Αφγανιστάν: Ο βασιλιάς είναι γυμνός

Ελένη Τσερεζόλε, Κυριακάτικη Αυγή, 10/01/2010

Τη στιγμή που ο Χουμάμ Χαλίλ Αμπού Μουλάλ αλ Μπαλάουι, ο 32χρονος Ιορδανός γιατρός, πυροδοτούσε τα εκρηκτικά που είχε πάνω του, αφού είχε εισέλθει στην «καρδιά» της βάσης Τσάπμαν της CIA στη νοτιοανατολική επαρχία Κοστ του Αφγανιστάν, τίποτε δεν μπορούσε να αλλάξει: επτά πράκτορες της CIA έχαναν τη ζωή τους, καθώς κι ο Ιορδανός σύνδεσμός του (μακρινός ξάδελφος του βασιλιά Αμπντάλα), φέρνοντας στην επιφάνεια, με τον τραγικότερο τρόπο, τα κενά της αμερικανικής παρουσίας στη δύσβατη χώρα, αλλά και το μέγεθος των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι νατοϊκές δυνάμεις σε ένα περιβάλλον που στο παρελθόν έχει καταβάλει δύο μεγάλες δυνάμεις: τη Βρετανία (στα τέλη του 19^ου αιώνα) και τη Σοβιετική Ένωση, κατά τη δεκαετία του 1980… Η αιματηρή επίθεση στις 30 Δεκεμβρίου ήταν η φονικότερη για τη CIA τα τελευταία χρόνια, από την 11η Σεπτεμβρίου 2001, ενώ συνολικά η υπηρεσία, από τη χρονιά ίδρυσής της, το 1947, έχει χάσει 90 πράκτορες.

Στόχος της συνάντησης του Αλ Μπαλάουι με τους Αμερικανούς πράκτορες, ήταν να τους δώσει τα ονόματα ανώτατων στελεχών της Αλ Κάιντα στην περιοχή. Ο Αλ Μπαλάουι θεωρείτο από τους Αμερικανούς πράκτορες «σίγουρος» και γιαυτό κανείς δεν του έκανε σωματικό έλεγχο… Χρειάστηκε να περάσουν λίγα 24ωρα, μέχρις ότου δημοσιοποιηθεί ότι ο Ιορδανός γιατρός, παλαιστινιακής καταγωγής, που η οικογένειά του νόμιζε ότι βρισκόταν στη Λωρίδα της Γάζας, βοηθώντας παλαιστίνιους ασθενείς, και που ολοφάνερα είχε κερδίσει την εμπιστοσύνη των Αμερικανών πρακτόρων, εργαζόταν για λογαριασμό της Αλ Κάιντα. Εδώ κι έναν χρόνο ο Μουλάλ Αλ Μπαλάουϊ βρισκόταν στο επίκεντρο μιας σύνθετης κατασκοπευτικής επιχείρησης: οι Αμερικανοί πίστευαν ότι βρισκόταν στην υπηρεσία των ιορδανικών μυστικών υπηρεσιών και ότι είχε έλθει στο Αφγανιστάν προκειμένου να διεισδύσει στην Αλ Κάιντα, ως ξένος μαχητής. Τα πράγματα όμως είχαν εντελώς διαφορετική τροπή και ο Μπαλάουι, τον οποίο οι γνωστοί του περιέγραφαν ως «σοβαρό γιατρό», αποδείχθηκε διπλός πράκτορας.

Το περιστατικό με τους νεκρούς Αμερικανούς πράκτορες έφερε στην επιφάνεια, πέρα από τη στενή συνεργασία Ιορδανίας και Ουάσινγκτον, και την ύπαρξη δικτύου της Αλ Κάιντα στη χώρα, το οποίο στρατολογεί πράκτορες της οργάνωσης. Μια εξαιρετικά δυσάρεστη διαπίστωση για τον βασιλιά Αμπντάλα στο Αμάν, που είναι αναγκασμένος να ισορροπεί μεταξύ της φιλοαμερικανικής / φιλοδυτικής πολιτικής του και μιας κοινής γνώμης που είναι όλο και πιο «ευάλωτη» στα κελεύσματα των εξτρεμιστών…

Ωστόσο, το μεγαλύτερο σοκ από την πρόσφατη επίθεση στη βάση της CIA ήταν ο βαθμός ανετοιμότητας των αμερικανικών δυνάμεων: το πλήγμα στην αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών ήταν βαθύ.

Ίσως όμως να ήταν και αναμενόμενο, αν λάβει κανείς υπόψη του τα όσα γράφει σε έκθεσή του ο Αμερικανός στρατηγός Μάικλ Φλιν, επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών του ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν. Τι σημειώνει στο κείμενό του, το οποίο επέλεξε να δημοσιοποιήσει μέσω του Κέντρου για μια Νέα Αμερικανική Ασφάλεια, ο Φλιν; Οι κρίσεις του είναι εξαιρετικά αυστηρές: ο στρατηγός θεωρεί ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, τυφλωμένες από την ανάγκη προστασίας των στρατιωτών τους έναντι των ανταρτών, «αγνοούν» το αφγανικό περιβάλλον, περιορίζονται στις δημοσιογραφικές πληροφορίες και είναι ανίκανες να στηρίξουν την αντίσταση στους αντάρτες ή να προσανατολίσουν τους πολιτικούς. «Οκτώ χρόνια από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος στο Αφγανιστάν, η αμερικανική κοινότητα πληροφοριών έχει περιθωριακή αποτελεσματικότητα» γράφει ο Φλιν, που επιθυμεί με την έκθεσή του αυτή να ενημερώσει όλες τις υπηρεσίες πληροφοριών. Απορροφημένες από τις «επαινετές» προσπάθειές τους να εντοπίσουν τους αντάρτες, να αποτρέψουν τις ενέδρες ή να καθοδηγήσουν τα μη επανδρωμένα αεροπλάνα, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών «πέφτουν στην παγίδα», με το να περιορίζονται «στην αντίδραση έναντι των τακτικών του εχθρού αντί να προσπαθούν να πλήξουν την καρδιά της ανταρσίας». «Η επιλογή των στόχων που πρέπει να πληγούν δεν θα βοηθήσει τις αμερικανικές και συμμαχικές δυνάμεις να κερδίσουν στο Αφγανιστάν», προειδοποιεί ο στρατηγός Φλιν. «Το γεγονός απλώς του θανάτου ανταρτών δεν ωφελεί σε τίποτε παρά στον πολλαπλασιασμό των εχθρών», υπενθυμίζει, «κυρίως μεταξύ των εθνοτήτων των Παστούν, που αναζητούν εκδίκηση». Και θυμίζει την περίπτωση των σοβιετικών στρατευμάτων στη δεκαετία του 1980, όταν «αν και είχαν σκοτώσει εκατοντάδες χιλιάδες Αφγανούς, βρίσκονταν μπροστά σε μια όλο και πολυπληθέστερη ανταρσία προς το τέλος της σύγκρουσης, σε σύγκριση με τα αρχικά της στάδια».

Παράλληλα, ο Φλιν κατηγορεί τους πράκτορες της CIA ότι «αγνοούν την τοπική οικονομία», ότι αγνοούν ποιοι πράγματι κατέχουν την εξουσία και δεν ξέρουν πώς να τους επηρεάσουν…

Επίσης ο ίδιος προσάπτει στους αναλυτές, στην Ουάσινγκτον, ότι δεν διαθέτουν πληροφορίες και ότι, έτσι, «πολλοί ιθύνοντες που λαμβάνουν αποφάσεις στηρίζονται περισσότερο στις εφημερίδες παρά στις υπηρεσίες πληροφοριών για να μάθουν τι συμβαίνει επιτόπου». Ο στρατηγός επιρρίπτει επίσης ευθύνες στους πράκτορες, ότι δεν δίνουν τη δέουσα σημασία σε τοπικές πηγές, τις οποίες «υποτιμούν», όπως τους αγρότες και τους επικεφαλής των φυλών ή τους Αφγανούς στρατιώτες και τους υπαλλήλους του ΟΗΕ ή των ανθρωπιστικών οργανώσεων. Μπορεί αυτές οι πηγές να προσφέρουν πληροφορίες για τις θέσεις των ανταρτών «αλλά παρέχουν στοιχεία στρατηγικής σημασίας - ένα χαρτί για να κερδηθεί η στήριξη των ντόπιων και να περιθωριοποιηθεί η δράση των ανταρτών». Και μπορεί η έκθεση να μην καλύπτει τη δράση της CIA, ωστόσο όλες οι παρατηρήσεις της ταιριάζουν απόλυτα με τη δράση της…

Τα χάπια Βιάγκρα δεν αρκούν…

Κι είναι σίγουρο ότι η πρακτική της CIA να μοιράζει διάφορα δώρα σε πολέμαρχους στη χώρα, από… σουγιάδες ώς χάπια… Βιάγκρα, μάλλον δεν πρόκειται να καρποφορήσει από πλευράς στρατηγικής. Όπως αποκάλυψε πρόσφατα η “Ουάσινγκτον Ποστ”, στις 26 Δεκεμβρίου, η υπηρεσία πληροφοριών προτείνει «ό,τι μπορεί να της επιτρέψει να αποκτήσει φίλους και να επηρεάσει άτομα». Και μάλιστα προσπαθεί να αποφύγει τα «παραδοσιακά», όπλα ή χρήματα - «τα πρώτα μπορούν να πέσουν σε λάθος χέρια και ο ξαφνικός πλουτισμός προκαλεί περιέργεια», παρατήρησε η εφημερίδα. Ωστόσο τα προβλήματα είναι βαθύτερα από την αναπτέρωση του ανδρισμού ηλικιωμένων πολεμάρχων και τούτο φάνηκε από την πρωτοφανή -για τα δεδομένα της CIA- επίθεση στο Κοστ.

Ενδεικτικό των δυσκολιών: την ημέρα της πολύνεκρης επίθεσης στη βάση της CIA, οι Αφγανοί ερευνητές απέρριπταν τη νατοϊκή εκδοχή για τη σφαγή δέκα αμάχων, που οι κατοχικές δυνάμεις ισχυρίζονται ότι ήσαν αντάρτες. Μια απλή επίσκεψη στην απομακρυσμένη επαρχία Κουνάρ, στα ανατολικά της χώρας, όπου έγινε η νατοϊκή επίθεση, θα φανέρωνε ότι οι νεκροί ήσαν μαθητές και μόνον ένας ήταν ενήλικος… Το γεγονός προκάλεσε διαδήλωση στην Καμπούλ, με συνθήματα: «Στοπ στην αφγανοκτονία», «Πάψτε να μας σκοτώνετε»…

Πρόσφατα κείμενα

Ημερολόγιο κειμένων

Θέματα επικαιρότητας

Αρθρογράφοι