η κ. Μπακογιάννη κατέφυγε στην "ευρωπαϊκή διάλεκτο": "το ίδιο συμφέρον της Τουρκίας", είπε, "υπαγορεύει στην Άγκυρα την ανταπόκρισή της με το ευρωπαϊκό κεκτημένο".

Η υπουργός Εξωτερικών στην επίσκεψή της στην Κύπρο έδειξε διάθεση κατανόησης και συνεργασίας, κράτησε όμως αποστάσεις και δεν επέτρεψε την πολιτική οικειοποίησή της από κανένα κόμμα, εκφράζοντας μόνον τυπικά την αλληλεγγύη της στον ΔΗΣΥ -μεταβαίνοντας στα γραφεία του ενόψει των βουλευτικών εκλογών στις 21 Μαϊου.

Το συμπέρασμα είναι πως, αν η κυπριακή ηγεσία δείξει διάθεση σοβαρής ενασχόλησης με το Κυπριακό και διοχετεύσει δυναμική στο νέο εγχείρημα που βρίσκεται στα σκαριά, η ηγεσία του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών θα είναι δραστήρια αρωγός σ’ αυτή την προσπάθεια. Ειδάλλως, στο σκηνικό της διχοτόμησης, δεν χρειάζεται συνδρομή -το υλικό υπάρχει στην Κύπρο.

Πρόσφατα κείμενα

Ημερολόγιο κειμένων

Θέματα επικαιρότητας

Αρθρογράφοι