Χειρότερες μέρες
Μιχάλης Μητσός, Τα Νέα, Δημοσιευμένο: 2020-10-20
Hταν πολύ ωραίο για να είναι αληθινό: το δίδυμο Μπάιντεν - Ακιντζί θα πίεζε το δίδυμο Αναστασιάδη - Ερντογάν να αποδεχθεί την επανάληψη των συνομιλιών για την επανένωση της Κύπρου. Η δυναμική αυτών των συνομιλιών, που θα έδιναν εκ των πραγμάτων λύση και στο ακανθώδες ζήτημα των φυσικών πόρων της Ανατολικής Μεσογείου, θα συμπαρέσυρε σε πολύ ευνοϊκότερο κλίμα και τις συνομιλίες για τις ελληνοτουρκικές διαφορές.
Αλλά δεν έχουμε πια Ακιντζί - κι ίσως να μην έχουμε ούτε Μπάιντεν. Η ζωή δεν εκτυλίσσεται με βάση τις προσδοκίες μας. Για την ακρίβεια, δεν έχει κανέναν λόγο να το κάνει. Η επαλήθευση αυτού του ευτυχούς σεναρίου θα σήμαινε άλλωστε ότι όσα έχουν προηγηθεί δεν έχουν εν τέλει καμιά σημασία. Ομως έχουν. Τα τελευταία είκοσι χρόνια δόθηκαν δύο ευκαιρίες να λυθεί το Κυπριακό. Η μία ήταν το δημοψήφισμα για το σχέδιο Ανάν. Η άλλη ήταν οι συνομιλίες στο Κραν Μοντανά. Και στις δύο περιπτώσεις, το όφελος μιας λύσης για την Τουρκία θα ήταν μεγαλύτερο από το κόστος της μη λύσης. Αλλά η λύση δεν ήρθε επειδή η ελληνοκυπριακή πλευρά έκανε πίσω, περιμένοντας καλύτερες μέρες. Και αυτή είναι η καλοήθης εξήγηση.
Οπως αναμενόταν και είχε προβλεφθεί από πολλούς έντιμους αναλυτές, οι μέρες σήμερα είναι εμφανώς χειρότερες. Στην κατεχόμενη Κύπρο, οι κουρασμένοι και απογοητευμένοι ψηφοφόροι παρέδωσαν τις τύχες τους σε ένα πιόνι του Ερντογάν, τον Ερσίν Τατάρ, ο οποίος έχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ των δύο κρατών. Την ίδια ώρα, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει μετατραπεί σε «ένα κράτος - συμμορία, χωρίς θεσμούς και μηχανισμούς ελέγχου, το οποίο πληροί τα κριτήρια της μαύρης λίστας της ΕΕ για το κράτος δικαίου», όπως έγραφε προχθές ο Μακάριος Δρουσιώτης στον Πολίτη, αναφερόμενος στο σκάνδαλο των χρυσών διαβατηρίων.
Οι εξελίξεις αυτές αντανακλώνται μοιραία στο ελληνοτουρκικό μέτωπο. Για την Τουρκία του Ερντογάν, κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά αν και με ποιους όρους θέλει πλέον διερευνητικές συνομιλίες με την Ελλάδα. Ολο και περισσότεροι φοβούνται ότι ο τούρκος πρόεδρος προσβλέπει σε αυτό που και κάποιοι κυνικοί στην Ελλάδα θεωρούν τα τελευταία χρόνια αναπόφευκτο - αν όχι αναγκαίο - προκειμένου να ξεκινήσουν ουσιαστικές συνομιλίες: ένα θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο, για το οποίο η κάθε πλευρά θα ρίχνει τις ευθύνες στην άλλη.
Ο έλληνας Πρωθυπουργός, αντίθετα με κάποιους θερμόαιμους εντός και εκτός του κόμματός του, δεν θέλει μια τέτοια εξέλιξη. Τα χαρτιά που διαθέτει όμως εξαντλούνται. Η Ευρώπη κρατάει αμήχανη στάση. Κι εκείνος επισκέπτεται αύριο τη Λευκωσία για να αναζητήσει λύσεις με έναν αποτυχημένο πρόεδρο και έναν στρατιωτικό που στη χώρα της οποίας ηγείται εξαφανίζεται ένας άνθρωπος την ημέρα.
«Καλή τύχη στους ανθρώπους της Κύπρου», είπε ο Μουσταφά Ακιντζί, αποδεχόμενος την ήττα του. Από ευγένεια απέφυγε να πει και καληνύχτα.
Αλλά δεν έχουμε πια Ακιντζί - κι ίσως να μην έχουμε ούτε Μπάιντεν. Η ζωή δεν εκτυλίσσεται με βάση τις προσδοκίες μας. Για την ακρίβεια, δεν έχει κανέναν λόγο να το κάνει. Η επαλήθευση αυτού του ευτυχούς σεναρίου θα σήμαινε άλλωστε ότι όσα έχουν προηγηθεί δεν έχουν εν τέλει καμιά σημασία. Ομως έχουν. Τα τελευταία είκοσι χρόνια δόθηκαν δύο ευκαιρίες να λυθεί το Κυπριακό. Η μία ήταν το δημοψήφισμα για το σχέδιο Ανάν. Η άλλη ήταν οι συνομιλίες στο Κραν Μοντανά. Και στις δύο περιπτώσεις, το όφελος μιας λύσης για την Τουρκία θα ήταν μεγαλύτερο από το κόστος της μη λύσης. Αλλά η λύση δεν ήρθε επειδή η ελληνοκυπριακή πλευρά έκανε πίσω, περιμένοντας καλύτερες μέρες. Και αυτή είναι η καλοήθης εξήγηση.
Οπως αναμενόταν και είχε προβλεφθεί από πολλούς έντιμους αναλυτές, οι μέρες σήμερα είναι εμφανώς χειρότερες. Στην κατεχόμενη Κύπρο, οι κουρασμένοι και απογοητευμένοι ψηφοφόροι παρέδωσαν τις τύχες τους σε ένα πιόνι του Ερντογάν, τον Ερσίν Τατάρ, ο οποίος έχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ των δύο κρατών. Την ίδια ώρα, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει μετατραπεί σε «ένα κράτος - συμμορία, χωρίς θεσμούς και μηχανισμούς ελέγχου, το οποίο πληροί τα κριτήρια της μαύρης λίστας της ΕΕ για το κράτος δικαίου», όπως έγραφε προχθές ο Μακάριος Δρουσιώτης στον Πολίτη, αναφερόμενος στο σκάνδαλο των χρυσών διαβατηρίων.
Οι εξελίξεις αυτές αντανακλώνται μοιραία στο ελληνοτουρκικό μέτωπο. Για την Τουρκία του Ερντογάν, κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά αν και με ποιους όρους θέλει πλέον διερευνητικές συνομιλίες με την Ελλάδα. Ολο και περισσότεροι φοβούνται ότι ο τούρκος πρόεδρος προσβλέπει σε αυτό που και κάποιοι κυνικοί στην Ελλάδα θεωρούν τα τελευταία χρόνια αναπόφευκτο - αν όχι αναγκαίο - προκειμένου να ξεκινήσουν ουσιαστικές συνομιλίες: ένα θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο, για το οποίο η κάθε πλευρά θα ρίχνει τις ευθύνες στην άλλη.
Ο έλληνας Πρωθυπουργός, αντίθετα με κάποιους θερμόαιμους εντός και εκτός του κόμματός του, δεν θέλει μια τέτοια εξέλιξη. Τα χαρτιά που διαθέτει όμως εξαντλούνται. Η Ευρώπη κρατάει αμήχανη στάση. Κι εκείνος επισκέπτεται αύριο τη Λευκωσία για να αναζητήσει λύσεις με έναν αποτυχημένο πρόεδρο και έναν στρατιωτικό που στη χώρα της οποίας ηγείται εξαφανίζεται ένας άνθρωπος την ημέρα.
«Καλή τύχη στους ανθρώπους της Κύπρου», είπε ο Μουσταφά Ακιντζί, αποδεχόμενος την ήττα του. Από ευγένεια απέφυγε να πει και καληνύχτα.
