Στις εφτά ημέρες του πολέμου η Κύπρος βιώνει συνθήκες πρωτοφανούς ανασφάλειας που εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για την ικανότητα της κυβέρνησης Χριστοδουλίδη να προβλέψει και να χειριστεί τους κινδύνους. Το νησί δεν είναι μέρος της εμπόλεμης σύρραξης ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον Ιράν, αλλά ήδη υφίσταται σοβαρές παρενέργειες σε πολλά επίπεδα: άμυνα, ασφάλεια υποδομών, πολιτική προστασία αμάχων, οικονομικές και ενεργειακές επιπτώσεις, τουρισμό και αεροδρομική συνδεσιμότητα.

Παρά την εκτίμηση ότι το επίπεδο κινδύνου είναι σχετικά χαμηλό, οι πλείστοι Κύπριοι είναι θορυβημένοι και καχύποπτοι για την επάρκεια της ηγεσίας τους. Τι θα συμβεί αν ο νέος πόλεμος των Τραμπ - Νετανιάχου εναντίον του Ιράν παραταθεί και αποσταθεροποιηθεί όλη η περιοχή;

Εδώ και εβδομάδες ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης βρίσκεται σε οξεία διελκυστίνδα με τον ΟΗΕ, χαρακτηρίζοντας «αστεία» την αξιολόγηση της Μαρία Ανχελα Ολγκίν, προσωπικής απεσταλμένης του γενικού γραμματέα, για τους λόγους που συντηρείται το πολυετές αδιέξοδο στο Κυπριακό.

Από το απόγευμα της Πέμπτης (8/1) το βίντεο στην πλατφόρμα X με όνομα χρήστη @EmilyTanalyst προκαλεί σοβαρούς τριγμούς στο πολιτικό σύστημα. Αίφνης, το φάντασμα της διαφθοράς και της πολιτικής διαπλοκής φάνηκε ξανά να πλανάται πάνω από τον συννεφιασμένο κυπριακό ουρανό. Αλλά αυτή τη φορά αγγίζει τον ίδιο τον Νίκο Χριστοδουλίδη και η κοινή γνώμη είναι καχύποπτη. Δικαίως οι πολίτες απορούν, παρακολουθώντας την «πλοκή» του βίντεο να βασίζεται πάνω σε αποσπάσματα από αυθεντικές συζητήσεις συγγενών, συνεργατών και φίλων του Κυπρίου προέδρου (Χαραλάμπους, Λακκοτρύπης, Χρυσοχός).

Οι δύο ηγέτες κλήθηκαν ξανά ενώπιον του ΟΗΕ να τοποθετηθούν σε πολύ πιο σύνθετη και προωθημένη συζήτηση: υιοθετούν ή όχι το πλαίσιο Γκουτέρες και τα έξι σημεία του ως το πλαίσιο για καταληκτική διαπραγμάτευση; Η Ολγκίν τούς ζητά δηλαδή να δεσμευτούν σε αυτό που ρητορικά τουλάχιστον οι Χριστοδουλίδης και Ερχιουρμάν συμφωνούν: να συνεχίσουν από εκεί που έμειναν στο Κραν Μοντανά και να καταλήξουν σε στρατηγική συμφωνία.

Η «διευρυμένη συνάντηση» που προανήγγειλε ο Γκουτέρες αφορά την πρόσκληση των εγγυητριών δυνάμεων «για να συζητήσουν την πορεία προς τα εμπρός». Είναι καταγεγραμμένο από καιρό στον ΟΗΕ ότι η θετική στροφή στις σχέσεις ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία προσστηριχτεί μια πλήρους κλίμακας πρωτοβουλία του ΟΗΕ.φέρει μια ανέλπιστη ευκαιρία για να στηριχθεί μια πλήρους κλίμακας πρωτοβουλία του ΟΗΕ.

Από το βήμα της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης στο Στρασβούργο ο πρόεδρος Ν. Χριστοδουλίδης συνόψισε το βράδυ της Τρίτης (23/1) τις προσδοκίες του, καθώς φτάνει στην Κύπρο η απεσταλμένη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Μαρία Ανχελα Ολγκίν Κουεγιάρ: «Είναι καιρός για την ειρήνη», διακήρυξε μπροστά στους Ευρωπαίους κοινοβουλευτικούς.

Η ομιλία Χριστοδουλίδη πήρε εκτενή κάλυψη από τα εγχώρια ΜΜΕ και προβλήθηκε έντονα από τον μηχανισμό επικοινωνίας του Προεδρικού στα social media. Ομως, η εμφάνιση Χριστοδουλίδη πέρασε διεθνώς απαρατήρητη και «έσβησε» στην Κύπρο από την επικαιρότητα την επομένη.

Το 2023 κλείνει με αμυδρές ελπίδες για το Κυπριακό. Κατά το νέο έτος 2024, η Κύπρος θα μετρά 50 χρόνια από την τουρκική εισβολή (1974), που αφήνει τις ανεξίτηλες συνέπειες της διχοτόμησης επί του εδάφους και ανάμεσα στους Κυπρίους. Στον μισό αυτό αιώνα, παρήλθαν ακόμα 20 χρόνια αφότου η Κύπρος εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ενωση (2004).

Ο πόλεμος στη Γάζα προκαλεί γεωπολιτικές ανατροπές στην περιοχή της Μέσης Ανατολής που επηρεάζουν την Κύπρο. Πώς αντιμετωπίζει η κυπριακή κυβέρνηση την αστάθεια γύρω της και τι θα γίνει με το Κυπριακό στη λαίλαπα δύο πολέμων για τη Δύση (Ουκρανία, τώρα Γάζα);

Σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία μετά την 7η Οκτωβρίου, ο πρόεδρος Ν. Χριστοδουλίδης κάνει τακτικούς χειρισμούς και έντονη επικοινωνία: σύμπλευση με Ισραήλ, προσέγγιση με ΗΠΑ, αναζήτηση ρόλου ανθρωπιστικής συνδρομής. Τι ακριβώς προωθεί;

Το κομματικό σκηνικό στην Κύπρο παρουσιάζει στοιχεία έντονης παρακμής. Εννέα μήνες μετά την εκλογή του προέδρου Χριστοδουλίδη, το ακροδεξιό ΕΛΑΜ εμφανίζεται να είναι το τρίτο κόμμα με 12% και ρυθμιστής στους κομματικούς συσχετισμούς.

Αντίθετα, τα κόμματα που διαμόρφωσαν για χρόνια τον στίβο της πολιτικής διαπάλης (επίλυση Κυπριακού, πρόοδος, ανάπτυξη), δίνουν αγώνα αυτοσυντήρησης. Με βάση τα στοιχεία πρόσφατης δημοσκόπησης («Ρεπόρτερ», IMR, 26/9), τα μεγάλα κόμματα μειώνουν την επιρροή τους στο εκλογικό σώμα: το αριστερό ΑΚΕΛ μένει στάσιμο (20%) και το δεξιό ΔΗΣΥ, δέκα χρόνια στην εξουσία με τον Νίκο Αναστασιάδη, χάνει έδαφος (18%).

Στην Ευρώπη το μεταναστευτικό ζήτημα τα τελευταία χρόνια ταλανίζει την πολιτική ζωή. Οι περισσότερες κοινωνίες του ευρωπαϊκού Νότου γίνονται πιο συντηρητικές και αποστρέφονται τους μετανάστες. Ο βασικότερος λόγος είναι ότι οι κυβερνήσεις αδυνατούν να χαράξουν ορθολογικές πολιτικές και να εφαρμόσουν αποτελεσματικά μέτρα για τη διαχείριση των αυξημένων μεταναστευτικών ροών.

Στην Κύπρο ο νέος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης συμπληρώνει έξι μήνες θητείας αφήνοντας ερωτήματα για τις επιδόσεις της κυβέρνησής του. Η περίοδος χάριτος λήγει και ο νέος Κύπριος πρόεδρος αδυνατεί να δώσει σαφή κατεύθυνση για τη χώρα στα μεγάλα ζητήματα: Κυπριακό, διαφθορά, ενεργειακό, μεταρρύθμιση κράτους. Η Κύπρος μοιάζει να βρίσκεται στον αυτόματο πιλότο, τα προβλήματα σωρεύονται και οι πολίτες δυσανασχετούν.

Η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους πυροδότησε μια νέα δυναμική στις σχέσεις Ε.Ε.-Τουρκίας και η συνέχειά της θα εξελιχθεί το φθινόπωρο. Τη διευκολύνει σημαντικά, μεταξύ άλλων, η επαναπροσέγγιση Ελλάδας-Τουρκίας, ο διμερής πολιτικός διάλογος στο πιο υψηλό επίπεδο, σε «ήρεμα νερά».

Ο Ταγίπ Ερντογάν έκανε κρίσιμους διπλωματικούς χειρισμούς, εξαργυρώνοντας σε πρώτο στάδιο τον νέο γεωπολιτικό ρόλο της Τουρκίας στην Δύση. Ο Ελληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επίσης ανταποκρίθηκε για να βγάλει την Ελλάδα από τον φαύλο κύκλο της αντιπαράθεσης με την Τουρκία. Με βάση αυτές τις εξελίξεις, γεννιέται ένα ερώτημα και αυτό αφορά τη Λευκωσία: Τι θα γίνει με το Κυπριακό που πελαγοδρομεί εδώ και 6 χρόνια;