Συνταγή της καταστροφής

Αυτές τις μέρες οι αγρότες βρίσκονται σε ένα πρωτόγνωρο κύμα κινητοποιήσεων τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη. Το πολύ υψηλό και διαρκώς αυξανόμενο κόστος παραγωγής που σαρώνει την Ευρώπη από τις πολλαπλές κρίσεις σε συνδυασμό με τις αλλαγές που φέρνει η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) οδηγούν τους αγρότες σε αδυναμία να καλλιεργήσουν και να ζήσουν με αξιοπρέπεια τις οικογένειές τους.

Ιδιαίτερα στην Ελλάδα, η χωρίς προηγούμενο ψαλίδα μεταξύ των τιμών των προϊόντων αγροδιατροφής από το χωράφι στο ράφι έχει οδηγήσει τους καταναλωτές στην επιλογή φθηνότερων προϊόντων, αμφίβολης όμως ποιότητας και προέλευσης. Ο συνδυασμός υψηλού κόστους παραγωγής για τον αγρότη και χαμηλής αγοραστικής δύναμης από τον καταναλωτή είναι η συνταγή της καταστροφής.

ADVERTISING

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας όλο αυτό το διάστημα των τελευταίων, τουλάχιστον, τεσσάρων ετών παρακολουθεί αδιάφορη τις εξελίξεις γνωρίζοντας ότι οδηγεί την κοινωνία σε απόγνωση. Ακόμα και τώρα που οι αγρότες εξεγείρονται, επιχειρεί με επικοινωνιακά τεχνάσματα να κάμψει τις κινητοποιήσεις. Κανένας σοβαρός έλεγχος δεν πραγματοποιήθηκε για την ψαλίδα των τιμών από το χωράφι στο ράφι. Κανένα μέτρο τόνωσης της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών δεν πάρθηκε. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν προχωρήσει σε μείωση έως και κατάργηση του ΦΠΑ σε προϊόντα διατροφής, όπως το ελαιόλαδο στην Ισπανία και την Πορτογαλία. Η Ελλάδα έχει τον υψηλότερο ΦΠΑ μεταξύ των ελαιοπαραγωγικών χωρών της Ε.Ε.

Παρά τις προειδοποιήσεις του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία από τον Σεπτέμβριο του 2021 για την εκτόξευση του κόστους ενέργειας και λιπασμάτων αλλά και τις προειδοποιήσεις από τον Δεκέμβριο του 2021 για τον τρόπο που σχεδιάζουν τη νέα ΚΑΠ (Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο) και τις επιπτώσεις που αυτή θα έχει στους αγρότες, δεν ελήφθη κανένα μέτρο.

Η παραγωγική καρδιά της χώρας, η Θεσσαλία, παραμένει να μετρά τις πληγές της. Χιλιάδες είναι τα στρέμματα που δεν μπορούν να καλλιεργηθούν, εκατοντάδες γεωτρήσεις είναι θαμμένες ακόμα κάτω από τη λάσπη, ενώ πάρα πολλά τρακτέρ δεν μπορούν να επισκευαστούν και να οργώσουν τη γη.

Κανένα σοβαρό σχέδιο για τη θεσσαλική παραγωγή δεν προτάθηκε, ενώ οι αγρότες ακόμα περιμένουν τις αποζημιώσεις για να αντεπεξέλθουν στο ελάχιστο στα τρέχοντα έξοδα διαβίωσης. Ακόμα και τα προγραμματισμένα αντιπλημμυρικά και αρδευτικά έργα που είχαν δρομολογηθεί έχουν ξεχαστεί. Η Θεσσαλία πνίγεται τον χειμώνα και διψάει το καλοκαίρι.

Η αναθεώρηση του κανονισμού του ΕΛΓΑ, που ξεκίνησε το 2019, πάγωσε όταν τη διακυβέρνηση ανέλαβε η Νέα Δημοκρατία. Και αυτό είναι μια πικρή πραγματικότητα. Η αδιαφορία αυτής της κυβέρνησης για τους αγρότες είναι πραγματικά εξοργιστική.

Οι λάθος και κακές πληρωμές των επιδοτήσεων, η αναδιανομή προς όφελος όλο και λιγότερων, με τη μεγάλη πλειοψηφία των παραγωγών να εξαθλιώνεται, οδηγεί τον αγροτικό κόσμο σε μαρασμό, την παραγωγή σε μείωση και την ύπαιθρο σε εγκατάλειψη. Αν αυτό το κλίμα δεν αλλάξει ριζικά και δραστικά, οι συνέπειες σε οικονομικό, κοινωνικό και παραγωγικό επίπεδο θα γίνουν μη αναστρέψιμες.

Κατά την περίοδο διακυβέρνησης της χώρας από τον ΣΥΡΙΖΑ θεσπίστηκε το αφορολόγητο και το ακατάσχετο των αγροτικών επιδοτήσεων. Δόθηκαν σημαντικά κίνητρα για την αναζωογόνηση της παραγωγής και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι το 2018 είχαμε ιστορικό ρεκόρ εξαγωγών προϊόντων αγροδιατροφής.

Σήμερα χρειάζεται ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που θα συνδυάζει:

- τη μείωση του κόστους παραγωγής,

- την αλλαγή κανονισμού ΕΛΓΑ,

- την αξιοποίηση της νέας τεχνολογίας, αλλά και

- τις δυνατότητες των Ελλήνων αγροτών και των μοναδικών προϊόντων που παράγει αυτή η χώρα.

Ο δε ανασχεδιασμός της νέας ΚΑΠ, που αποτελεί αδήριτη ανάγκη, προϋποθέτει τη γνώση τόσο των δυνατοτήτων όσο και των αναγκών της παραγωγικής Ελλάδας.

Είναι βέβαιο ότι αυτός ο τόπος κι οι άνθρωποί του όχι μόνο αξίζουν αλλά μπορούν να έχουν ένα καλύτερο και παραγωγικότερο μέλλον.

Ο Σταύρος Αραχωβίτης είναι γεωπόνος MSC, πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων