Η αναθεώρηση του ΑΕΠ ανατρέπει πολιτικές συντεταγμένες και ιδεολογικά στερεότυπα

Γιάννης Δραγασάκης, Κυριακάτικη Αυγή, 08/10/2006

Η αναθεώρηση των εθνικών λογαριασμών είναι μια υπόθεση πολύ πιο σοβαρή από ό,τι ώς τώρα έχει φανεί. Μετά την αναθεώρηση, δεν προκύπτει μόνο ένα αυξημένο, κατά 25%, ΑΕΠ (Ακαθάριστο Εγχώριο προϊόν). Προκύπτει μια νέα κοινωνική πραγματικότητα, ένα νέο κοινωνικό προφίλ και μια νέα εικόνα ως προς τη θέση της χώρας μας στο πλαίσιο της Ε.Ε.

Το σημαντικότερο είναι ότι με τα νέα αυτά δεδομένα, ανατρέπονται πολιτικές συντεταγμένες και ιδεολογικά στερεότυπα που βρίσκονται στον πυρήνα της ασκούμενης πολιτικής.

Θα ήθελα να επισημάνω σύντομα μερικές από αυτές τις ανατροπές.

1. Μέχρι σήμερα, κυριαρχούσε η άποψη ότι το "μεγάλο κράτος" και οι "υπέρογκες δημόσιες δαπάνες" ευθύνονται για τα δημοσιονομικά ελλείμματα. Άρα η μείωση των δαπανών προέκυψε ως η "φυσική" επιλογή για τη δημοσιονομική προσαρμογή. Με βάση όμως τα νέα στοιχεία, όπως σημείωσε ήδη η Ελίζα Παπαδάκη ("Νέα" 4/10), οι δημόσιες δαπάνες δεν υπερβαίνουν το 37% ως ποσοστό του ΑΕΠ όταν στην Ε.Ε. είναι 47,5%.

2. Μέχρι σήμερα, θεωρούσαμε ότι οι δαπάνες για την Παιδεία ήταν περίπου 3,2% του ΑΕΠ και η κυβέρνηση, υποτίθεται, πως είχε ως στόχο να τις φτάσει στο 5%. Τώρα αποκαλύπτεται ότι οι δαπάνες για την παιδεία είναι κάτω του 2,5% του ΑΕΠ, γεγονός που καθιστά την απόσταση από τον αναγκαίο στόχο ακόμη μεγαλύτερη. Το ίδιο ισχύει για την υγεία, την έρευνα, την κοινωνική προστασία κ.λπ.

3. Η αναθεώρηση των εθνικών λογαριασμών αποκάλυψε ότι υπάρχει μια μη καταγεγραμμένη απασχόληση της τάξης των 477.000 ατόμων. Ο κ. Αλογοσκούφης, κατά τη σχετική συζήτηση στη βουλή, δεν αρνήθηκε ότι είναι πολύ πιθανό να πρόκειται για ανασφάλιστη εργασία. Αν αυτό ισχύει, τότε το πρόβλημα της ανασφάλιστης εργασίας είναι πολύ πιο οξύ και οι προοπτικές της κοινωνικής ασφάλισης είναι ακόμη πιο ζοφερές απ ό,τι ώς τώρα θεωρούσαμε.

4. Όπως είναι γνωστό, η φτώχεια υπολογίζεται από τη Eurostat με βάση ένα ύψος εισοδήματος, που ορίζεται ως ποσοστό του κατά κεφαλήν εθνικού εισοδήματος. Με την αναθεώρηση, όμως, του ΑΕΠ, το κατά κεφαλήν εισόδημα αναπροσαρμόζεται από 16.000 σε 20.000 ευρώ περίπου (για το 2005). Αυτό σημαίνει ότι και η "γραμμή" που ορίζει το (επίσημο) όριο φτώχειας αποκτά υψηλότερη τιμή. Ο πληθυσμός συνεπώς που ζει κάτω από το όριο αυτό είναι πολύ μεγαλύτερος απ ό,τι ώς τώρα έδειχναν οι επίσημες στατιστικές.

5. Επιβεβαιώνεται έτσι ότι το δημοσιονομικό πρόβλημα, όπως χρόνια τώρα υποστηρίζουμε, είναι κυρίως πρόβλημα εσόδων. Πράγματι, με βάση τα νέα δεδομένα, τα φορολογικά έσοδα της χώρας μας, ως ποσοστό του ΑΕΠ, δεν υπερβαίνουν το 29%, όταν στην Ε.Ε. είναι 41%, στις δε Σκανδιναβικές υπερβαίνουν το 50%. Δεδομένου ότι οι μισθωτοί υποβάλλονται σε σχετικά υψηλή φορολογία, επιβεβαιώνεται έτσι η τεράστια φοροδιαφυγή, αλλά και ο άνισος χαρακτήρας του φορολογικού συστήματος.

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι οι ανισότητες των εισοδημάτων είναι μεγαλύτερες απ ό,τι ώς τώρα θεωρούσαμε. Η κοινωνική απόκλιση από την υπόλοιπη Ε.Ε. των 15 σε κρίσιμους κοινωνικούς τομείς είναι πολύ μεγαλύτερη. Και τα φορολογικά έσοδα, που αποτελούν τη βάση για τη χρηματοδότηση αυτών των τομέων, αλλά και για την άμβλυνση των ανισοτήτων, είναι απογοητευτικά χαμηλά, τα χαμηλότερα σ όλη την Ε.Ε. πλην της Λιθουανίας.

Η αναθεώρηση, λοιπόν, των στοιχείων των εθνικών λογαριασμών, καθιστά ακόμη πιο αναγκαία και επιτακτική η θεσμοθέτηση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, αλλά και η εφαρμογή μιας πολιτικής αναδιανομής υπέρ των κοινωνικών υποδομών, της παιδείας και των οικονομικά αδύνατων κοινωνικών τάξεων και ομάδων. Δυστυχώς, το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2007, αλλά και συνολικά η ακολουθούμενη πολιτική κινούνται προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση.

Υπό το φως των νέων δεδομένων, ο νεοφιλελευθερισμός αποδείχνεται όχι μόνο μια στενά ταξική επιλογή, αλλά και μια κοινωνικά ανεύθυνη ιδεολογία. Επίσης, βασικές παραδοχές και συντεταγμένες της ασκούμενης πολιτικής βρίσκονται σε κατάφωρη αντίθεση με τις ανάγκες της κοινωνίας. Το ακολουθούμενο μοντέλο πολιτικής και ανάπτυξης, αποδείχνεται ότι όχι μόνο παράγει ανισότητες, αλλά και ότι δεν είναι βιώσιμο. Οι δε συζητήσεις περί σουηδικού ή άλλου μοντέλου καταντούν κωμικές, αν ληφθεί υπόψη ότι στη Σουηδία τα φορολογικά έσοδα αντιστοιχούν στο 51% του ΑΕΠ, ενώ σε μας στο 29% κι αυτό κατανέμεται βάναυσα άνισα!

Τα νέα, λοιπόν, δεδομένα μπορούν να τροφοδοτήσουν τον προβληματισμό και τη δράση για ανατροπή της σημερινής πολιτικής και για την εφαρμογή ενός νέου μοντέλου δίκαιης και βιώσιμης ανάπτυξης.

Πρόσφατα κείμενα

Ημερολόγιο κειμένων

Θέματα επικαιρότητας

Αρθρογράφοι