Δέκα μήνες για έναν διπλό άθλο

Θέλω να πιστεύω ότι δεν έχει γίνει αντιληπτό πόσο λίγος είναι ο χρόνος που απομένει για την προετοιμασία της χώρας, για να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε τα (πρωτοφανή…) 50+ δισ. ευρωπαϊκά κονδύλια που θα μας χορηγηθούν. Μέσα στους επόμενους δέκα μήνες, πρέπει να γίνει ένας διπλός άθλος: Πρώτο, να συγκροτηθεί ένας μηχανισμός που θα μπορεί με επάρκεια να σχεδιάζει, να εγκρίνει και να εποπτεύει την υλοποίηση δράσεων που θα μετασχηματίζουν την οικονομία, συνδυάζοντας τη δημοκρατική διαβούλευση με την τεχνοκρατική αυστηρότητα. Δεύτερο, να σχεδιαστούν, συζητηθούν και εφαρμοστούν μεταρρυθμίσεις σε όλη τη γραμμή, ώστε να αποκτήσει η χώρα εύπλαστους, ισχυρούς θεσμούς/κανόνες και σύγχρονες δομές, για να βρουν γόνιμο έδαφος και να παράγουν νέο πλούτο αυτά τα κονδύλια.

Το πρώτο, φαίνεται απλό αλλά δεν είναι. Από τεχνική άποψη, θα πρέπει να κατανεμηθούν σε δράσεις περίπου 32 δισ. το 2021-24 απ’ το Ταμείο Ανάκαμψης και 20 δισ. από το ΕΣΠΑ 2021-27, περίπου 52 δισ. εντός της προσεχούς 7ετίας, ήτοι 7 δισ. ευρώ/έτος, όταν μέχρι σήμερα δυσκολευόμαστε να απορροφήσουμε 2 δισ./ έτος. Ενα σύγχρονο κράτος θα μπορούσε να το πετύχει εύκολα, όχι όμως το ελληνικό κράτος – κατερειπωμένο από ρουσφέτια, αδιαφάνεια, σκοτεινές διαδικασίες, εξοπλισμένο με υπηρεσίες καθαρισμού και παντέρημο από υπηρεσίες γνώσης. Οι μονάδες ΣΔΙΤ, ΕΣΠΑ, ΠΔΕ θα μπορούσαν να ήταν μαγιά για ένα αποτελεσματικό τεχνοκρατικό μηχανισμό υπό την εποπτεία κυβέρνησης και Βουλής – αν δεν λησμονηθεί ότι η υπόθεση αυτή δεν είναι υπόθεση μιας κυβέρνησης αλλά των επόμενων γενιών της Ελλάδας.

Ομως, δεν αρκεί ένα by pass της (κακής) γραφειοκρατίας για να καρποφορήσουν τα κονδύλια. Αυτοί οι πόροι θα αποδώσουν καρπούς ή θα πάνε εν πολλοίς στράφι (υπάρχουν πάμπλουτες σε πόρους χώρες που έχουν πάμφτωχους λαούς..) ανάλογα με τους θεσμούς και την ποιότητα βασικών δομών της χώρας. Κι η Ελλάδα χρειάζεται μεταρρυθμίσεις σε όλη τη γραμμή. Από την ταχεία απονομή δικαιοσύνης (δηλαδή, άρση της διαρκούς αδικίας...), έως το εκ θεμελίων ξαναχτίσιμο του εκπαιδευτικού συστήματος (ώστε τα παιδιά μας να μην είναι έσχατα στην κατανόηση κειμένου...), έως την απελευθέρωση του πολύτιμου δυναμικού του ΕΣΥ από τον κομματισμό (το ΕΣΥ δεν χρειάζεται λεφτά, μπορεί να τα βρει μόνο του αν απαλλαγεί από τους πατερούληδες…) έως την αλλαγή του ασφαλιστικού συστήματος ώστε, αντί να δίνει συντάξεις σε 50άρηδες, να γίνει ισχυρός μηχανισμός εσωτερικής αποταμίευσης και επενδύσεων. Τα ευρωπαϊκά κονδύλια θα αρχίσουν να προσγειώνονται στην Ελλάδα, ceteris paribus, περί (ή λίγο μετά) το α΄ τρίμηνο του 2021. Μέχρι τότε μεσολαβούν περίπου δέκα μήνες – μόνο. Μέσα σε αυτό το 10μηνο πρέπει να συγκροτηθεί ένας ικανός μηχανισμός σχεδιασμού και εποπτείας για την απορρόφηση των κοινοτικών κονδυλίων. Μέσα στο ίδιο 10μηνο, θα ήταν ευκταίο να συζητήσουμε, σχεδιάσουμε, προωθήσουμε πολλές μεγάλες και υπερώριμες μεταρρυθμίσεις, ώστε να παραχθεί πολύ περισσότερος πλούτος και καλύτερες συνθήκες ζωής για τις νέες γενιές. Απομένει ελάχιστος χρόνος, ο Απρίλιος 2021 είναι αύριο, ούτε καν μεθαύριο.