Την άλλη Κυριακή μπορούμε να αλλάξουμε το πολιτικό τοπίο.

Κώστας Πουλάκης, Αυγή της Κυριακής, 09/09/2007

Φτάσαμε στο τέλος. Την επόμενη Κυριακή ψηφίζουμε. Οι δημοσκοπήσεις, τα αποτελέσματα τους, και τα συμπεράσματα, περνάνε στην ιστορία και θα έχουν ενδιαφέρον μόνο στο επίπεδο που αναζητούν την δικαίωση τους από το εκλογικό αποτέλεσμα. Τρία είναι τα ερωτήματα που αναζητούν κατά την γνώμη μου απαντήσεις μέσα από την ανάλυση και των τελευταίων δημοσιοποιημένων δημοσκοπήσεων.

1. Ποια είναι τα τελευταία συμπεράσματα, από τις 22 δημοσκοπήσεις που πραγματοποιήθηκαν από 9 εταιρείες μέσα σε 12 μέρες, μετά την πρόωρη προκήρυξη των εκλογών;

2. Έχουν αυτά τα νέα συμπεράσματα σχέση και συνέχεια με τα προηγούμενα συμπεράσματα που αναλύαμε σε τακτά χρονικά διαστήματα τον τελευταίο χρόνο από τις στήλες της ΑΥΓΗΣ;

3. Μπορούμε με όλα αυτά να προβλέψουμε την τελική διάθεση του εκλογικού σώματος την επόμενη Κυριακή;

Οι δημοσκοπήσεις τον Αύγουστο.

Πριν προχωρήσουμε στα συμπεράσματα, είναι αναγκαίο να επισημάνουμε ότι όλες οι δημοσκοπικές έρευνες είχαν για πρώτη φορά να αντιμετωπίσουν τρία σημαντικά προβλήματα που εκ των πραγμάτων, μειώνουν τις δυνατότητες για ασφαλέστερη εξαγωγή συμπερασμάτων. Τα δύο οφείλονται στην χρονική περίοδο που έγιναν αναγκαστικά οι έρευνες. Τον Αύγουστο, οι πολίτες βρίσκονται ακόμα σε διακοπές, γεγονός που δημιουργεί προβλήματα στο στατιστικό δείγμα από την μία, ενώ από την άλλη καμία δημοσκόπηση δεν πέτυχε καθαρό και ουσιαστικό προεκλογικό χρόνο. Στοιχεία που πρέπει να τα δούμε με αντικειμενικό μάτι και όχι με την καταγγελτική πολιτική λογική του ΠΑ.ΣΟ.Κ, επειδή τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων δεν το ικανοποιούν.

Όμως το βασικό πρόβλημα, ήταν η χρονική σύμπτωση των δημοσκοπήσεων με την μεγάλη εθνική και οικολογική καταστροφή. Όταν η μισή Ελλάδα καίγεται, όταν οι νεκροί είναι 65, όταν όλοι οι πολίτες με οργή, αγανάκτηση και θλίψη βλέπουν την καταστροφή και διαπιστώνουν την ανυπαρξία του κράτους από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, είναι πολύ δύσκολο οι μετρήσεις να παρακολουθήσουν και να αποτυπώσουν με ακρίβεια τις μεγάλες και υπόγειες αλλαγές που συντελούνται στην συνείδηση των πολιτών.

Με αυτές τις παρατηρήσεις ας επιχειρήσουμε με μεγάλη προσοχή να ανιχνεύσουμε τις απαντήσεις στα ερωτήματα που θέσαμε στην αρχή.

Τα συμπεράσματα των προεκλογικών δημοσκοπήσεων και η σχέση τους με τις προηγούμενες αναλύσεις.

1. Ο Δικομματισμός υποχωρεί συνεχώς.

Η κάμψη του δικομματισμού που σημειώναμε μέχρι τον Ιούνιο του 2007, συνεχίστηκε και στις τελευταίες προεκλογικές δημοσκοπήσεις, και αυτό είναι πρωτόγνωρο πολιτικό εύρημα. Από την απλή παρατήρηση του πίνακα 1, βλέπουμε ότι η διαφαινόμενη υπόγεια αμφισβήτηση των δύο κομμάτων που κυβέρνησαν την χώρα μετά την μεταπολίτευση, εντάθηκε το καυτό δεκαήμερο των πυρκαγιών. Τα συσσωρευμένα προβλήματα της μίζερης καθημερινότητας των πολιτών πήραν άλλη διάσταση στα μάτια τους, καθώς έβλεπαν από την τηλεόραση την Πελοπόννησο και την Εύβοια να καίγονται και συγχρόνως διαπίστωναν για άλλη μια φορά την απουσία του κρατικού μηχανισμού. Θα λέγαμε ότι οι φωτιές ήταν το κερασάκι στην τούρτα, η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Έτσι στις τελευταίες δημοσκοπήσεις, ο δικομματισμός σημείωσε πτώση δύο περίπου μονάδων. Μείωση η οποία όμως δεν άλλαξε τους συσχετισμούς ανάμεσα στα κόμματα εξουσίας, διότι οι πολίτες ξέρουν πολύ καλά ότι αυτό το κράτος που αδυνατεί να τους προστατέψει χτίστηκε σιγά-σιγά, πολλά χρόνια τώρα.

Το προηγούμενο συμπέρασμα ενισχύεται και από άλλους δείκτες, όπως είναι η καταλληλότητα για πρωθυπουργός, με μείωση του Καραμανλή 4% και του Παπανδρέου 1%, καθώς και από τον βαθμό ικανοποίησης από την κυβέρνηση και την αξιωματική αντιπολίτευση, όπου είχαμε αντίστοιχα μείωση 4% και 5%.

Οι μισοί πολίτες που εγκαταλείπουν τα δύο κόμματα εξουσίας, τοποθετούνται καταρχήν στην αδιευκρίνιστη ψήφο. Ο προβληματισμός τους καταγράφεται ανάμεσα στην αποχή, την ψήφο διαμαρτυρίας στα υπόλοιπα κόμματα και λιγότερο η διάθεση επιστροφής στα κόμματα εξουσίας. Θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι αρχίζει να καταγράφεται μια αντισυστημική ψήφος που ξεπερνάει την θετική ψήφο υπέρβασης του δικομματισμού. Στην ουσία εμφανίζεται δυσαρέσκεια απέναντι στο πολιτικό σύστημα της μεταπολίτευσης.

2. Η πόλωση δεν εμφανίστηκε.

Σε αυτές τις εκλογές, τα κόμματα εξουσίας δεν κατάφεραν, μία εβδομάδα πριν τις εκλογές, να δημιουργήσουν την τεχνητή πόλωση που εγκλωβίζει την πολιτική βούληση των πολιτών. Το είχαμε επισημάνει και στις προηγούμενες αναλύσεις, ότι το ΠΑ.ΣΟ.Κ δεν μπορεί να εμπνεύσει μια ουσιαστική κυβερνητική αλλαγή. Η 20χρονη κυβερνητική του παρουσία, ο αντιπολιτευτικός του λόγος που περιορίζεται σε θέματα διαχείρισης της εξουσίας, χωρίς να αγγίζει ζητήματα πολιτικής ουσίας, είναι παράμετροι που δείχνουν ότι η ήττα του στις εκλογές του 2004, είχε βαθιά αίτια, μακροχρόνιες συνέπειες και δεν αποτελεί μία μικρή παρένθεση στην πολιτική μας ιστορία. Ο δείκτης της παράστασης νίκης τον οποίο συνεχώς παρακολουθούσαμε ανελλιπώς, στην χειρότερη περίπτωση κατέγραφε υπέρ της Ν.Δ διαφορά 25 ποσοστιαίων μονάδων. Έτσι για το ΠΑ.ΣΟ.Κ προκύπτει ότι η πολιτική του έχει ενσπείρεί τόση απογοήτευση στους ψηφοφόρους του, που δεν μπορεί να εμπνεύσει και να κερδίσει την μάχη των καφενείων. Ίσως το ΠΑ.ΣΟ.Κ να βρεθεί και μπροστά σε μια μικρή και δυσάρεστη έκπληξη.

3. Ο αριθμός των κομμάτων της νέας Βουλής και η αυτοδυναμία.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις, τα στοιχεία και οι αναλύσεις, εξακολουθούν να δείχνουν πεντακομματική Βουλή. Οι αμφιβολίες που υπήρχαν για την είσοδο του ΛΑ.Ο.Σ στην Βουλή έχουν εξανεμιστεί. Τα τελευταία γεγονότα σταθεροποίησαν την ψήφο διαμαρτυρίας που εισέπραττε το προηγούμενο χρονικό διάστημα. Το 60% των ψηφοφόρων του, που δεν προέρχονται από την Ν.Δ, δείχνουν μεγαλύτερη βεβαιότητα για την επιλογή τους. Το πρόβλημα του ΛΑ.Ο.Σ ως προς το τελικό ποσοστό του, εξακολουθεί να είναι, το τι θα κάνουν οι ψηφοφόροι του που προέρχονται από την Ν.Δ. Το δίλημμα για ισχυρή αυτοδυναμία ή όχι, περισσότερο θα πιέσει τους δικούς του ψηφοφόρους και δεν γνωρίζουμε πολιτικά και δημοσκοπικά τις αντοχές τους, αφού ο ΛΑ.Ο.Σ έχει μικρή πολιτική ιστορία. Όμως δεν θα πρέπει να παραβλέψουμε ότι σε όλες τις δημοσκοπήσεις οι πολίτες, στην πλειοψηφία τους, θέλουν Βουλή πέντε κομμάτων.

4. Ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α πηγαίνει νικηφόρα στις εκλογές.

Σε όλες μας τις αναλύσεις ισχυριζόμαστε ότι οι δυνάμεις της ριζοσπαστικής αριστεράς, στις σημερινές πολιτικές συνθήκες, με την νέα, σταθερότερη φυσιογνωμία στην κοινωνική αριστερά, δεν θα είχε κανένα κίνδυνο το βράδυ των εκλογών. Σε πολλούς βέβαια υπήρχε εύλογη αγωνία, αφού σε αρκετές εκλογές οι τελευταίες μέρες ήταν πιεστικές για τους ψηφοφόρους μας. Όταν καείς στον χυλό φυσάς και το γιαούρτι. Όμως τώρα οι συνθήκες είναι διαφορετικές.

Ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α και στις τελευταίες προεκλογικές δημοσκοπήσεις παρουσίασε μια αξιοπρόσεκτη άνοδο, και μάλιστα συγκριτικά την μεγαλύτερη από τα υπόλοιπα κόμματα, όπως βλέπουμε στον πίνακα 1.

Το σημαντικό είναι ότι αυτή η άνοδος καταγράφεται από όλες τις εταιρείες, ενώ συγχρόνως συνεχίζει να αυξάνει η συσπείρωση του (από 70% στο 75%). Από δε τις μετακινήσεις των πολιτών ανάμεσα στα κόμματα εξακολουθεί να έχει θετικό ισοζύγιο με το ΠΑ.ΣΟ.Κ. και εμφανίστηκαν στις τελευταίες δημοσκοπήσεις αξιοπρόσεκτες μετακινήσεις και από την Ν.Δ προς τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α Έχουμε δηλαδή αποκτήσει ένα σταθερό πολιτικό ακροατήριο που ξεπερνάει την καταγεγραμμένη πρόθεση ψήφου και αυτό είναι το σημαντικότερο ίσως πολιτικό εύρημα των τελευταίων μετρήσεων. Ένα πολιτικό ακροατήριο που δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τις αντιδράσεις του τις τελευταίες μέρες που απαγορεύεται η δημοσιοποίηση των δημοσκοπήσεων που συνεχίζονται.

Μπορούμε να προβλέψουμε το εκλογικό αποτέλεσμα;

Μια εισαγωγική παρατήρηση. Τα μαθηματικά, οι στατιστικοί πίνακες, η μελέτη των χρονοσειρών, από έναν υπερβολικά μεγάλο αριθμό δημοσκοπήσεων που μελετήσαμε όλη την τετραετία, έχουν τα όρια τους. Όλοι δεχόμαστε ότι οι δημοσκοπήσεις είναι φωτογραφίες των στιγμών. Μπορεί αυτές οι φωτογραφίες όταν τις τοποθετούμε στη σειρά να σχηματίζουν μια κινηματογραφική ταινία, από την οποία γνωρίζουμε μεγάλο μέρος της υπόθεσης, είναι όμως δύσκολο να γνωρίζουμε με ακρίβεια το τέλος.

Το σαφές προβάδισμα της Ν.Δ, η μεγάλη πτώση και των δύο κομμάτων που κυβέρνησαν, η αύξηση των κομμάτων της Αριστεράς, αλλά και του ΛΑ.Ο.Σ είναι δεδομένα. Ευτυχώς οι πολίτες και οι καθημερινές πολιτικές εξελίξεις μπορούν να επέμβουν καθοριστικά και να δώσουν το δικό τους τελικό πολιτικό στίγμα, το βράδυ της 16ης Σεπτεμβρίου.

Σε αυτές τις εκλογές με το πολιτικό σκηνικό που αναλύσαμε, υπάρχουν όλες οι προϋποθέσεις να έχουμε εκλογικό αποτέλεσμα που θα καταρρίπτει τα δύο ιστορικά ρεκόρ που έχουν καταγραφεί στις εκλογές του 1996. Το άθροισμα των δυνάμεων του δικομματισμού μπορεί να είναι μικρότερο από το 79,6% και το ποσοστό των δυνάμεων της ριζοσπαστικής αριστεράς έχει τις πολιτικές δυνατότητες, τις τελευταίες επτά μέρες να ξεπεράσει τον δικό του καλό εαυτό του 5,12%. Όχι για να ανταγωνιστούμε το παρελθόν μας, αλλά για να καθορίσουμε το μέλλον μας.

Όλα εξαρτώνται από μας. Με στόχο λοιπόν να ανατρέψουμε τα θετικά δείγματα των δημοσκοπήσεων, προς θετικότερη κατεύθυνση, ας δώσουμε την μάχη των τελευταίων ημερών αμφισβητώντας τα στοιχεία του πίνακα 2. Μπορεί να είχαμε ανάγκη από περισσότερο χρόνο, θα τον αναπληρώσουμε όμως με την πολιτική μας βούληση και αισιοδοξία.

Η ανατροπή του υπάρχοντος εναλλασσόμενου και αδιέξοδου δικομματισμού με την ταυτόχρονη ισχυροποίηση των δυνάμεων της ριζοσπαστικής αριστεράς, μας επιφυλάσσει ενδιαφέρουσες εξελίξεις.

Μπορούμε να αλλάξουμε το πολιτικό τοπίο.

Μπορούμε να κάνουμε τα αδύνατα δυνατά.

ΠΙΝΑΚΑΣ 1

ΚΟΜΜΑΤΑ Ο Μ.Ο των 22 προεκλογικών δημοσκοπήσεων. Ο Μ.Ο των 22 αντίστοιχων δημοσκοπήσεων πριν την προκήρυξη των εκλογών. Διαφορές

Ν.Δ 35,2 36,0 -0,8

ΠΑ.ΣΟ.Κ 33,6 34,6 -1,0

Κ.Κ.Ε 7,1 6,7 +0,4

ΣΥ.ΡΙΖ.Α 4,3 3,8 +0,5

ΛΑ.Ο.Σ 3,9 3,7 +0,2

ΑΛΛΑ 2,2 2,2

ΔΞ-ΔΑ 13,7 13,0 +0,7

Πίνακας 2 : Πρόβλεψη αποτελεσμάτων και εδρών με αναγωγές και χρονοσειρές.

Ν.Δ 41,0 % - 42,0 % 149 – 152

ΠΑ.ΣΟ.Κ 38,5 % - 39,5 % 103 – 106

Κ.Κ.Ε 7,7 % - 8,1 % 21 – 22

ΣΥ.ΡΙΖ.Α 4,4 % - 4,8 % 12 – 13

ΛΑ.Ο.Σ 4,2 % - 4,6 % 11 – 12

ΑΛΛΑ 2,5 %- 2,7 %

Θέμα επικαιρότητας:
Προς τις Βουλευτικές εκλογές

Σύνολο: 48 Κείμενα

Πρόσφατα κείμενα

Ημερολόγιο κειμένων

Θέματα επικαιρότητας

Αρθρογράφοι