Δεν προτίθεμαι να εμβαθύνω πολύ στο σκεπτικό της απόφασης 726/2026 του Ε’ Ποινικού Τμήματος (σε Συμβούλιο) του Αρείου Πάγου.* Η απόφαση προκλήθηκε από αναίρεση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και αναίρεσε το βούλευμα 66/2026 του Συμβουλίου Εφετών Πειραιώς που είχε δεχθεί αίτηση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου για την υπό όρους απόλυσή του, κρίνοντας ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις του νόμου. Ο Άρειος Πάγος έκρινε ότι δεν συντρέχουν, και ότι αυτός ο 82 ετών και επί 24 περίπου έτη έγκλειστος γέρων πρέπει να επιστρέψει στην φυλακή, και αυτό πράγματι έγινε.

Με την ιστορική υπ’ αριθμ. 06/2026 απόφαση της Πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου κρίθηκε ότι το επιτόκιο των δόσεων που οφείλουν να καταβάλλουν οι δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στις διατάξεις του νόμου Κατσέλη πρέπει να υπολογίζεται αυτοτελώς επί της μηνιαίας δόσης που ορίστηκε από το δικαστήριο και όχι επί του συνολικού άληκτου κεφαλαίου της οφειλής τους. 

Oι συγγενείς των θυμάτων της «17 Νοέμβρη» έχουν κάθε λόγο να είναι θυμωμένοι με την αποφυλάκιση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου. Εχασαν δικούς τους ανθρώπους, το πλήγμα είναι βαρύ και το τραύμα μεγάλο. Δικαιούνται να δηλώνουν ό,τι τους υπαγορεύει η καρδιά τους και να απαιτούν τα μέλη της οργάνωσης να σαπίσουν στη φυλακή, να μη βγουν από αυτήν ούτε στα βαθιά γεράματά τους. Οι πολιτικοί, όμως, τα κόμματα, το οργανωμένο κράτος, η ανεξάρτητη Δικαιοσύνη έχουν το δικαίωμα να ζητούν να παραβιαστούν οι νόμοι, ...

Ίσως την πιο κρίσιμη, μέχρι στιγμής, πράξη του θεσμικού δράματος των υποκλοπών να αποτέλεσε η ακροαματική διαδικασία και η απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, με πρόεδρο τον Νικόλαο Ασκιανάκη και εισαγγελέα τον Δημήτριο Παυλίδη, όπου καταδικάστηκαν οι τέσσερις κατηγορούμενοι για πλημμεληματικές κατηγορίες που αφορούν την εγκατάσταση και χρήση του κακόβουλου λογισμικού Predator. Αυτοί οι δύο χαμηλόβαθμοι δικαστικοί λειτουργοί φάνηκε να διασώζουν την τιμή της ελληνικής Δικαιοσύνης, μέχρι που την περασμένη Δευτέρα ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου έκρινε ότι δεν υπάρχουν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις για την επανεξέταση του σκανδάλου, προκαλώντας έκπληξη και οργή στον νομικό κόσμο και στην κοινωνία.

Πριν από δύο χρόνια, στην ίδια φιλόξενη εφημερίδα («ΤΑ ΝΕΑ, 9/4/2024), έγραφα για τη ρωγμή στο τείχος αδιαφάνειας που συνιστούσε η απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας με την οποία κρίθηκε αντίθετη στο Σύνταγμα, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ η πλήρης κατάργηση του δικαιώματος ενημέρωσης των θυμάτων των παρακολουθήσεων. Και προσέθετα ότι ο νομοθέτης αυτών των παρεκτροπών από το κράτος δικαίου δεν είχε στον νου του να προστατεύσει την εθνική ασφάλεια. Σκοπός ήταν να συγκαλυφθεί ένα συγκεντρωτικό σύστημα προσβολής δικαιωμάτων, το οποίο, δρώντας για ιδιοτελείς πολιτικούς και όχι μόνο λόγους, είχε ανάγκη την απόλυτη και καθολική συσκότιση, την απουσία κάθε εγγύησης.

Όσον αφορά τη χώρα μας, το κύριο πρόβλημα δεν θα είναι του κ. Ανδρουλάκη ή οποιουδήποτε άλλου τυχόν θύματος του μέτρου της άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών, αλλά της συνταγματικής τάξης της πολιτείας μας -αν βεβαίως το Σύνταγμά της διατηρεί ακόμη κάποια αξία.

Το σημείωμα που ακολουθεί δεν εντάσσεται στην γενικευμένη πολιτική σύγκρουση που προκάλεσε η ολοκλήρωση της προκαταρκτικής εξέτασης για την υπόθεση των υποκλοπών που ανακοινώθηκε από την Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου κ. Γεωργία Αδειλήνη στις 30.7.2024 ούτε επιχειρεί έναν ολιστικό σχολιασμό της.

Έλαβα το ακόλουθο γράμμα σε mail από έναν παλιό αγαπημένο και πολύ καλό φοιτητή μου στο Πάντειο με αφορμή το πόρισμα του αντιεισαγγελέα του Αρείου Πάγου για την υπόθεση των υποκλοπών. Το παραθέτω αυτούσιο:

«Κύριε καθηγητά,

Παρακολουθώ εδώ και δύο χρόνια την υπόθεση των υποκλοπών. Από την αρχή, ενώ θεωρούσα έντιμο τον αγώνα τον δικό σας και τόσων άλλων προσώπων και φορέων της κοινωνίας των πολιτών για την αποκάλυψή του, μου φαινόταν κάπως αφελής. Κάπως μάταιος, αν μου επιτρέπετε.

Ηανακοίνωση της εισαγγελέως του Αρείου Πάγου για το πόρισμα Ζήση για τη θλιβερή υπόθεση των υποκλοπών προκάλεσε βαθύτατη απογοήτευση σε όσους από μας, κοινούς πολίτες και νομικούς, θέλουμε να πιστεύουμε στην ποιότητα της ελληνικής Δικαιοσύνης και την ανεξαρτησία της. Και τούτο για τους ακόλουθους λόγους:

• Ας μου επιτραπεί, πρώτα πρώτα, να αναφερθώ στο ύφος της ανακοίνωσης. Δεν πρόκειται, όπως έπρεπε να είναι, για ξερό νομικό κείμενο, αλλά για καθαρά επικοινωνιακό. Ακόμη και αν ήθελε θεωρηθεί ότι, για μια τέτοια υπόθεση, η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου όφειλε να εκδώσει ειδική ανακοίνωση (κάτι που δεν προβλέπεται), η κ. εισαγγελεύς θα έπρεπε να κρατήσει τις αποστάσεις που προσήκουν στη θέση της.

Αντιγράφω από τη στήλη «ΕΝΑ ΒΛΕΜΜΑ» στις Νησίδες της «Εφημερίδας των Συντακτών» (30-3-2024) του φίλου Νίκου Ξυδάκη. Μεταφέρει τη γνώμη πολύπειρου νομικού: «Κάθε υπογραφή που μπαίνει για τα Τέμπη είναι αντίσταση στην αυτοδικία, διότι κάθε ενέργεια αυτής της εξουσίας είναι παρακίνηση για αυτοδικία». Εχει δίκιο ο νομικός και σωστά κάνει ο Ξυδάκης που παραθέτει την άποψή του.

Τα επιχειρήματα για το μέγεθος της καταστροφής, ότι «τόσο νερό πέφτει κάθε χίλια χρόνια» και ότι «από την εποχή της αλώσεως δεν είχαμε ξαναδεί τέτοιο ύψος βροχοπτώσεως», θα ήταν πειστικά αν δεν υπήρχαν καταστροφές που τις παρακολουθούμε τακτικά σε όλη την εποχή της μεταπολιτεύσεως: κάθε λίγα χρόνια πυρκαγιές, χιονοπτώσεις, θύελλες, βροχοπτώσεις έχουν αφαιρέσει εκατοντάδες ζωές και έχουν κοστίσει δεκάδες δισεκατομμύρια.

Υπάρχει μια υπόθεση που έχει γαγγραινιάσει εκεί στη Θεσσαλονίκη, αλλά δυστυχώς την παρακολουθούμε όλοι από απόσταση, σαν να μη μας αφορά. Πρόκειται για την υπόθεση Χρυσοχόου. Ποιος ήταν αυτός; Ενας στρατηγός που ήταν στρατιωτικός διοικητής Θεσσαλονίκης επί Κατοχής.

Ναι μεν τη διοικούσε τη Θεσσαλονίκη ο γερμανικός στρατός, αλλά υπήρχαν και σκιώδεις και οι παλιές κρατικές δομές.

Η ετυμολογία των λέξεων δεν είναι μόνο μια μάλλον σχολαστική ενασχόληση που υπάγεται στη δικαιοδοσία της φιλολογίας. Γιατί, όσο παράξενο και να ακούγεται, μερικές φορές η ετυμολογική συγγένεια προκαλεί σύγχυση, επιτρέπει την ασάφεια και, ακόμα χειρότερα, διευκολύνει τη λαθροχειρία.

Ενα χαρακτηριστικό παράδειγμα: όταν πιστεύουμε σε κάτι, είμαστε υποχρεωμένοι να συμπεράνουμε ότι όσοι δεν αποδέχονται την άποψή μας έχουν άδικο.