Στον αέρα τα σχέδια για την ανακύκλωση των ελληνικών ομολόγων

Ελίζα Παπαδάκη, Αυγή της Κυριακής, 28/08/2011

Σε συνθήκες αβεβαιότητας μεγαλύτερης από κάθε προηγούμενη φορά, εξωτερικής και εσωτερικής, υποδέχεται η ελληνική κυβέρνηση την τρόικα αυτήν την εβδομάδα. Από τις εκθέσεις που θα συντάξουν οι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου θα εξαρτηθεί και πάλι η συνέχιση της χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας, η χορήγηση της άμεσα αναγκαίας 6ης δόσης αφότου η χώρα μπήκε στο πρόγραμμα βοήθειας. Και τα πράγματα φαίνονται εξόχως δύσκολα.

Δύσκολες οι συζητήσεις με την τρόικα για την 6η δόση, ενώ χειροτερεύουν οι προοπτικές ευρωπαϊκής και αμερικανικής οικονομίας

Η εξωτερική αβεβαιότητα δεν εξαντλείται στις πολιτικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι κυβερνήσεις ορισμένων χωρών της Ευρωζώνης να κυρώσουν στα εθνικά τους κοινοβούλια τις αποφάσεις της 21ης Ιουλίου (βλέπε παράπλευρη σελίδα). Σύμφωνα με ένα αισιόδοξο σενάριο, ακόμα και αν καθυστερήσει η κύρωση, η επόμενη δόση θα μπορούσε να εκταμιευθεί εμπρόθεσμα τον Οκτώβριο, με βάση την αρχική συμφωνία του Μαΐου του 2010. Και πάλι πάντως εκκρεμεί η έγκριση από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για το δικό του μερίδιο. Ο εκπρόσωπός του Ντέιβιντ Χώλεϋ έλεγε την Πέμπτη ότι θα εξετασθεί στο Διοικητικό Συμβούλιο περί τα τέλη Σεπτεμβρίου, με την προϋπόθεση ότι οι συμφωνίες ισχύουν. Αλλά οι πολιτικοί δισ.ταγμοί και οι καθυστερήσεις στην Ευρωζώνη επιδεινώνουν επιπρόσθετα το χρηματοοικονομικό περιβάλλον στο οποίο λειτουργεί η ελληνική οικονομία, δυσχεραίνουν ακόμα περισσότερο τη χρηματοδότηση των μειωμένων, στις συνθήκες της ύφεσης, δραστηριοτήτων, με τις εγχώριες τράπεζες να βρίσκουν ολοένα λιγότερη ρευστότητα. Ανατροφοδοτείται έτσι η ύφεση σε ένα φαύλο κύκλο.

Επιπλέον, η ευρωπαϊκή πολιτική αβελτηρία, μαζί με τις έντονα αρνητικές εξελίξεις στις διεθνείς αγορές τις τελευταίες εβδομάδες, φαίνεται να καθιστούν όλο και πιο απρόθυμες αρκετές από τις μεγάλες διεθνείς τράπεζες με ελληνικά κρατικά ομόλογα στην κατοχή τους να τα ανακυκλώσουν/επιμηκύνουν, όπως είχαν συμφωνήσει εκπρόσωποί τους του Ινστιτούτου Διεθνούς Χρηματοοικονομίας (IIF). Ενώ η συμμετοχή αυτή του ιδιωτικού τομέα επρόκειτο να καλύψει ένα σημαντικό μέρος από το δεύτερο πακέτο χρηματοδότησης της Ελλάδας (35 δισ. ευρώ από τα 109 δισ. συνολικά), στο σχήμα αναφέρονται να έχουν προσχωρήσει μεταξύ 50 και 70% από τις ενδιαφερόμενες τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες. Προχθές έγινε γνωστό το περιεχόμενο επιστολής που απηύθυνε ο υπουργός Οικονομικών Ευάγγελος Βενιζέλος σε περί τους 60 ομολόγους του ανά τον πλανήτη, καλώντας τους να βοηθήσουν να υλοποιηθεί το πρόγραμμα. Ο κ. Βενιζέλος προειδοποιεί εκεί ότι η Ελλάδα δεν θα προχωρήσει στην ανταλλαγή των ομολόγων αν η συμμετοχή δεν φτάσει το 90%, ώστε να μειωθεί το χρέος κατά 26 δισ. ευρώ ώς το 2014, όπως είχε προβλεφθεί. Προθεσμία για να καταθέσουν οι τράπεζες και οι άλλοι ενδιαφερόμενοι τις προσφορές τους είναι η 9η Σεπτεμβρίου. Τραπεζικοί κύκλοι της Αθήνας που επικαλούνταν οι Financial Times προέβλεπαν ότι οι συμμετοχές θα έχουν αυξηθεί ώς τότε. Τίποτα δεν έχει ανακοινωθεί όμως για το τι θα συμβεί, πώς θα καλυφθεί το κενό, αν τελικά το σχέδιο δεν ευοδωθεί.

Η γενικότερη εξωτερική αβεβαιότητα αφορά όμως και τις προοπτικές της ευρωπαϊκής οικονομίας που έχει εισέλθει σε σημαντική επιβράδυνση. Στη Γαλλία, όπου η μεγέθυνση του ΑΕΠ το δεύτερο τρίμηνο του 2011 έναντι του πρώτου τριμήνου ήταν μόλις 0,1%, όσο πενιχρή και στη Γερμανία, ανακοινώθηκε προχθές νέα αύξηση των ανέργων. Και μετά το νέο πρόγραμμα λιτότητας που ανήγγειλε η κυβέρνηση Φιλόν της τάξης των 12 δισ. ευρώ από περικοπές δαπανών και αυξήσεις φόρων, αναλυτές φοβούνται την επιστροφή της ύφεσης, «όπως στην Ισπανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία και την Ελλάδα», έγραφε χθες η Le Monde. «Σαν να είμαστε σε καλλιστεία με κύριο κριτήριο επιτυχίας τη λιτότητα, αυτή είναι η ευρωπαϊκή τραγωδία», σχολίαζε ο γνωστός οικονομολόγος Ζαν-Πολ Φιτουσί. «Αν μία χώρα μόνο επιχειρούσε να μειώσει το χρέος της, θα είχε πιθανότητες επιτυχίας», προσέθετε: «Αλλά η σώρευση προγραμμάτων λιτότητας μέσα σε μια αλληλεξαρτώμενη ζώνη περιορίζει τη δυνατότητα μεγέθυνσης και γίνεται τελικά αντιπαραγωγική.»

Διόλου καλύτερες δεν διαγράφονται οι προοπτικές στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού, όπου ο πρόεδρος της Fed Μπεν Μπερνάνκε, σε μια πολύ αναμενόμενη ομιλία του προχθές, δεν έδωσε σημεία νέας παρέμβασης της κεντρικής τράπεζας. Αναγνωρίζοντας το μεγάλο πρόβλημα της ανεργίας στις ΗΠΑ, φάνηκε να εκτιμά ότι οι δυνατότητες της Fed να συμβάλει στην τόνωση της οικονομίας έχουν σχεδόν εξαντληθεί. Η τελευταία της ενέργεια, υπενθυμίζεται, ήταν να διαβεβαιώσει ότι θα διατηρήσει μηδενικά σχεδόν τα επιτόκια για δύο ακόμα χρόνια.

Βαθειά η ύφεση, όχι όμως λόγος για να μειωθεί λιγότερο το έλλειμμα, κατά την τρόικα

Σε αυτό το περιβάλλον η ύφεση της ελληνικής οικονομίας διαμορφώνεται πολύ βαθύτερη παρʼ όσο είχε προβλεφθεί. Το υπουργείο Οικονομικών προβλέπει πλέον τη μείωση του ΑΕΠ μεταξύ 4,5% και 5,2% φέτος, ενώ ο κ. Βενιζέλος παραδέχθηκε προχθές στη Βουλή ότι σε ύφεση θα βρισκόμαστε και τον επόμενο χρόνο, ελπίζοντας μόνο ότι θα γίνεται πιο ρηχή.

Η Ελληνική Στατιστική Αρχή δεν έχει ανακοινώσει ακόμα αναλυτικότερα στοιχεία για τη δραματική ετήσια μείωση του ΑΕΠ κατά 7,5% που εκτίμησε για το πρώτο εξάμηνο, όλοι οι επιμέρους δείκτες όμως υποδηλώνουν ότι θα οφείλεται στην κατακόρυφη πτώση των επενδύσεων, αλλά και σε νέα σημαντική υποχώρηση της εγχώριας κατανάλωσης. Αντίθετα, ελπιδοφόρα δείχνει μια ετήσια αύξηση τον εσόδων από τον εξωτερικό τουρισμό κατά 12,6% το πρώτο εξάμηνο, όταν πέρυσι, αντίστοιχα, μειώνονταν κατά 9,7%. Με βάση τις αυξημένες αεροπορικές αφίξεις, αναλυτές αναμένουν ο τουρισμός το θερινό τρίμηνο να συμβάλει θετικά στο ΑΕΠ (ενώ πέρυσι επιδρούσε μειωτικά κατά 0,9%). Έντονα ανοδικές καταγράφονται επίσης οι εξαγωγές στη βιομηχανία, όπου ετήσια αύξηση 8,3% παρουσιάζει ο δείκτης κύκλου εργασιών το πρώτο εξάμηνο, μολονότι πολλοί βιομηχανικοί κλάδοι πλήττονται από την αναστολή των κατασκευών και των κρατικών προμηθειών. Ίσως έτσι ήδη να έχει αρχίσει να ρηχαίνει η ύφεση.

Η βαθύτερη ύφεση της οικονομίας πάντως, μαζί με μια σειρά επίμονα οργανωτικά προβλήματα, καθώς και με την απρόβλεπτη επιτυχία της συλλογής αποδείξεων που επέβαλε σημαντικές επιστροφές φόρων, είναι βασικός λόγος που επικαλούνται στο υπουργείο Οικονομικών για να εξηγήσουν τη μεγάλη υστέρηση των φορολογικών εσόδων. Αλλά αυτά είναι ήδη γνωστά από τον Ιούνιο, όταν αποφασίζονταν τα πρόσθετα μέτρα που θα επιβαρύνουν τους φορολογούμενους (όπως πάντα, όχι τους φοροφυγάδες) από τον Σεπτέμβριο. Την κατάσταση δεν βελτιώνουν οι σπασμωδικές ή αντιφατικές ενέργειες-δηλώσεις-ανακοινώσεις διαφόρων υπευθύνων όλο και πιο συχνά το τελευταίο διάστημα.

Οι συζητήσεις με την τρόικα αναμένονται πολύ δύσκολες. Εκπρόσωπός της που δεν κατονομαζόταν με δηλώσεις του στο Reuters προχθές δεν άφηνε περιθώρια η ύφεση να γίνει αποδεκτή σαν επαρκής λόγος για αποκλίσεις από τους συμφωνημένους στόχους για τη μείωση τους ελλείμματος φέτος.

Θέμα επικαιρότητας:
Οικονομική κρίση

Σύνολο: 955 Κείμενα

Πρόσφατα κείμενα

Ημερολόγιο κειμένων

Θέματα επικαιρότητας

Αρθρογράφοι