Μέχρι πριν από λίγο καιρό, η σοφία των αγορών αποτελούσε, κατά κάποιο τρόπο, τον οδηγό της οικονομίας. Σήμερα τη θέση της παίρνουν βιομηχανικές πολιτικές μεγάλης κλίμακας. Το κράτος, που επί πολλά έτη έβλεπε τις εξουσίες του να συρρικνώνονται, επιστρέφει ως ο θεμελιώδης πρωταγωνιστής». Όταν αυτή τη διαπίστωση την εκφωνεί ένας από τους ιστορικούς θεματοφύλακες της ελεύθερης αγοράς, ο επί χρόνια πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι, μπορείς να ψυχανεμιστείς ότι κάτι αλλάζει στην αντίληψη μιας μερίδας των κυρίαρχων οικονομικο-πολιτικών κύκλων. Ο λόγος προκύπτει από τη συνέχεια της φράσης του Ντράγκι: «Οι εμπορικές σχέσεις, οι οποίες προηγουμένως διέπονταν από κοινούς πολυμερείς κανόνες, σήμερα κυριαρχούνται ουσιαστικά από γεωπολιτικές συμμαχίες, στις οποίες η στρατιωτική και η οικονομική ισχύς αποτελούν πλέον ρητά εργαλεία».

Η σύγκρουση στις ΗΠΑ ανάμεσα στο Πεντάγωνο και την Anthropic δεν είναι μια ακόμη διαμάχη για μια κρατική σύμβαση υψηλής τεχνολογίας. Είναι μια υπόθεση με σαφές πολιτικό και δημοκρατικό βάρος.

Θέτει ένα κρίσιμο ερώτημα για τις σύγχρονες δημοκρατίες: όταν η Τεχνητή Νοημοσύνη μπαίνει στον πυρήνα της εθνικής ασφάλειας, ποιος αποφασίζει πώς θα χρησιμοποιηθεί και με ποια όρια;

Η Anthropic δεν αρνήθηκε να συνεργαστεί με το αμερικανικό κράτος. Αντιθέτως, είχε ήδη ενταχθεί στο αμυντικό οικοσύστημα των ΗΠΑ.

Εκεί όπου ξέσπασε η σύγκρουση ήταν στις δύο κόκκινες γραμμές που επέμεινε να διατηρήσει: να μη χρησιμοποιηθεί το μοντέλο της για πλήρως αυτόνομα φονικά όπλα και να μη μετατραπεί σε εργαλείο μαζικής εγχώριας παρακολούθησης.

Όταν αναφέρεται η φράση «ψηφιακή κυριαρχία», πολλοί νομίζουν ότι αυτό είναι κάτι τεχνικό, που αφορά μόνο ειδικούς. Όμως η αλήθεια είναι απλή: αν ως κοινωνία δεν ελέγχουμε τις ψηφιακές υποδομές που στηρίζουν σχεδόν όλες τις λειτουργίες ενός σύγχρονου κράτους, την οικονομία και την καθημερινή μας ζωή, τότε δεν ελέγχουμε ούτε τις επιλογές μας. Στον 21ο αιώνα η ανεξαρτησία δεν κρίνεται μόνο στα σύνορα και στην ενέργεια. Κρίνεται και στο ποιος έχει τα κλειδιά των δικτύων, των υπολογιστικών κέντρων, του λογισμικού και, πλέον, της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Στις 19 Νοεμβρίου, η ΕΕ ανακοίνωσε το νέο γενικό σχέδιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), το AI Omnibus, που παρουσιάστηκε ώς εργαλείο επιτάχυνσης της αξιοποίησης της ΤΝ σε όλο το φάσμα της οικονομίας και εναρμονισμού του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου στις ανάγκες της Νέας Εποχής.

Όμως, η πρώτη ανάγνωση του σχεδίου δείχνει πως στην ΕΕ έχουν μάθει καλά την μέθοδο να βαφτίζουν το κρέας …ψάρι καθώς η λεπτομερέστερη μελέτη του αποκαλύπτει πως όχι μόνο δεν αποτελεί ανταγωνιστικό άλμα στο μέλλον, αλλά κρύβει την μεγαλύτερη κυβίστηση της Ευρώπης,

Προοδεύει με επιτάχυνση και θα είναι πρωταγωνίστρια της εξέλιξης του επιστημοτεχνολογικού μας πολιτισμού -τουλάχιστον για τον 21ο αιώνα- η Τεχνητή Νοημοσύνη (T.N. – Artificial Intelligence).

Η Τ.Ν. αναφέρεται στην ικανότητα μιας μηχανής να αναπαράγει τις γνωστικές ικανότητες του ανθρώπου, να εξομοιώνει την ανθρώπινη νοημοσύνη (Α.Ν.) αλγοριθμικά με χρήση συμβόλων και λογικών κανόνων και έχει πάμπολλους τομείς εφαρμογής.

Η βιβλιογραφία του θέματος είναι ήδη μεγάλη, με πληθώρα μελετών και εφαρμογών στα περισσότερα είδη ανθρώπινης παραγωγικής ενασχόλησης και εργασίας, π.χ. από τις καλές τέχνες και την εκπαίδευση μέχρι βέβαια τη βιομηχανία.

Η δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα είναι η αυγή μιας νέας εποχής: Ένα δημιούργημα της ανθρώπινης διάνοιας φαίνεται να την ανταγωνίζεται, με τρόπο που δεν είχαν φανταστεί ούτε και οι πιο διορατικοί συγγραφείς της επιστημονικής φαντασίας: Η τεχνητή νοημοσύνη είναι διαθέσιμη στον καθένα, μέσα από το κινητό του!