Η φετινή επέτειος
Άννα Δαμιανίδη, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2022-01-04
Το 2021 υπήρξε τελικά γόνιμο σε αναστοχασμό. Ακόμα και οι αρνητές του αναστοχασμού κάτι θα είδαν, κάπου θα τους περίμενε μια μικρή ή μεγάλη αναφορά στην Επανάσταση, κάποια πληροφορία θα πήραν που να τους κάνει να καταλαβαίνουν περισσότερο τα γνωστά τους κλισέ και μαζί τη σημερινή μας ζωή και να την εκτιμούν διαφορετικά. Τόσες δημοσιεύσεις, έρευνες, συμπόσια, βιβλία, άρθρα, ανακοινώσεις, ακόμα και οι πανηγυρικοί λόγοι στις επίσημες γιορτές είχαν συχνά φρεσκάδα και βλέμμα επαναστατικό απέναντι στα επαναστατικά θέματα. Μέσα στην κατήφεια της χρονιάς που πέρασε, ελπίζω κι άλλοι να ένιωσαν τη χαρά της κατανόησης που ενώνει τα κομμάτια ενός παζλ το οποίο από παιδιά διαθέτουμε και συχνά μας μπερδεύει ξεχασμένο στις άκρες του μυαλού μας, καθότι μας το προσφέρουν από το σχολείο.
Η φετινή επέτειος δεν είναι το ίδιο. Τουλάχιστον όχι για μας που ακούσαμε με τ’ αυτιά μας τις αφηγήσεις των ανθρώπων οι οποίοι υπέστησαν την Καταστροφή. Ακόμα πιο μικρά παιδιά κι από τους μαθητές Δημοτικού παραλάβαμε από το στόμα τους αυτό το παζλ, με τραύματα που δεν αναλύθηκαν ποτέ αρκετά, με ιστορίες που σταματούσαν απότομα μέσα σε παράξενα βηξίματα, με προσπάθειες που μια ζωή κάναμε ασυνείδητα να ευχαριστήσουμε εκείνα τα θύματα που υπήρξαν οι γονείς μας ως παιδιά, να τους δώσουμε τη χαρά που δικαιούνταν κι έχασαν χωρίς να φταίνε, χωρίς να φταίμε κι εμείς, θύματα ψυχολογικών επιπτώσεων που περνάνε στη δεύτερη και τρίτη γενιά από κάθε προσφυγιά, κάθε καταστροφή, κάθε πόλεμο. Ψυχανάλυση χρειαζόμαστε φέτος, για την επέτειο της Καταστροφής, μια γενναία, ειλικρινή ψυχανάλυση, που δεν θα δώσει μόνο τη χαρά της συνοχής, όπως με την κατανόηση του 1821, αλλά και κάτι σαν προσωπική λύτρωση.
Εκατό χρόνια δεν είναι πολλά, οι αποκαλύψεις ίσως ακόμα δυσκολεύονται να διατυπωθούν, αλλά ευελπιστούμε σε μεγάλες εορταστικές εμπειρίες. Δηλαδή πολλές δημοσιεύσεις, πολλές παραδοχές, πολλές αφηγήσεις, πολλές έρευνες, πολλές ιστορίες, πολλή διάθεση κυρίως για να ακουστούν όσα ακόμα δεν ειπώθηκαν ποτέ, πολλή ψυχραιμία και τα πάθη ήρεμα και πολιτισμένα, χωρίς πωλητές κι αγοραστές συναισθημάτων, ούτε και τους έξυπνους που προσδοκούν κέρδη τσιγκλώντας τα ή απλώς εκφοβίζοντας για την παραγωγή σωστών αντιδράσεων. Ζούμε σε χώρα ελεύθερη, ευτυχώς, μπορούμε όλα να τα πούμε. Ας είμαστε άξιοι κι όλα να τ’ ακούσουμε. Καλή χρονιά!
Η φετινή επέτειος δεν είναι το ίδιο. Τουλάχιστον όχι για μας που ακούσαμε με τ’ αυτιά μας τις αφηγήσεις των ανθρώπων οι οποίοι υπέστησαν την Καταστροφή. Ακόμα πιο μικρά παιδιά κι από τους μαθητές Δημοτικού παραλάβαμε από το στόμα τους αυτό το παζλ, με τραύματα που δεν αναλύθηκαν ποτέ αρκετά, με ιστορίες που σταματούσαν απότομα μέσα σε παράξενα βηξίματα, με προσπάθειες που μια ζωή κάναμε ασυνείδητα να ευχαριστήσουμε εκείνα τα θύματα που υπήρξαν οι γονείς μας ως παιδιά, να τους δώσουμε τη χαρά που δικαιούνταν κι έχασαν χωρίς να φταίνε, χωρίς να φταίμε κι εμείς, θύματα ψυχολογικών επιπτώσεων που περνάνε στη δεύτερη και τρίτη γενιά από κάθε προσφυγιά, κάθε καταστροφή, κάθε πόλεμο. Ψυχανάλυση χρειαζόμαστε φέτος, για την επέτειο της Καταστροφής, μια γενναία, ειλικρινή ψυχανάλυση, που δεν θα δώσει μόνο τη χαρά της συνοχής, όπως με την κατανόηση του 1821, αλλά και κάτι σαν προσωπική λύτρωση.
Εκατό χρόνια δεν είναι πολλά, οι αποκαλύψεις ίσως ακόμα δυσκολεύονται να διατυπωθούν, αλλά ευελπιστούμε σε μεγάλες εορταστικές εμπειρίες. Δηλαδή πολλές δημοσιεύσεις, πολλές παραδοχές, πολλές αφηγήσεις, πολλές έρευνες, πολλές ιστορίες, πολλή διάθεση κυρίως για να ακουστούν όσα ακόμα δεν ειπώθηκαν ποτέ, πολλή ψυχραιμία και τα πάθη ήρεμα και πολιτισμένα, χωρίς πωλητές κι αγοραστές συναισθημάτων, ούτε και τους έξυπνους που προσδοκούν κέρδη τσιγκλώντας τα ή απλώς εκφοβίζοντας για την παραγωγή σωστών αντιδράσεων. Ζούμε σε χώρα ελεύθερη, ευτυχώς, μπορούμε όλα να τα πούμε. Ας είμαστε άξιοι κι όλα να τ’ ακούσουμε. Καλή χρονιά!
