Ενα από τα θέματα που θα απασχολήσουν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (διάσκεψη κορυφής ΕΕ) που αρχίζει σήμερα στις Βρυξέλλες (μαζί με τον πολυετή προϋπολογισμό, την Ουκρανία και ενέργεια) είναι η κατάργηση του βέτο/ομοφωνίας στη λήψη αποφάσεων της Ενωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ήδη σχετικές προτάσεις ενόψει της νέας διεύρυνσης της ΕΕ.

Η συζήτηση αυτή έρχεται ενώ η Ελλάδα δέχεται ακόμη επικρίσεις για το βέτο που άσκησε τον περασμένο Ιούλιο στην υιοθέτηση του 21ου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Το θέμα βέτο αποκτά έτσι ιδιαίτερη βαρύτητα για τη χώρα μας (ενόψει και της επερχόμενης ελληνικής προεδρίας).

Η ομιλία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν ήταν απλώς ένας απολογισμός του έργου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Κομισιόν). Ήταν, ουσιαστικά, μια περιγραφή της Ευρώπης που απαιτεί η νέα διεθνής πραγματικότητα: πιο αυτόνομη, πιο ανθεκτική και ικανότερη να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της.

Η διαπίστωση είναι πλέον κοινή. Το δύσκολο είναι το επόμενο βήμα: μπορεί η Ευρώπη να οργανωθεί έτσι ώστε να ανταποκριθεί σε αυτή τη νέα πραγματικότητα;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται στην πιο επισφαλή κατάσταση σύμφωνα με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν όπως επισημάνθηκε στην (ετήσια) ομιλία της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ( State of the Union) . Και παρά την άποψηαυτή και τη θέση που εκφράζεται ότι η διαδικασία της Ευρωπαϊκής ενοποίησης απέτυχε στον πρωταρχικό στόχο της, να εξαλείψει δηλαδή τον τοξικό εθνικισμό στην Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Ένωση ως θεσμική έκφραση της διαδικασίας μπορεί να αποτελέσει την απάντηση

Αν κάνετε μια βόλτα στο Μαγδεμβούργο, στις όχθες του Έλβα, η πιθανότητα να συναντήσετε μετανάστη είναι μάλλον μικρή. Το ποσοστό των ξένων που ζουν στην πόλη είναι κάτω από 10%. Και συνολικά η Σαξονία-Ανχαλτ, που πρωτεύουσά της είναι το Μαγδεμβούργο, είναι μια από τις περιοχές της Γερμανίας με το μικρότερο ποσοστό κατοίκων με μεταναστευτικό προφίλ

Η Ισπανία διανύει μια περίοδο εντυπωσιακών επιδόσεων που την αναδεικνύουν σε μία από τις πιο επιτυχημένες οικονομίες της Ευρώπης. Η ανάπτυξη προβλέπεται να φθάσει 2,6% φέτος, σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ενώ οι προοπτικές παραμένουν ευνοϊκές και για τα επόμενα χρόνια.

Το κορυφαίο επίτευγμα της Ευρωπαϊκής Ενωσης είναι η δημιουργία της ενιαίας εσωτερικής αγοράς. Ομως, η ενιαία αγορά είναι το μεγάλο θύμα σε κάθε δύσκολη καμπή.

Αυτό συνέβη στη δοκιμασία της πανδημίας COVID-19. Με την ευκαιρία της χαλάρωσης των δημοσιονομικών κανόνων στην πανδημία, τα πιο ισχυρά ευρωπαϊκά κράτη –με πρώτη τη Γερμανία– ενίσχυσαν τις εθνικές επιχειρήσεις τους πολλαπλάσια από τις πιο αδύναμες χώρες, παραβιάζοντας τις αρχές της ενιαίας αγοράς, και στρέβλωσαν τους κανόνες ανταγωνισμού. Επιδοτούσαν τις επιχειρήσεις τους ώστε να διευρύνουν τα μερίδιά τους στις αγορές και να εκτοπίσουν τους ανταγωνιστές τους από τις φτωχότερες χώρες – στη συνέχεια, μάλιστα, κάποιους εξ αυτών τους εξαγόρασαν.

Όσες φορές η κυβέρνηση πιέζεται από ιδιαιτέρως ζοφερές καταστάσεις, όπως οι υποκλοπές, αναθέτει σε όσους... θαρραλέους βουλευτές της εξακολουθούν να εκτίθενται στα κανάλια, τη διαφήμιση των πενιχρών επιδομάτων που μοιράζει και της... βελτίωσης της καθημερινότητας. «Η στροφή στην καθημερινότητα, στα μικρά και στα μεγάλα προβλήματα του πολίτη, είναι η πρώτη υποχρέωση αυτής της κυβέρνησης» έλεγε άλλωστε ο Κυριάκος Μητσοτάκης προ διετίας από το αμαξοστάσιο της ΟΣΥ στου Ρέντη, επαναλαμβάνοντας μάλιστα «την πολύ μεγάλη σημασία την οποία δίνουμε στα μέσα μαζικής μεταφοράς στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη».

«Αυτός ο πόλεμος είναι παράνομος βάσει του διεθνούς δικαίου, δεν υπάρχει αμφιβολία για αυτό, και η εξωτερική μας πολιτική δεν καθίσταται πειστικότερη με το να μη λέμε με το όνομά τους τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου» («Καθημερινή», 24.3.2026). Η διαπίστωση του Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ, ομοσπονδιακού προέδρου, έχει ιδιαίτερη βαρύτητα ακριβώς γιατί προέρχεται από τη Γερμανία, χώρα εξόχως φιλική προς το Ισραήλ, καθώς και η ίδια φέρει, ως θύτης, το τραύμα του Ολοκαυτώματος. Η θέση του Γερμανού προέδρου δεν αποτελεί μόνον έμμεση κριτική προς τον Γερμανό καγκελάριο. Αδειάζει όλη την απόφαση της 1ης Μαρτίου της Ε.Ε., απόφαση που ελήφθη αμέσως μετά την έναρξη του πολέμου.

Κράτησαν» τελικά οι τρεις μεγάλες γαλλικές πόλεις -το Παρίσι, η Λυών και η Μασσαλία- απέναντι στην επίθεση Δεξιάς και Ακροδεξιάς. Ο δεύτερος γύρος των Δημοτικών εκλογών της περασμένης Κυριακής χαρακτηρίστηκε από την επικράτηση προοδευτικών υποψηφίων σε πόλεις-κλειδιά, είτε χάρη σε συμμαχίες της Αριστεράς που ονομάστηκαν «τεχνικές συμφωνίες» γιατί δεν είχαν προγραμματικό χαρακτήρα, είτε με τη μέθοδο της απόσυρσης ενός υποψηφίου στον β’ γύρο.

Η τιμή της βενζίνης έχει μετατραπεί στο πιο σκληρό καθημερινό τεστ αντοχής για τα ελληνικά νοικοκυριά. Κάθε επίσκεψη στο πρατήριο είναι μια υπενθύμιση ότι η ακρίβεια δεν είναι μόνο «διεθνής συγκυρία», όπως επιχειρείται να παρουσιαστεί. Είναι μια πολιτική επιλογή. Και όσο κι αν προσπαθούν να την κρύψουν πίσω από τεχνικούς όρους και επικοινωνιακές ωραιοποιήσεις, η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά ανάμεσα στις ακριβότερες χώρες της Ευρώπης στα καύσιμα, με το 60% της τελικής τιμής να αποτελείται από φόρους.

«Οι θεμελιώδεις αξίες της Ευρώπης είναι η ευημερία, η ισότητα, η ελευθερία, η ειρήνη και η δημοκρατία σε ένα βιώσιμο περιβάλλον –έγραφε ο Μ. Ντράγκι στο προοίμιο της έκθεσης που συνέταξε για λογαριασμό της Κομισιόν. Εάν η Ευρώπη αδυνατεί να παρέχει αυτά τα θεμελιώδη δικαιώματα στους λαούς της, ή πρέπει να επιλέξει το ένα εις βάρος του άλλου, δεν θα έχει λόγο ύπαρξης. Ο μόνος τρόπος για να ανταποκριθούμε σε αυτήν την πρόκληση είναι να αναπτυχθούμε, να γίνουμε πιο παραγωγικοί, διατηρώντας τις αξίες της ισότητας και της κοινωνικής συνοχής. Και για να γίνει πιο παραγωγική, η Ευρώπη πρέπει να αλλάξει ριζικά», κατέληγε.

Η Ιστορία σπάνια ανακοινώνει τις αλλαγές της. Τις αποκαλύπτει μέσα από μετατοπίσεις, από διαδοχικές ρωγμές που κάποια στιγμή γίνονται μη αναστρέψιμες τομές, διαμορφώνοντας ένα διαφορετικό τοπίο. Οι πολιτικές ηγεσίες, η κοινότητα της επιστήμης και της διανόησης, οι κοινωνίες οφείλουν να αντιληφθούν εγκαίρως τις επισυμβαίνουσες αλλαγές προκειμένου να οργανώσουν τη δράση – αντίδρασή τους. Σήμερα βρισκόμαστε μπροστά σε μια τέτοια καμπή που δεν επιτρέπει παρερμηνείες.

Για την Ευρώπη, που διαχρονικά τρέχει ασθμαίνοντας πίσω από τις εξελίξεις, δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια. Ηρθε η ώρα να αναλάβει την ιστορική της ευθύνη και να προχωρήσει αποφασιστικά στη στρατηγική της αυτονομία. Με μία φράση, The Time Has Come.