ΟΤΑ και Ευρωπαϊκή Ένωση

Διονύσης Γουσέτης, Αυγή, 23/09/2006

Στην κατακερματισμένη κοινωνία μας βασιλεύει -από συστάσεως ελληνικού κράτους μέχρι σήμερα- ο τοπικισμός. Εντούτοις, η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν είχε υπόσταση: ο τοπικισμός λειτουργούσε με φράξιες εντός του κοινοβουλίου και των πολιτικών κομμάτων. Υπόσταση έδωσε στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης η Ευρωπαϊκή Ένωση, στο όνομα της αποκέντρωσης και της περιφερειακής ανάπτυξης -έννοιες άγνωστες σε μας μέχρι τότε. Η κεντρική εξουσία υποχρεώθηκε από την Ε.Ε. να δώσει περιεχόμενο και εξουσία στις αποκεντρωμένες μορφές διοίκησης.

Όπως όλα όμως, έτσι κι αυτό έγινε στη χώρα μας καρικατούρα. Όπως η υποχρέωσή μας να θεσπίσουμε πολιτικό γάμο υπονομεύτηκε με το διαβόητο "ισόκυρο" με τον θρησκευτικό, έτσι και η αποκέντρωσή μας υπονομεύτηκε με τον διορισμένο από την κεντρική κυβέρνηση "περιφερειάρχη", στα χέρια του οποίου βρίσκεται η πραγματική εξουσία: τόσο η θεσμική-διοικητική, όσο και (κυρίως) η οικονομική. Αποκεντρώνοντας δραστηριότητες, η κεντρική εξουσία υποχρεώθηκε να χρηματοδοτήσει τους ΟΤΑ που τις ανέλαβαν. Αυτό όμως μόνο στα χαρτιά. Σήμερα χρωστάει στους ΟΤΑ περισσότερο από 3 δισ. ευρώ (1 τρισ. δραχμές). Η πραγματική καχεξία της αποκέντρωσης φαίνεται από το ότι στην ανάδελφη χώρα μας κάθε δήμος διαχειρίζεται ετησίως 350 ευρώ ανά κάτοικο, όταν ο μέσος όρος στην Ε.Ε είναι 2.600 ευρώ!

Παρ ότι οι ΟΤΑ οφείλουν την υπόστασή τους στην Ε.Ε., η έννοια της συνεργασίας με αυτήν και με ομόλογες περιφέρειες των εταίρων μας είναι έξω από τη σκέψη τους. Η πραγματική σχέση που έχουν με την Ε.Ε. βρίσκεται αποκλειστικά στο πόσο θα την αρμέξουν. Στις αρχές της δεκαετίας του 80 η Τοπική Αυτοδιοίκηση απέκτησε το δικαίωμα να συμμετέχει στα κοινοτικά προγράμματα. Τότε ξεκίνησε η ρεμούλα. Ένας κλάδος της ήταν η ίδρυση των "Κέντρων Εκπαίδευσης και Κατάρτισης" (ΚΕΚ). Η Ευρωπαϊκή Ένωση τα ενέκρινε και αφελώς τα χρηματοδότησε. Τα περισσότερα από τα προγράμματα των ΚΕΚ ήταν α λα ελληνικά: καταρτίζονταν κατάλογοι "μαθητών", ενοικιάζονταν αίθουσες διδασκαλίας, πληρωνόταν "διδακτικό προσωπικό", αλλά επιμόρφωση ουδέποτε γινόταν. Ολόκληρα προγράμματα του είδους αυτού τα καρπώθηκε η νέα τάξη επιτήδειων, η οποία δημιουργήθηκε στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Άλλος κλάδος της ρεμούλας είναι οι Γεωργικοί Συνεταιρισμοί. Αυτοί μάλιστα μας παρουσιάστηκαν ως μορφή σοσιαλιστικής κολεχτίβας. Οργανώνονταν "ενημερωτικές συνεστιάσεις" με ψητά, καραβίδες και αστακό και οι συνδαιτυμόνες έπιναν εις υγεία των κορόιδων της Ε.Ε. Η άλλη αρπαχτή των συνεταιρισμών ονομαζόταν "βελτίωση του εξοπλισμού" τους. Αγοράστηκαν πανάκριβα μηχανήματα (ηλεκτρονικοί υπολογιστές κ.λπ.), τα οποία όμως δεν υπήρχε κατάλληλο προσωπικό να τα χειριστεί. Ωστόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση τα πλήρωσε, οι "αρμόδιοι" εισέπραξαν τις μίζες από τους προμηθευτές και τα μηχανήματα πετάχτηκαν σε αποθήκες. Με την πάροδο του χρόνου, σάπισαν και καταστράφηκαν.

Το πιο χαρακτηριστικό όμως δείγμα ασυδοσίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σε συνεργασία εδώ με την κεντρική εξουσία, είναι η διαχείριση των απορριμμάτων. Ήδη η χώρα μας παραπέμπεται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο επειδή δεν εξασφάλισε την κατάλληλη επεξεργασία των αστικών λυμάτων σε 24 πόλεις. Η προθεσμία για τη λειτουργία των υποδομών αυτών έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2000! Την ευθύνη των έργων την έχουν οι ΟΤΑ, υπό την προϋπόθεση να χρηματοδοτηθούν. Η Ελλάδα έχει λάβει σημαντική κοινοτική χρηματοδότηση για τη βελτίωση της περιβαλλοντικής υποδομής της, αλλά τα χρήματα εξαφανίστηκαν κάπου μεταξύ των ΟΤΑ και της κεντρικής εξουσίας. Ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ ενημέρωσε τον περασμένο Σεπτέμβριο την κυβερνητική επιτροπή για τον κίνδυνο να επιβληθούν στη χώρα μας πρόστιμα πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ. Ποιος θα τα πληρώσει; Ως συνήθως, δεν θα τα πληρώσουν, ούτε θα λογοδοτήσουν, οι υπεύθυνοι είτε των ΟΤΑ είτε της κεντρικής εξουσίας. Σιωπηλά, θα τα υποστούμε εμείς οι φορολογούμενοι.

Στις 7 Ιουνίου 2005 παραδόθηκε η ετήσια έκθεση του Σώματος Eπιθεωρητών και Eλεγκτών Δημόσιας Διοίκησης για το 2004. Η έκθεση διερεύνησε το πώς πραγματοποιούνται τα αγροτικά προγράμματα που επιδοτούνται από την E. E. Κατέγραψε παρεκκλίσεις από τους κοινοτικούς κανονισμούς, παραποιημένες αιτήσεις, ψευδείς δηλώσεις παραγωγών, πλαστογραφίες και μη επιβολή κυρώσεων.

Η αποκεντρωμένη διαφθορά των ΟΤΑ έχει τούτο το χαρακτηριστικό: επειδή ακριβώς είναι κοντά στον πολίτη, τον εθίζει ευκολότερα. Καταντάει αυτονόητη. Χειρότερα: καταντάει αποδεκτή. Ακόμα χειρότερα: η νέα γενιά, η ελπίδα του αύριο, μοιάζει όχι μόνο να έχει μολυνθεί από το μικρόβιο αλλά να πρωτοστατεί σε αμοραλισμό.

Αυτά δεν συζητούνται στον προεκλογικό αγώνα. Η συζήτηση γενικότερα για την Ε.Ε. περιορίζεται στο κατά πόσον είναι ιμπεριαλιστική, αιρετική, στους Φράγκους που μας άλωσαν το 1204 κ.λπ. Άλλο ένα δείγμα της επαρχιώτικης υποκρισίας μας.

e-mail: diongous@central.ntua.gr

Πρόσφατα κείμενα

Ημερολόγιο κειμένων

Θέματα επικαιρότητας

Αρθρογράφοι