Μια ζοφερή εικόνα για τα εθνικά θέματα παρουσιάζει ο ομότιμος καθηγητής του ΕΚΠΑ και πρώην πρεσβευτής Παναγιώτης Ιωακειμίδης σε περίπτωση που η πολιτική Τραμπ οδηγήσει στο τέλος του ΝΑΤΟ. Θα πρόκειται για το τέλος της διαμορφωμένης εδώ και δεκαετίες πολιτικής ασφάλειας και σταθερότητας στην περιοχή μας, επισημαίνει ο καθηγητής, μιλώντας παράλληλα και για την ανάγκη η χώρα μας να προβάλλει «τη δύναμη των αξιών, ηθικής και αρχών στη διαχείριση των παγκόσμιων υποθέσεων» απέναντι στη λογική της ανατροπής του παγκόσμιου συστήματος κανόνων και θεσμών που προωθεί ο Αμερικανός Πρόεδρος.
Συνέντευξη στον Σπύρο Σουρμελίδη
Ποιες είναι οι προκλήσεις (κίνδυνοι) για την Ελλάδα από τα θέματα που αναδεικνύει ο Πρόεδρος Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία αλλά και το Συμβούλιο Ειρήνης;
Η γενικότερη πολιτική του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τις διεθνείς υποθέσεις και το διεθνές σύστημα βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση με τις βασικές αξιακές παραμέτρους της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Ο Πρόεδρος Τραμπ εργάζεται για την κατάλυση του πολυμερούς (multilateral) παγκόσμιου συστήματος κανόνων και θεσμών που οικοδομήθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο με βάση το Διεθνές Δίκαιο (έστω κι αν είχαν σημειωθεί σημαντικές παραβιάσεις του κυρίως από τις ΗΠΑ). Η βασική παράμετρος στην οποία πιστεύει και προωθεί είναι η ισχύς, η δύναμη και το δίκαιο της ισχύος (might makes right).
Η επιδίωξή του να προσαρτήσει στις ΗΠΑ τη Γροιλανδία, αυτόνομη περιοχή της Δανίας, χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ, ακόμη και με τη χρήση στρατιωτικής δύναμης, παραβιάζει βάναυσα το Διεθνές Δίκαιο, το απαραβίαστο της κυριαρχίας και ανεξαρτησίας μιας χώρας (Δανίας). Πρόκειται, δηλαδή, για προσέγγιση που δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να γίνει αποδεκτή από την Ελλάδα δεδομένων και των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε στην ευρύτερη περιοχή μας. Περιθώρια ανοχής δεν υπάρχουν.
Το Συμβούλιο Ειρήνης (Board of Peace) που προβλέπεται στο Ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ στόχο είχε να επιβλέψει τη διαδικασία εφαρμογής του σχεδίου ειρήνευσης της Γάζας. Ωστόσο, η πρόθεση του Προέδρου Τραμπ είναι να μετατρέψει το εν λόγω Συμβούλιο σε ένα παγκόσμιο σώμα υποκατάστατο του ΟΗΕ. Στοχεύει, με άλλα λόγια, στην κατάλυση του ΟΗΕ, τον οποίο θεωρεί ότι «υπονομεύει τις ΗΠΑ». Η Ελλάδα, μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας και χώρα η οποία έχει αναδείξει τον ΟΗΕ σε βασικό πυλώνα της εξωτερικής της πολιτικής, είναι προφανές ότι δεν έχει θέση σε ένα τέτοιο σώμα.
Πώς πιστεύετε ότι πρέπει να διαχειριστεί το θέμα η ελληνική κυβέρνηση και γενικώς το ελληνικό πολιτικό σύστημα;
Στο νέο μου βιβλίο που μόλις εκδόθηκε με τίτλο «Πέρα από τα Στερεότυπα. Νέα Προοδευτική Εξωτερική και Ευρωπαϊκή Πολιτική» (εκδόσεις Ι. Σιδέρης) έχω καταγράψει το βασικό αξιακό και διπλωματικό πλαίσιο της ελληνικής προοδευτικής εξωτερικής πολιτικής και θέσεις πάνω στις τεράστιες γεωπολιτικές προκλήσεις που δημιουργεί η πολιτική Τραμπ. Ειδικότερα, το πολιτικό σύστημα και δυνάμεις γενικότερα θα πρέπει να παραμείνουν αταλάντευτα προσηλωμένες στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου, κανόνων και θεσμών, και να υπερασπιστούν κάθε χώρα, πολύ περισσότερο χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Δανία) της οποίας απειλείται η κυριαρχία και ανεξαρτησία. Η προσέγγιση αυτή οφείλει να έχει καθολικότητα. Ισχύει σε κάθε περίπτωση παραβίασης του Διεθνούς Δικαίου, είτε πρόκειται για τη Γάζα, την Ουκρανία, τη Βενεζουέλα ή ενδεχομένως τη Γροιλανδία. Σ’ έναν κόσμο που καθίσταται ολοένα και περισσότερο άναρχος, χωρίς κανόνες και με πολλαπλασιασμό των συγκρούσεων (ήδη πάνω από 60), η Ελλάδα οφείλει ως σχετικά μικρή χώρα αλλά με τεράστια ιστορική παράδοση να προβάλλει τη δύναμη των αξιών, ηθικής και αρχών στη διαχείριση των παγκόσμιων υποθέσεων, συγκρούσεων, αιτημάτων για μια νέα πολυμέρεια ισότητας και δικαιοσύνης. Να προβάλλει ιδιαίτερα την ανάγκη «του τραγικώς σκέπτεσθαι». Με τον τραγικό φόβο να αποφύγουμε την ύβρη (τύπου Τραμπ).
Ποιες είναι οι προκλήσεις για τη συνοχή της Ευρώπης και του ΝΑΤΟ εξαιτίας των απαιτήσεων Τραμπ;
Αν ο Πρόεδρος Τραμπ υλοποιήσει τα σχέδια κατάληψης της Γροιλανδίας, η αναπόφευκτη συνέπεια θα είναι το τέλος του ΝΑΤΟ όπως το γνωρίζουμε σήμερα. Στο ακραίο αυτό σενάριο, θα έχουμε μια καταστροφική εξέλιξη για τα ελληνικά συμφέροντα/πολιτική ασφάλειας. Από το 1952, έτος ένταξης της χώρας ταυτόχρονα με την Τουρκία στο ΝΑΤΟ, η ελληνική πολιτική ασφάλειας και η σταθερότητα στην περιοχή διαμορφώθηκαν στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Με όλες τις θετικές και προβληματικές ή και αρνητικές συνέπειες. Πέρα από την πολύπλευρη τεχνική, οργανωτική συνεργασία σε επίπεδο επιχειρησιακό, η ταυτόχρονη συμμετοχή Ελλάδας και Τουρκίας στο ΝΑΤΟ παρείχε στις δύο χώρες:
α) Πολλαπλούς διαύλους επικοινωνίας ακόμη και στις χειρότερες στιγμές της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης. Οι δύο χώρες ήταν παρούσες στο ίδιο θεσμικό πλαίσιο και ως εκ τούτου η επικοινωνία ήταν αναπόφευκτη, αναγκαία και εκτονωτική.
β) Δέσμη κανόνων που όφειλαν να ακολουθήσουν στη διαμόρφωση και εφαρμογή της πολιτικής ασφάλειας. Οι κανόνες αυτοί συγκροτούσαν ένα οιονεί ανάχωμα σε αυθαίρετες, έκνομες, επικίνδυνες συμπεριφορές. Η ενδεχόμενη διάλυση του ΝΑΤΟ «θα ελευθερώσει» κάθε χώρα από την πειθαρχία των κανόνων αυτών. Ειδικά ευρωπαϊκές χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Τουρκία, οι οποίες δεν θα υπόκεινται σε κανένα πλαίσιο κανονιστικής πειθαρχίας.
Σε ό,τι αφορά την Ευρώπη, είναι προφανές ότι η Ελλάδα θα πρέπει να υποστηρίξει την εμβάθυνση της ενοποίησης και τη μετεξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε πολιτική ένωση ομοσπονδιακής λογικής έστω και στη βάση των «ομόκεντρων κύκλων» διαφοροποιημένης ολοκλήρωσης.
* Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), πρώην πρεσβευτής-σύμβουλος του ΥΠΕΞ και μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής του ΕΛΙΑΜΕΠ. Από τις εκδόσεις Ι. Σιδέρης κυκλοφόρησε το νέο του βιβλίο με τίτλο «Πέρα από τα Στερεότυπα. Νέα Προοδευτική Εξωτερική και Ευρωπαϊκή Πολιτική»
Εκτύπωση στις: 2026-01-28
Από την ιστοσελίδα: Ανανεωτική
http://www.ananeotiki.gr/el/sx_PrintPage.php?export=html&tid=13858