Το «κόκκινο νήμα» στην πολιτική Υγείας
Ανδρέας, Ξάνθος
Συνέντευξη στον Νίκο Παπαδημητρίου, Η Εφημερίδα των Συντακτών, 2025-12-13
Με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου του Ανδρέα Ξανθού «Το κόκκινο νήμα: ΥΓΕΙΑ - ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΠΟΛΙΤΙΚΗ» (Εκδόσεις Θεμέλιο) την Τετάρτη στις 6.30 το απόγευμα, στην ΕΣΗΕΑ, κάνουμε με τον συγγραφέα και πρώην υπουργό Υγείας τον απολογισμό της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ στον χώρο της Υγείας, ενώ συζητάμε και για όσα συμβαίνουν σήμερα στην Αριστερά.
● Τι είναι το «κόκκινο νήμα» και γιατί «κόκκινο νήμα»;
Γιατί ισχυρίζομαι ότι όλα τα προηγούμενα χρόνια, από τις απαρχές του ΕΣΥ μέχρι σήμερα, υπήρχε μια αριστερή υγειονομική στρατηγική που διαπερνούσε ως «κόκκινο νήμα» τον δημόσιο λόγο μας, τις προγραμματικές μας θέσεις και τις κυβερνητικές μας επιλογές. Και αυτή δεν ήταν άλλη από το πρόταγμα της καθολικής και ισότιμης κάλυψης των αναγκών υγείας των ανθρώπων μέσα από ένα ισχυρό και αξιόπιστο ΕΣΥ.
Ενα πρόταγμα που διαμορφώσαμε συγκροτημένα και συλλογικά, μαζί με τους υγειονομικούς της ανανεωτικής και ριζοσπαστικής Αριστεράς, σε επαφή με τα συνδικάτα, τα κινήματα και τα κοινωνικά ιατρεία. Θεωρώ λοιπόν ότι στον «πυρήνα» της πολιτικής Υγείας που υλοποιήσαμε την περίοδο 2015-2019, ήταν ευδιάκριτη μια στρατηγική συμβατή με τις ιδέες και τις αξίες της Αριστεράς.
Ακριβώς γι’ αυτό καταφέραμε, σε εποχή λιτότητας και δημοσιονομικής ασφυξίας, να διασώσουμε και να ανατάξουμε ένα «ετοιμόρροπο» δημόσιο σύστημα υγείας, να εγγυηθούμε την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη των ανασφάλιστων, να μειώσουμε τις υγειονομικές ανισότητες και να ενισχύσουμε το αίσθημα ασφάλειας των φτωχών και ευάλωτων ανθρώπων.
«Το κόκκινο νήμα» του Ανδρέα Ξανθού
● Ησασταν υπουργός Υγείας της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Πιστεύετε ότι η καθολική κάλυψη του πληθυσμού, αλλά και το γεγονός ότι το ΕΣΥ κρατήθηκε όρθιο παρά την αφόρητη πίεση των δανειστών, ήταν από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της κυβέρνησής σας;
Αυτό δεν είναι προσωπική άποψη αλλά αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα. Τα 2,5 εκατομμύρια ανασφάλιστων πολιτών που έμειναν χωρίς φροντίδα υγείας τα πρώτα μνημονιακά χρόνια ξέρουν πολύ καλά ότι αυτό άλλαξε ριζικά μετά τον ν.4368/2016 της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ.
Αυτός ο νόμος ήταν πραγματικά μια «τομή» στην υγειονομική και κοινωνική πολιτική της χώρας. Ισως για πρώτη φορά με τόση σαφήνεια, η υγεία αντιμετωπίζεται ως θεμελιώδες κοινωνικό αγαθό στο οποίο η πολιτεία εγγυάται την ισότιμη πρόσβαση όλων των ανθρώπων, ανεξάρτητα από την εργασία, την ασφάλιση, το εισόδημα ή την εθνικότητά τους. Ανθρωποι που ήταν θεσμικά αποκλεισμένοι από το ΕΣΥ πλέον δεν αγωνιούσαν μήπως δεν μπορέσουν να αντιμετωπίσουν ένα απειλητικό για τη ζωή τους νόσημα που απαιτεί ακριβές εξετάσεις, φάρμακα υψηλού κόστους ή ειδικές θεραπευτικές παρεμβάσεις.
Ανθρωποι που ήταν στη ζώνη της «υγειονομικής φτώχειας» μπορούσαν πια μόνο με τον ΑΜΚΑ τους, με ασφάλεια και αξιοπρέπεια, να προσφεύγουν στα δημόσια νοσοκομεία χωρίς να φοβούνται ότι θα βρουν κλειστές πόρτες ή ότι θα επιβαρυνθούν με δυσβάσταχτα νοσήλια, όπως γινόταν μέχρι πριν την ψήφιση του νόμου. Επίσης διασφαλίστηκε η ισότιμη (με τους ασφαλισμένους) κάλυψη των φαρμακευτικών τους αναγκών από τα ιδιωτικά φαρμακεία, ενώ για περίπου 750.000 συμπολίτες μας που ήταν κάτω από το όριο της φτώχειας προβλέφθηκε μηδενική συμμετοχή στα φάρμακά τους.
Θεωρώ λοιπόν ότι, πράγματι, η καθολική κάλυψη υγείας είναι το πιο αναγνωρίσιμο κοινωνικό αποτύπωμα της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Και δεν είναι τυχαίο ότι σε πρόσφατη έρευνα της κοινής γνώμης που διεξήγαγε η Prorata, η πρόσβαση των ανασφάλιστων είναι η πρώτη -με διαφορά- πολιτική της κυβέρνησης Τσίπρα που αξιολογούν θετικά οι πολίτες.
Στην κλίμακα από 0-10, αυτό το μέτρο βαθμολογείται με 7,1 στο σύνολο του δείγματος, με 9,4 στους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ, με 6,8 στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ και με 5,6 στους ψηφοφόρους της Ν.Δ. (βλ. Ινστιτούτο ΕΝΑ, έρευνα αποτίμησης των πολιτικών γεγονότων της περιόδου 2015-2019).
● Τι, από την άλλη, δεν πήγε καλά τα 4,5 αυτά χρόνια;
Αρκετά πράγματα δεν πήγαν καλά, για λόγους αντικειμενικούς αλλά και υποκειμενικούς. Σε έναν συνολικά θετικό απολογισμό, υπήρξαν προβλήματα, καθυστερήσεις, αστοχίες και λάθη, ανάγκες που υποτιμήθηκαν ή δεν καλύφθηκαν επαρκώς.
Τα αναλύω αυτά με λεπτομέρειες στο βιβλίο. Πολλά εξηγούνται από τις δυσκολίες της συγκυρίας, αλλά και κάποια δεν δικαιολογούνται. Και φυσικά θεωρώ ότι την ευθύνη για όλες τις αδυναμίες και τα ελλείμματα τη φέρουμε συλλογικά όλα τα μέλη της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Υγείας, «με πρώτο και καλύτερο» εμένα. Σε κάθε περίπτωση όμως, η συλλογική μας προσπάθεια ήταν συγκροτημένη και αποτελεσματική, και «στο τέλος της μέρας», το έργο που αφήσαμε είναι απολύτως αξιοπρεπές και υπερασπίσιμο.
● Θυμάστε κάποιο χαρακτηριστικό στιγμιότυπο της κυβερνητικής σας θητείας;
Ξεχωρίζω αυτό που αναφέρω στο βιβλίο ως «μάχη αξιοπρέπειας απέναντι στον εκβιασμό της Roche».
Η συγκεκριμένη πολυεθνική απαίτησε να αποσυρθεί από τη λίστα αποζημιούμενων φαρμάκων ένα δικό της αντικαρκινικό φάρμακο, επικαλούμενη επιβαρύνσεις από τα κυβερνητικά μέτρα.
Επειδή αντιληφθήκαμε ότι αν περνούσε ο εκβιασμός, θα ακολουθούσε ένα ντόμινο αποσύρσεων καινοτόμων και ακριβών φαρμάκων, διεθνοποιήσαμε το θέμα, το θέσαμε για συζήτηση στο Συμβούλιο Υπουργών της Ε.Ε. και δηλώσαμε προς κάθε κατεύθυνση ότι η πρόσβαση των ασθενών της χώρας στις σύγχρονες θεραπείες δεν είναι επιχειρηματικό αλλά πολιτικό ζήτημα. Η μάχη αυτή απέδωσε, η Ευρώπη στάθηκε αλληλέγγυα, ο εκβιασμός δεν πέρασε και έκτοτε καμιά φαρμακευτική εταιρεία δεν αποτόλμησε να κάνει παρόμοια κίνηση. Και αισθάνομαι ιδιαίτερα περήφανος γι’ αυτό.
● Οσα συμβαίνουν σήμερα στην Αριστερά πώς τα βλέπετε;
Παρακολουθώ τις εξελίξεις «μουδιασμένος» και αμήχανος. Ζούμε με τραυματικό τρόπο τη στρατηγική ήττα της Αριστεράς, την απαξίωση των κομμάτων και της πολιτικής και το πολιτικό αδιέξοδο της ανυπαρξίας πειστικής εναλλακτικής λύσης στη νεοφιλελεύθερη Δεξιά (και όχι μόνο στο καθεστώς Μητσοτάκη).
Θεωρώ ότι για να αλλάξει αυτό το κλίμα χρειάζεται τεράστια προσπάθεια (ιδεολογική, προγραμματική, πολιτική), χρειάζονται αξιόπιστες πρωτοβουλίες διαλόγου, σύνθεσης και κοινής δράσης, με κεντρική αιχμή τις ανάγκες της κοινωνίας που «ζορίζεται» και το μέλλον των νέων ανθρώπων.
Το σκηνικό είναι ρευστό, κυοφορούνται νέα σχήματα, αλλά αυτό που σίγουρα χρειάζεται είναι μια ισχυρή και αξιόμαχη Αριστερά, που θα λειτουργήσει ως καταλύτης για την αναγκαία πολιτική αλλαγή και τη βελτίωση των όρων ζωής της κοινωνικής πλειοψηφίας.
Εκτύπωση στις: 2026-01-12
Από την ιστοσελίδα: Ανανεωτική
http://www.ananeotiki.gr/el/sx_PrintPage.php?tid=13837