Χρειάζονται οι διπλωματικές υπηρεσίες;

ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ οι διπλωματικές υπηρεσίες και οι διπλωμάτες σήμερα, στο παγκοσμιοποιημένο διεθνές σύστημα; Το ενδιαφέρον ερώτημα εξετάζει σε πρόσφατο τεύχος του το «Τhe Νew Υork Review of Βooks» (τεύχος 11ης Οκτωβρίου 2007) με ένα άρθρο του Β. Urquhart (πρώην αν. γεν. γραμματέα του ΟΗΕ) με τίτλο «Είναι αναγκαίοι οι διπλωμάτες;» («Αre Diplomats Νecessary»;). Το άρθρο αυτό αποτελεί κριτική παρουσίαση σχετικού βιβλίου του Βρετανού διπλωμάτη C. Ross («Ιndependent Diplomat Dispatches from Αn Uncountable Εlite», Concord University Ρress, 2007). Η κεντρική άποψη που εκτίθεται στο βιβλίο είναι ότι οι διπλωματικές υπηρεσίες αποτελούν το κατάλοιπο μιας άλλης εποχής όπου απουσίαζαν τα σημερινά μέσα επικοινωνίας, δίκτυα επαφών, διεθνών οργανισμών όπως ΟΗΕ, Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) κ.ά. Ο συγγραφέας επικρίνει ιδιαίτερα ορισμένα στοιχεία που συνοδεύουν το διπλωματικό επάγγελμα και ιδιαίτερα αυτό της «μυστικότητας» που συνοδεύει τη διπλωματική συμπεριφορά και δραστηριότητα. Κατά την άποψή του, η «μυστικότητα» συνιστά στοιχείο που χρησιμοποιείται για τη διατήρηση του κύρους και την προστασία των διπλωματικών υπηρεσιών από οποιαδήποτε κριτική που επιβάλλει η σημερινή δημοκρατική συγκρότηση των πολιτικών συστημάτων και κοινωνιών. Μολονότι είναι γεγονός ότι τα σημερινά δίκτυα επαφών, επικοινωνιών, οργανισμών έχουν αλλάξει δραματικά τις συνθήκες διεξαγωγής/διαχείρισης των διεθνών/διακρατικών σχέσεων, ωστόσο η «διπλωματική μέθοδος» παραμένει- νομίζω- αναντικατάστατη. Και επομένως αναντικατάστατες παραμένουν και οι διπλωματικές υπηρεσίες και οι διπλωμάτες. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι διπλωματικές υπηρεσίες δεν θα πρέπει να προσαρμοσθούν στις σημερινές συνθήκες και δεδομένα. Τούτο ισχύει ιδιαίτερα για τις χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η τελευταία δημιουργεί εντελώς νέο πλαίσιο λειτουργίας και συμπεριφοράς των κρατών-μελών της αλλά και επιβάλλει εντελώς νέα και διευρυμένη agenda για τις διπλωματικές υπηρεσίες. Η ανάγκη προσαρμογής καθίσταται ακόμη εντονότερη μετά τη συμφωνία πάνω στη Μεταρρυθμιστική Συνθήκη (Συνθήκη Λισαβώνας) η οποία, μεταξύ άλλων, προβλέπει τη δημιουργία διπλωματικής υπηρεσίας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης κάτω από τον Υψηλό Εκπρόσωπο/υπουργό Εξωτερικών της Ε.Ε. Προβλέπει δηλαδή τη δημιουργία ενός κοινού υπουργείου Εξωτερικών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης...