Κυβέρνηση επαρχιώτικου βολονταρισμού

Μιχάλης Παπαγιαννάκης, Συνέντευξη στον Ανδρέα ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟ, Κυριακάτικη Αυγή, 16/07/2006

Πολιτικοί φίλοι και αντίπαλοι αναγνωρίζουν στον Μιχάλη Παπαγιαννάκη ότι είναι ανήσυχο πνεύμα και αυτός θέλησε να τους επιβεβαιώσει, προχωρώντας, σε μια στείρα απο πλευράς παραγωγής ιδεών περίοδο, στην ίδρυση Ομίλου Προβληματισμού και Παρέμβασης για την Αριστερά. Σε συνέντευξή του στην "Κ.Α." μιλάει αναλυτικά για τις φιλοδοξίες και τις προοπτικές του Ομίλου, δηλώνοντας ότι δεν θα υπάρχει κανένα θέμα ταμπού. Την ίδια στιγμή ασκεί σκληρή κριτική στην κυβέρνηση, κατηγορώντας την για επαρχιώτικό βολονταρισμό, ισχυριζόμενος ότι δεν έχει κανένα μεταρρυθμιστικό σχέδιο. Το κορυφαίο στέλεχος του ΣΥΝ εκτιμά ότι δεν είναι ώριμη η πρόταση της ΑΚΟΑ για τη σύσταση νέου πολιτικού φορέα, επιμένοντας ότι ο ΣΥΝ πρέπει να διατηρήσει την αυτονομία του.

* Όμιλος Προβληματισμού και Παρέμβασης για την Αριστερά σήμερα. Πώς προέκυψε η ιδέα αυτή;

Είναι πολύ παλιά ιδέα, διότι πάντοτε συζητιόταν η δυνατότητα να βρίσκονται οι άνθρωποι και να συζητάνε μεταξύ τους, ασχέτως των κομματικών τους δεσμεύσεων. Ξανατέθηκε η σκέψη εδώ και περίπου ένα χρόνο από διάφορες πλευρές. Γι’ αυτό και θέλω να πω ότι με στεναχωρεί όταν λένε -άσχετα αν με κολακεύει- ότι εγώ τον έκανα τον Όμιλο. Δεν είναι έτσι. Από διάφορες πηγές έχει μπει το θέμα της ίδρυσης του Ομίλου. Από ανθρώπους τόσο εντός όσο και εκτός του ΣΥΝ. Είδατε και στη συνάντηση που κάναμε την Τετάρτη, ήταν προσωπικότητες όπως ο Σταύρος Λειβαδάς, ο Βασίλης Ζουναλής, η Βάσω Κιντή. Και βεβαίως πολλά στελέχη του ΣΥΝ.

* Ποιοι είναι οι πρώτοι στόχοι του Ομίλου

Οι στόχοι, ανάλογα με την πολιτική και ιδεολογική συγκυρία, αλλά και τα ενδιαφέροντα των ανθρώπων που συμμετέχουν, είναι να φτιάξει ένα είδος θεματολογίου για ζητήματα που απαιτούν συζήτηση, διότι για εμάς δεν υπάρχουν ταμπού και κλισέ. Για μας ελάχιστα πράγματα είναι δεδομένα. Για παράδειγμα, εγώ δεν ξέρω τι σημαίνει σήμερα μια σωστή, εκσυγχρονιστική, προοδευτική πολιτική θέση, για πράγματα που είναι για πολλούς αυτονόητα (π.χ. για το ασφαλιστικό, την παιδεία, την αυτοδιοίκηση, τα εθνικά, τη γεωργία, τον τουρισμό κ.ά). Αυτά τα ζητήματα είναι βασικά για την ελληνική κοινωνία και πρέπει να τεθούν από την αρχή. Ελπίζω το Σεπτέμβριο να γίνει η πρώτη εκδήλωση. Ξεκαθαρίζω ότι δεν θα βγούμε να πούμε κάτι που έχουμε αποφασίσει, θα είναι εκδηλώσεις - συσκέψεις εργασίας, όπου θα ακουστούν απόψεις, θα διατυπωθούν ερωτήσεις. Φιλοδοξία μας είναι να τελειώνει κάθε εκδήλωση με ένα πόρισμα, το οποίο θα κατατίθεται στο δημόσιο διάλογο.

* Θα μείνουμε για την ώρα στα όρια της ανανεωτικής αριστεράς. Σκοπεύετε από Σεπτέμβριο να απευθυνθείτε σε πρόσωπα και άλλων πολιτικών κομμάτων;

Όχι, δεν έχει νόημα. Εκείνο που έχει νόημα είναι να κουβεντιάσεις με ανθρώπους που ενδεχομένως είναι ενταγμένοι σε άλλα κόμματα. Αυτό, όμως, γίνεται και χωρίς τον Όμιλο. Εγώ έχω μιλήσει σε πολλές εκδηλώσεις του ΟΠΕΚ ή παλαιότερα στο Πολιτικό Εργαστήρι της κ. Τσουδερού. Η συζήτηση πρέπει να γίνεται, όμως το να κάνεις κοινές εκδηλώσεις δεν έχει νόημα. Δεν θα χρησιμεύσει να μαζευτούμε διάφοροι και να κάνουμε μονόλογο. Ας κρατήσουμε για την ώρα την πρωτοβουλία αυτή στα όρια της σύγχρονης ανανεωτικής αριστεράς.

* Στελέχη του ΣΥΝ λένε ότι τα ζητήματα που θέλετε να ανοίξετε θα μπορούσαν να τεθούν είτε από το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς είτε από το Τμήμα Θεωρίας του ΣΥΝ.

Εξαιρετική ιδέα, αλλά γιατί δεν το κάνανε; Θέλω να πω, επειδή αντιλαμβάνομαι την ένσταση, ότι δεν υπάρχει θέμα αντιπαράθεσης με θεσμικά όργανα. Το Ινστιτούτο Πουλαντζάς είναι θεσμικό όργανο του ΣΥΝ, προβλεπόμενο και χρηματοδοτούμενο από το κράτος, όπως είναι το Κέντρο Μαρξιστικών Ερευνών του ΚΚΕ, το ΙΣΤΑΜΕ του ΠΑΣΟΚ, το Ινστιτούτο Κ. Καραμανλής της Ν.Δ. Συνεπώς αυτά είναι όργανα των κομμάτων, που η πλειοψηφία καθορίζει την ατζέντα, διορίζει τη διοίκηση. Αυτό δεν έχει καμία σχέση με μια πρωτοβουλία πολιτών, που λέει ότι εμείς θέλουμε να κουβεντιάσουμε το θέμα της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης από μηδενικής βάσεως και να καταλήξουμε σε κάποιες προτάσεις.

* Μιάς και αναφερθήκατε στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, υπάρχουν κάποιοι που εγκαλούν τους πανεπιστημιακούς και τους φοιτητές ως επιθυμούντες τη συντήρηση της υπάρχουσας κατάστασης.

Αν μείνει αυτή η εικόνα, θα είναι πολύ κακό. Ενώ είναι ελπιδοφόρο και αισιόδοξό ότι οι νέοι βγήκαν στους δρόμους, αν μείνει μόνο στο ότι έγινε για να πουν όχι σε οτιδήποτε, θα ήταν λάθος και κακό, τη στιγμή που οι σοβαροί άνθρωποι αντιλαμβάνονται ότι κάτι πρέπει να αλλάξει στο χώρο της εκπαίδευσης.

Αλαλούμ η κυβέρνηση

* Όσα μέτρα η κυβέρνηση προαναγγέλλει ως μεταρρυθμίσεις τελικά τα παίρνει πίσω. Πιστεύετε ότι η κυβέρνηση δεν είναι αρκετά τολμηρή, ότι η ελληνική κοινωνία είναι αρκετά συντηρητική ή ότι δεν είναι τα μέτρα στη σωστή κατεύθυνση;

Καταρχάς σε κάποια από τα μέτρα που πήρε πίσω, η κυβέρνηση είχε έναν περίεργο βολονταρισμό. Για παράδειγμα, στο θέμα του ποδοσφαίρου η κυβέρνηση πήγε να βάλει χέρι σε αυτά που λέει ένας διεθνής οργανισμός. Δεν είναι μέλος της FIFA η κυβέρνηση, η ΕΠΟ είναι. Εκεί συνεπώς ήταν φανερό γιατί έφαγε τα μούτρα της η κυβέρνηση. Δεν ήταν από έλλειψη τόλμης, αλλά από έναν ανόητο βολονταρισμό, ολίγον επαρχιώτικο, που δεν λαμβάνει υπόψη του τα σύγχρονα δεδομένα. Σε άλλα ζητήματα έκανε πίσω επειδή συνάντησε μεγάλη κοινωνική αντίδραση. Για παράδειγμα, ήταν φανερό ότι θα συναντούσε αντιδράσεις στο ζήτημα των ΔΕΚΟ, διότι πήγε να πάρει μέτρα που δεν είναι φιλεργατικά. Θέλω πω ότι δεν υπάρχει ένα ενιαίο κριτήριο, καθώς πρόκειται για μια κυβέρνηση λιγάκι αλαλούμ. Ξεκινάει διάφορα πράγματα, που δείχνει ότι δεν τα έχει μελετήσει και συνυπολογίσει. Η άποψή μου είναι ότι δεν έχει μεταρρυθμιστικό σχέδιο.

* Παρά ταύτα η κυβέρνηση σε όλες τις δημοσκοπήσεις κυριαρχεί. Θεωρείτε ότι το λεγόμενο εκσυγχρονιστικό ρεύμα της ελληνικής κοινωνίας έχει υποχωρήσει;

Είναι προφανές ότι εκείνο που δεν έχει προχωρήσει είναι το ΠΑΣΟΚ. Από την άλλη, νομίζω ότι υπάρχει στην κοινωνία ένα αντιεκσυγχρονιστικό-αντιμεταρρυθμιστικό υπόβαθρο. Και αυτό υπάρχει είτε από φόβο είτε από άγνοια του μέλλοντος ή από έλλειψη πνοής διότι δεν υπάρχει πολιτική δύναμη που να προβάλλει ένα άλλο μεταρρυθμιστικό σχέδιο, που να είναι πραγματικό μεταρρυθμιστικό σχέδιο.

Να διασώσουμε την αυτονομία του ΣΥΝ

* Η ΑΚΟΑ κατέθεσε μια πρόταση για την ανασύνθεση της αριστεράς, στην κατεύθυνση δημιουργίας νέου πολιτικού φορέα. Πώς τη σχολιάζετε;

Η πρόταση, έτσι όπως διατυπώθηκε, είναι σαφής, έχει αρχή και τέλος, διότι έως τώρα ακούγαμε αποσπασματικά πράγματα. Αυτό είναι το θετικό της. Το αρνητικό είναι ότι θεωρεί πολλά πράγματα αυτονόητα. Υπάρχουν πολιτικές διαφορές που δεν γίνεται να μένουν στην μπάντα. Δεν λύνονται με μια απλή ακαδημαϊκή συζήτηση. Το εγχείρημα έχει πολλές δυσκολίες, που αναδεικνύονται και στην τωρινή συγκυρία. Οι δυνάμεις που αναφέρει η ΑΚΟΑ δεν τα έχουν βρει σε κομβικά σημεία στις αυτοδιοικητικές εκλογές. Και σε θέματα προγραμματικά, τακτικής, αλλά και προσώπων. Θεωρώ, συνεπώς, ότι δεν είναι ώριμη αυτή η πρόταση. Πρέπει να διασώσουμε την αυτονομία του ΣΥΝ στις μεγάλες ενδεχόμενες αλλαγές που έρχονται, με τις αδυναμίες της κυβέρνησης, τις ενδεχόμενες πρόωρες εκλογές. Πρέπει να διατηρήσουμε τον ΣΥΝ ως αυτόνομο εργαλείο. Τώρα, αν η πρόταση της ΑΚΟΑ είναι για να γίνει κουβέντα που θα φρενάρει τις αναζητήσεις και τις διεργασίες που κάνει ο ΣΥΝ, για να μείνουμε σε κάποιες γενικές καταγγελίες, τότε η πρόταση είναι και αρνητική.

Θεσσαλικής εκλογικής αναφοράς η εκτροπή

* Για ποιον λόγο ο κ. Σουφλιάς προχωράει στην εκτροπή του Αχελώου;

Ο κ. Σουφλιάς πάει να φέρει το παλιό φαραωνικό και αντιοικολογικό σχέδιο επειδή πιστεύει ότι συγκινεί την εκλογική του βάση στη Θεσσαλία. Από την άλλη, επειδή έχει συναντήσει ανυπέρβλητα νομικά, οικολογικά και οικονομικά προβλήματα, πάει να τα λύσει μέσω της Βουλής. Έχει απορρίψει το ΣτΕ 3-4 φορές το σχέδιο. Αν περάσει από τη Βουλή και το χαρακτηρίσει εθνικό έργο, δεν χρειάζεται περιβαλλοντική έγκριση. Είναι η ίδια στρεψοδικία που κάνανε για να περάσουν όλα τα ολυμπιακά έργα. Ελπίζω να μην το πετύχει και να μην γίνει. Εκτιμώ ότι δεν έχει απολύτως καμία χρησιμότητα αυτό το έργο.

Πρόσφατα κείμενα

Ημερολόγιο κειμένων

Θέματα επικαιρότητας

Αρθρογράφοι