Αρχική | Εκτύπωσε | Aποθήκευσε ως WORD | Aποθήκευσε ως HTML

Κοινή οικονομική διακυβέρνηση και κοινοτική αλληλεγγύη.

Γεράσιμος, Γεωργάτος,


Η κοινή οικονομική αλλά γιατί όχι και πολιτική διακυβέρνηση της Ευρώπης βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη ως αντίδοτο και ελπίδα απέναντι στην πολύπλευρη διεθνή και ευρωπαϊκή κρίση, με πιο πρόσφατες τις δηλώσεις του γερμανού υπουργού οικονομικών Βόλφαγκ Σόιμπλε περί προέδρου της Ε.Ε άμεσα εκλεγόμενου από τους πολίτες της Ευρώπης (Die Zeit, 3/10/11). Πρόκειται για κοινό εννοιολογικό τόπο όλων των πολιτικών δυνάμεων στην Ευρώπη, συντηρητικών και προοδευτικών, εξαιρουμένων των φορέων του εθνικισμού και του λαϊκισμού, δηλαδή της άκρας δεξιάς και της άκρας αριστεράς που προκρίνουν την επανεθνικοποίηση των πολιτικών και την επιστροφή σε εθνικά νομίσματα. Όμως ο κοινός εννοιολογικός τόπος δεν αντιστοιχεί σε εξίσου κοινό περιεχόμενο. Αλλιώς εννοεί την κοινή διακυβέρνηση η συντηρητική δεξιά και η χριστανοδημοκρατία και αλλιώς η σοσιαλδημοκρατία και η σοσιαλιστική αριστερά.

Για τους συντηρητικούς κοινή οικονομική διακυβέρνηση σημαίνει κυρίως, αν όχι αποκλειστικώς, δημοσιονομική προσαρμογή και πειθαρχία, με νομοθετική κατοχύρωση και εφαρμογή του κοινού «χρυσού κανόνα» του Συμφώνου Σταθερότητας για τα χρέη και τα ελλείμματα των κρατών – μελών. Στο μείζον ζήτημα της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης, κάθε κράτος θα πρέπει να τα καταφέρει μόνο του, όπως έχουν επανειλημμένα δηλώσει και η χριστιανοδημοκράτης καγκελάριος Άγγελα Μέρκελ και ο φιλελεύθερος αντικαγκελάριος Φίλιπ Ρέσλερ, αλλά και ο επίτροπος Όλι Ρεν.

Καθόλου τυχαίο. Οι σημερινοί συντηρητικοί ηγέτες δεν είναι απόγονοι του Κόντραντ Αντενάουερ ή του Χέλμουτ Κολ για τους οποίους προείχε η ευρωπαϊκή οικοδόμηση και οπτική. Είναι περισσότερο παιδιά της Μάργαρετ Θάτσερ, δηλαδή του γενικευμένου και απρόσκοπτου ανταγωνισμού. «Δεν υπάρχουν κοινωνίες αλλά μόνο άτομα», είναι ένα από τα γνωστά αποφθέγματα της άλλοτε βρετανής πρωθυπουργού. Και αυτό οι σημερινοί συντηρητικοί το μεταφέρουν σε επίπεδο κρατών μεταβάλλοντας την Ένωση σε διακρατική ζούγκλα, με τα ασθενέστερα κράτη να παραμένουν διαρκώς καθηλωμένα και χωρίς προοπτική ανάκαμψης. Κάθε έννοια αναδιανομής και σύγκλισης έχει εγκαταλειφθεί. Όπως σημειώνει ο Δ. Χατζησωκράτης, «επιδίωξη μετά την ανάσα της 21/7/2011 και πολύ περισσότερο σήμερα, είναι να αντιμετωπιστεί η Ελλάδα ως εντελώς ξεχωριστή περίπτωση. Οι λύσεις που προωθούνται πλέον είναι προς την κατεύθυνση της ελεγχόμενης χρεοκοπίας». (Νέα, 7/10/11). Ο δανεισμός με βαρύ τίμημα από τους εταίρους, οι διαφωνίες για το ύψος της ενίσχυσης του μηχανισμού χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, το ύψος του κουρέματος των ελληνικών ομολόγων, όλα αυτά εκφράζουν λιγότερο την κοινοτική αλληλεγγύη και περισσότερο τον εθνικό εγωισμό. Προέχει η επιβολή της θέλησης και του μοντέλου του ισχυρού στον τρόπο διάσωσης και τη λειτουργία της Ε.Ε, με τις μικρότερες για τον ίδιο βραχυπρόθεσμα απώλειες από κουρεμένα ή τοξικά ομόλογα σε μια αλληλοσυνδεδεμένη οικονομία.

Η καθιερωμένη ομιλία του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την «Κατάσταση της Ένωσης» (Στρασβούργο, 28/9/11), περιγράφει χαρακτηριστικά μια πολιτική που κινείται ασθμαίνοντας και πυροσβεστικά πίσω από τις αγορές, αντί να διαμορφώνει ρυθμιστικό πλαίσιο και ελέγχους για τη λειτουργία τους. Εξίσου χαρακτηριστικά όμως σχολιάζει την ομιλία Μπαρόζο ο Ζακ Ντελόρ (notre-europe.eu/fr, 10/10/11), επισημαίνοντας την απουσία συνολικής λύσης, σχεδίου και προοπτικής για την Ε.Ε. Καταθέτει ταυτόχρονα προτάσεις όπως μεταρρύθμιση του Συμφώνου Σταθερότητας για δημοσιονομικό συντονισμό με ένα πιο ευέλικτο «Σύμφωνο για το Ευρώ», φορολόγηση των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών και διαμόρφωση πλαισίου λειτουργίας για τις αγορές, έκδοση ευρωομολόγου (eurobonds) για την αλληλέγγυα αντιμετώπιση του προβλήματος του χρέους των χωρών – μελών και ειδικά αναπτυξιακά ευρωομόλογα (project bonds) για επενδύσεις σε υποδομές ευρωπαϊκής κλίμακας, κυρίως στους τομείς των μεταφορών και της ενέργειας. Το σημαντικότερο όμως που επισημαίνει ο Ντελόρ είναι ότι η υφιστάμενη δομή της Ε.Ε και κυρίως οι ασκούμενες πολιτικές εκμηδενίζουν τη δυνατότητα κεϋνσιανών εφαρμογών όχι μόνο σε εθνικό αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Όμως, χωρίς επεκτατική οικονομική πολιτική και ανάπτυξη το πρόβλημα του χρέους δεν αντιμετωπίζεται.

Η Ευρώπη πρέπει να αλλάξει και θα αλλάξει. Όσο υφίσταται η πλειοψηφία των συντηρητικών κυβερνήσεων (24 από τις 27), η Ευρώπη θα παραμένει έρμαιο των αγορών κινδυνεύοντας ακόμα και με διάλυση. Γι` αυτό οι επικείμενες εκλογές στη Γαλλία και τη Γερμανία, αλλά και στην Ιταλία, είναι ιδιαίτερα σημαντικές καθώς προαλείφεται η ήττα των Μέρκελ και Σαρκοζί και η επικράτηση των δυνάμεων της σοσιαλιστικής και οικολογικής κεντροαριστεράς με πολιτική ατζέντα στο πνεύμα και την κατεύθυνση των επισημάνσεων του Ζακ Ντελόρ.

Όμως και η Ελλάδα πρέπει να αλλάξει. Γιατί ακόμα και με το πιο ευνοϊκό πλαίσιο άσκησης πολιτικής και χρηματοδότησης από την Ε.Ε, η χώρα μας χωρίς τις αναγκαίες και επείγουσες μεταρρυθμίσεις, θα παραμείνει μια αναξιόπιστη μαύρη τρύπα κατασπατάλησης πόρων και ανθρώπινου δυναμικού, με περιθωριοποιημένο μεγάλο μέρος των πολιτών της και με την ίδια στο περιθώριο των διεθνών και ευρωπαϊκών εξελίξεων, αν όχι και εκτός Ε.Ε.

Η παρούσα κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ απέτυχε και συνεχίζει να αποτυγχάνει στην προώθηση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων με κοινωνική δικαιοσύνη. Τα πράγματα μπορεί να γίνουν ακόμα χειρότερα σε περίπτωση αυτοδυναμίας της συντηρητικής δεξιάς ΝΔ, μετά από επαναληπτικές εκλογές. Και τα δύο κόμματα παραμένουν δέσμια του κομματικού τους στρατού και της μικρής και μεγάλης πελατειακής διαπλοκής. Γι` αυτό το εγχείρημα που ανέλαβε η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ είναι σημαντικό. Η πολιτική πορεία και η αποτυχία του ΠΑΣΟΚ, που δυστυχώς παρέμεινε δέσμιο του βαθέως εαυτού του και του λαϊκισμού των αποκαλούμενων «κοινωνιστών», επιβεβαιώνουν πως στη χώρα μας απουσιάζει μια σοβαρή εκσυγχρονιστική και υπεύθυνη δύναμη στο χώρο του σοσιαλιστικού μεταρρυθμισμού. Μια σοσιαλιστική και οικολογική κεντροαριστερά που θα συντονιστεί με τις αντίστοιχες δυνάμεις στην Ευρώπη για την προώθηση της κοινής διακυβέρνησης και αλληλεγγύης και θα δράσει καταλυτικά στη χώρα μας, για την αναδιάταξη του φθαρμένου πολιτικού σκηνικού και για προγραμματικές συμφωνίες για την προοδευτική διακυβέρνηση της χώρας.


Σχόλιο 1: Περί σοσιαλδημοκρατίας

Μανώλης Καλής, 14/10/2011 21:38:45

Επειδή πολύς λόγος γίνεται για σοσιαλδημοκρατία και κεντροαριστερά,θα ήθελα να διευκρινιστεί ποιοί είναι οι πολιτικοί εκπρόσωποι της σοβαρής σοσιαλδημοκρατίας δυτικού τύπου στην οποία έχεις αναφερθεί και σε άλλο άρθρο σου.Είναι μόνο οι Μέρκελ,Ρέσλερ και Σαρκοζί παιδιά της Θάτσερ και δεν ήταν ο Μπλέρ ή ο Σρέντερ που πλειοδότησε στη μισθολογική μειοδοσία για να γίνει η Γερμανία ανταγωνιστική; Ή μήπως πέτυχε η Ιταλική κεντροαριστερά των Πρόντι,Ντ’Αλέμα κ.λ.π. που κατόρθωσε να κάνει έναν Μπερλουσκόνι αδιαμφισβήτητο ηγέτη της χώρας του Γκράμσι,του Τολιάττι και του Μπερλιγκουέρ;Eκτός αν τους σάρωσε κι’αυτους απ’τη μνήμη μας ο εκσυγχρονισμός.

Είναι βέβαια προς διευκρίνηση αν πρόκειται για "προδοσία" ή για αδυναμία εφαρμογής των γνωστών κεϋνσιανών πολιτικών σε συνθήκες κυριαρχίας των αγορών για την οποία δεν ευθύνονται μόνο οι Ρέηγκαν,Θάτσερ.Όπως είναι και προς συζήτηση,εάν οι πολιτικές αυτές ήταν βιώσιμες και στις πρό νεοφιλελευθερισμού συνθήκες αφού όπως θυμόμαστε βούλιαξαν στο στασιμοπληθωρισμό της δεκαετίας του 70.Βαθειές και ουσιαστικές αλλαγές στα πλαίσια του δημοκρατικού δρόμου που να είναι στέρεες και να έχουν προοπτική, μπορούν-και συμφωνώ σ’αυτό- να γίνουν μόνο στα πλαίσια μιας πολιτικά και οικονομικά ενοποιημένης Ευρώπης με το περιεχόμενο που θέτεις.Μόνο που γι’αυτό δεν αρκεί η απλή αντικατάσταση των σημερινών συντηρητικών κομμάτων απο τα υπάρχοντα σοσιαλδημοκρατικά τα οποία μάλλον θα μας απογοητεύσουν.Χωρίς τη στροφή των τελευταίων στο παρελθόν-που δεν είναι πάντα αρνητική,ιδιαίτερα όταν ο εκσυγχρονισμός είναι αυτός που βιώνουμε- θα πρέπει να ξαναδούμε το ζήτημα των συμμαχιών. Αλήθεια,τι γίνεται με το ΚΕΑ; Θυμάμαι την κρική -σωστή- στο πρόγραμμα του ΣΥΝ, οτι δεν έκανε αναφορά σ’αυτό ως ένδειξη εγκατάλειψης του ευρωπαϊκού του προσανατολισμού.

Όσον αφορά στο ΠΑΣΟΚ,απο πού προκύπτει οτι είναι δέσμιο των "κοινωνιστών";

Υ.Γ. Δεν είμαι νοσταλγός του παρελθόντος-αν και δεν θα ήμουν αδικαιολόγητος μ’αυτά που συμβαίνουν. Αλλά όπως πριν την Αναγέννηση κάποιοι γύρισαν στα αρχαία κείμενα,έτσι κι’εμείς θα πρέπει να ξαναθυμηθούμε κάποια άλλα κείμενα όχι βέβαια για να τα παπαγαλίσουμε αλλά για να τα αξιοποιήσουμε δημιουργικά.Το δημοκρατικό δρόμο θα τον βαδίσουμε με συμμάχους με τους οποίους θα κάνουμε προωθητικές συνθέσεις και όχι παζάρια για κυβερνητικές θέσεις.

Σχόλιο 2: για το σχόλιο του κ. Καλή

Μαριοσ Ηλιοπουλοσ, 15/10/2011 09:32:21

Kύριε Καλή,

Κατ’ αρχήν να σας πω ότι έχουμε βαρεθεί τη βυζαντινολογία της αριστεράς με την παραπομπή στας γραφάς, στα κείμενα και στους άγιους πατέρες. Κατά δεύτερον, κατά τη γνώμη σας σοσιαλδημοκρατία ήταν μόνο εκείνη της 10ετίας του 90; Εσείς τι αλήθεια προτείνετε εάν δεν βρίσκετε καμμία προοπτική στην εφηρμοσμένη σοσιαλδημοκρατία; Κάποιον φαντασιακό παράδεισο;

Και με τη χώρα μας τι γίνεται; Γιατι η αντίστοιχη με τη δική σας εν Ελλάδι κριτική, προτείνει "κυβέρνηση της αριστεράς με πυρήνα τις δυνάμεις του ΣΥΡΙΖΑ". Κάτι τέτοιο μάλλον ανατριχιαστικό φαντάζει.

Υ.Γ. Ο περίφημος δημοκρατικός δρόμος που τόσο πολύ και επί τόσα χρόνια ακούγεται κι έχει πια καταντήσει άλλη μία φράση-κλισέ του ξύλινου πολιτικού λόγου, δεν είναι παρά μια καλολογία και ένας ευσεβής πόθος. Δεν έχει υπάρξει κάτι χειροπιαστό. Ασφαλώς, όποιος δεν ανακατεύεται πουθενά, δεν λερώνει βεβαίως τα χέρια του, όμως δεν κάνει ποτέ τίποτα.

Σχόλιο 3: Για το σχόλιο του κ. Ηλιόπουλου

Μανώλης Καλής, 15/10/2011 18:17:15

1.Στα όσα αναφέρω στο σύντομο σχολιασμό μου,απο πουθενά δεν προκύπτει οτι είμαι εραστής της βυζαντινολογίας,ούτε δογματικός υποστηρικτής των όποιων άγιων πατέρων.Άλλωστε,ούτε οι ίδιοι νομίζω θα ήθελαν τέτοιους υποστηρικτές.Για να πάψουν όμως οι όποιες θεωρητικές επεξεργασίες της αριστεράς να εξαρτώνται μονοσήμαντα απο τον οικονομικό κύκλο ( χαζοχαρουμενες προβλέψεις στην άνοδο- ψευτοεπαναστατικές εκτιμήσεις στην κάθοδο),θα πρέπει να στηρίζονται στην καλά θεμελιωμένη γνώση.Να απορρίπτουν ότι πραγματικά ξεπερνά η εξέλιξη και να κρατούν ότι αυτή επιβεβαιώνει. Δογματικός δεν είναι μόνο αυτός που δέχεται άκριτα αλλά και αυτός που απορρίπτει με τον ίδιο τρόπο.

2.Δεν με απασχολεί αποκλειστικά η σοσιαλδημοκρατία της 10ετίας του 90.Αυτό που με απασχολείείναι οτι υπήρξε μια σοσιαλδημοκρατία που έδωσε αγώνες και έχτισε ένα κράτος πρόνοιας και μια άλλη που το κατεδαφίζει επικαλούμενη αναγκαιότητες.Αλήθεια ποιός καθορίζει την αναγκαιότητα;

3.Στο υστερόγραφό σας αναφέρεστε απαξιωτικά στο δημοκρατικό δρόμο.Τί αντιπροτείνετε;

Όσο για την τελευταία σας αποστροφή γι’αυτόν που δεν ανακατεύεται, υπάρχει και το άλλο.Όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα...(το τελευταίο φυσικά και δεν αφορά εσάς όπως είμαι βέβαιος οτι και το δικό σας δεν αφορά εμένα)

Υ.Γ. Όταν γνωριστούμε,ίσως διαπιστώσουμε οτι μας ανατριχιάζουν και τους δύο τα ίδια πράγματα και μας ενώνουν τα ίδια οράματα


Εκτύπωση στις 11/04/2021
Από την ιστοσελίδα Ανανεωτική
www.ananeotiki.gr/el/articles.asp?tid=6262