Το δικαίωμα στην αυτοάμυνα». Το ακούμε εδώ και κάμποσο καιρό και διεκδικεί με αξιώσεις την πρώτη θέση στην κατηγορία των σύντομων ανεκδότων μαζί με το άλλο εξίσου δημοφιλές ανέκδοτο, δύο λέξεων τούτο, «διεθνές δίκαιο». Με το διεθνές δίκαιο έχουμε καθαρίσει. Ουδείς σοβαρός άνθρωπος πιστεύει με όλα αυτά που βλέπει να γίνονται ότι υπάρχει διεθνές δίκαιο, ότι το υπηρετούν τα κράτη και ότι το επιβάλλει ο ΟΗΕ με τη δέουσα αυστηρότητα όταν παραβιάζεται. Ακόμη και κείνοι που προσχηματικά το επικαλούνται με επιχειρήματα νεφελώδη δεν μπορούν να απαντήσουν στα ερωτήματα που έχουν εισβάλει στη δημόσια συζήτηση παντού στον κόσμο.

Ζητώ προκαταβολικά την επιείκειά σας για την αναφορά που ακολουθεί, κάποιος (α) θα μπορούσε να με κατηγορήσει για έπαρση, αλλά σας είχα προειδοποιήσει γι’ αυτό που συμβαίνει. Στο άρθρο μου με τίτλο «Καλά ξεμπερδέματα» στις 22/12/2025 έγραφα για τις προσπάθειες του συστήματος Μητσοτάκη να δαιμονοποιήσει τους πολιτικούς αντιπάλους του κατασκευάζοντας θέματα που πλήττουν κυρίως την ηθική τους. Σημείωνα ανάμεσα στα άλλα: «Πότε ήταν η βίλα του Τσίπρα στο Σούνιο, πότε το γιοτ όπου έκανε διακοπές, πότε η καταγγελία ότι πούλησε τη Μακεδονία για να πάρει τις συντάξεις, πότε σε συνεννόηση με τον διεφθαρμένο Ραχόι της Ισπανίας έδιναν στην κυκλοφορία την “αποκάλυψη” ότι ο ΣΥΡΙΖΑ και οι Podemos χρηματοδοτήθηκαν από τον Μαδούρο της Βενεζουέλας.

Συστήματα σε κρίση, καθεστώτα σε πανικό. Αυτό φαίνεται ότι ζούμε το τελευταίο διάστημα. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει ξεφύγει. Ηλπιζαν στο μέγαρο Μαξίμου ότι με την Εξεταστική Επιτροπή τα πράγματα θα κυλούσαν ήρεμα. Το επιτελικό κράτος θα συγκαλύψει τις βρομιές των ανθρώπων του, η αντιπολίτευση θα φωνάζει αλλά ποιος θα την ακούει, οι επικίνδυνοι μάρτυρες θα βγάλουν τον σκασμό, θα κυριαρχήσει η εντύπωση ότι το πρόβλημα είναι διαχρονικό, άρα έχουν ευθύνες όσα κόμματα κυβέρνησαν τον τόπο από την ίδρυση του ελληνικού κράτους, οι ύποπτοι της δεξιάς ομάδας θα πέσουν στα μαλακά και η διαδικασία θα ολοκληρωθεί με τον συνήθη τρόπο (κάθε κόμμα και ένα πόρισμα) και η πλειοψηφία θα κάνει το δικό της πόρισμα απόφαση της Βουλής. Η εξέλιξη όμως ήταν διαφορετική. Ο κόσμος που παρακολουθεί τη συνεδρίαση από το κανάλι της Βουλής έχει καταλήξει σε άλλα συμπεράσματα. Αποτυπώνεται σε όλες τις μετρήσεις.

Οι πολίτες με μεγάλη πλειοψηφία δηλώνουν ότι δεν έχουν εμπιστοσύνη στα κόμματα, την κυβέρνηση, τη Βουλή, τη Δικαιοσύνη, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Η τάση αυτή υπάρχει εδώ και καιρό, ωστόσο έχει μεγάλη ανοδική πορεία τα τελευταία χρόνια. Επίσης μεγάλα ποσοστά συγκεντρώνουν η οργή, ο φόβος, η απελπισία, η απογοήτευση. Ο «Κανένας» φιγουράρει στην πρώτη θέση του καταλόγου για την καταλληλότητα στην πρωθυπουργία και το «Κόμμα της αποχής» δεν χάνει την αυτοδυναμία με κανένα τρόπο. Είναι ανησυχητικό φαινόμενο; Χωρίς καμία αμφιβολία. Απαιτούνται απαντήσεις; Σίγουρα, αλλά ποιες μπορεί να είναι αυτές; Μόνον η ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας φαίνεται να μην ανησυχεί. Με το δίκιο της. Δεν έχει λόγους.

Αλλάζουν οι καιροί; Αλλάζουν. Αυτό που χθες αποδοκίμαζες, συκοφαντούσες και πολεμούσες με πάθος, αύριο για διάφορους λόγους, είτε γιατί ανατράπηκαν οι συσχετισμοί και σε υποχρεώνουν να προσαρμοστείς, είτε γιατί τα συμφέροντά σου σε οδηγούν σε μεταβολή θέσης, το στηρίζεις, το καθαγιάζεις και το υπηρετείς με το ίδιο πάθος που το πολεμούσες στην προηγούμενη φάση.

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτης Φάμελλος μιλώντας στο ΜEGA για το θέμα των συνεργασιών είπε μεταξύ άλλων: «Η πλειοψηφία των πολιτών λέει “βρείτε τα” για να έχουμε μiα λύση απέναντι στην κυβέρνηση Μητσοτάκη. Ο ΣΥΡΙΖΑ πήρε μία πρωτοβουλία και είπαμε ότι είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε. Από το ΠΑΣΟΚ και τη Νέα Αριστερά υπήρξε άρνηση ή καθυστέρηση προκειμένου να διαμορφωθεί προοδευτική απάντηση. Αποδείχθηκαν κατώτεροι των περιστάσεων».

Αντιγράφω από τη στήλη «ΕΝΑ ΒΛΕΜΜΑ» στις Νησίδες της «Εφημερίδας των Συντακτών» (30-3-2024) του φίλου Νίκου Ξυδάκη. Μεταφέρει τη γνώμη πολύπειρου νομικού: «Κάθε υπογραφή που μπαίνει για τα Τέμπη είναι αντίσταση στην αυτοδικία, διότι κάθε ενέργεια αυτής της εξουσίας είναι παρακίνηση για αυτοδικία». Εχει δίκιο ο νομικός και σωστά κάνει ο Ξυδάκης που παραθέτει την άποψή του.

Οταν τα μέσα ενημέρωσης όλων των κατηγοριών είναι ιμάντες μεταβίβασης της κυβερνητικής άποψης στους πολίτες, όλα είναι μια χαρά. Καλώς καμωμένα. Η κυβέρνηση, επειδή δεν είναι αχάριστη, ανταποδίδει. Βοηθάει με κρατική διαφήμιση, με χορηγίες, με τις λίστες και με ό,τι άλλο θα σκαρφιστεί προκειμένου να έχει υπό τον έλεγχό της το σύστημα ενημέρωσης και να το καθοδηγεί στην επιχείρηση χειραγώγησης του πλήθους.

Ψάχνοντας στο διαδίκτυο για ιστορικές φράσεις που περιλαμβάνουν τη λέξη σιωπή, έπεσα πάνω στις γνωστές «η σιωπή είναι χρυσός», «η σιωπή είναι συνενοχή» και σε πολλές άλλες, μερικές εμβληματικών στοχαστών. Δεν ξέρω αν τις έχουν πει ή τους αποδίδονται.

Δεν ξέρω επίσης για ποιο λόγο και υπό ποιες συνθήκες τις είπαν. Διαλέγω κάποιες: «Η σιωπή ενίοτε ισοδυναμεί με ψέμα» (Μιγκέλ ντε Ουναμούνο). «Ή πρέπει να σιωπήσεις ή να πεις κάτι καλύτερο από τη σιωπή» (Πυθαγόρας). «Η σιωπή είναι ένας πιστός φίλος που ποτέ δεν θα σε προδώσει» (Κομφούκιος). «Καλύτερα να αποκαλύψεις την εξυπνάδα σου σιωπηλά, παρά μιλώντας» (Αρθουρ Σοπενχάουερ).

Υπάρχει αριστερή αντιπολίτευση στην Ελλάδα; Χωροταξικά υπάρχει. Κάθεται στην αριστερή (όπως κοιτάει το προεδρείο) πτέρυγα της Βουλής. Ιδεολογικά και πολιτικά; Εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Εξαρτάται ποιος μιλάει και πώς αξιολογεί τον εαυτό του και τα άλλα κόμματα και οργανώσεις είτε είναι εντός Βουλής είτε εκτός.

Το ΠΑΣΟΚ, για παράδειγμα, αυτοτοποθετείται στην περιοχή της Κεντροαριστεράς -οπότε έστω κατά το ήμισυ είναι αριστερό- και δηλώνει έτοιμο να αναλάβει πρωτοβουλίες για συνεννόηση των προοδευτικών δυνάμεων μετά τις ευρωεκλογές και υπό την προϋπόθεση ότι θα τερματίσει δεύτερο μ’ ένα ικανοποιητικό ποσοστό. Ποιο είναι αυτό; Ο πήχης ανεβοκατεβαίνει ανάλογα με τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων. Αν έρθει τρίτο; Θα έχει άλλα ζητήματα να αντιμετωπίσει. Εσωτερικής φύσεως.

Αναρωτιούνται πολλοί γιατί η κυβέρνηση αναγκάστηκε να κάνει μια τόσο θεαματική κωλοτούμπα στο θέμα του μεταναστευτικού-προσφυγικού με αφορμή την τροπολογία Καιρίδη. Γιατί ο πρωθυπουργός, που υπερηφανευόταν για τον φράχτη στον Εβρο και την αποτελεσματική αντιμετώπιση στα σύνορα της χώρας των μεταναστευτικών-προσφυγικών ροών, υποχρεώθηκε να αναδιπλωθεί χωρίς μάλιστα να κάνει την αυτοκριτική του;

Κατά κανόνα οι θεωρίες συνωμοσίας είναι μια μεγαλοπρεπής μπαρούφα. Υπάρχουν όντως συνωμοσίες, αλλά δεν είναι όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας και μακριά μας προϊόν συνωμοσίας. Κατασκευάζονται με μεγάλη συχνότητα και διακινούνται αστραπιαία. Εχουν πολλούς οπαδούς. Είναι φανταχτερές, εξηγούν με απλά λόγια σύνθετα φαινόμενα και ισχυρίζονται ότι έχουν τις λύσεις για τα προβλήματα που υπάρχουν. Δεν είναι εύκολο να τις αποδομήσεις. Αντιστέκονται σθεναρά στις επιθέσεις της κοινής λογικής. Επιμένουν κι ας είναι ορατό διά γυμνού οφθαλμού ότι δεν έχουν βάση. Ακόμη κι όταν η ζωή τις διαψεύδει, αυτές μόνο για λίγο καιρό… ξαποσταίνουν και ξανά προς τη δόξα τραβάνε. Επανέρχονται φορτσάτες και εμπλουτισμένες με νέα στοιχεία που τάχα προέκυψαν στην πορεία και δυναμώνουν το μανιχαϊστικό αφήγημα.