Θ. Λεβέντης: Νομοσχέδιο για τη διοίκηση και ελάχιστα για την εκπαίδευση και την έρευνα που αυτά συγκροτούν το Παν/μιο

Η Δημοκρατική Αριστερά κατέθεσε γραπτά το σύνολο των τροποποιήσεων που θεωρεί αναγκαίες στην προτεινόμενη θεσμική μεταρρύθμιση. Είπαμε εξαρχής ότι η στάση της ΔΗΜΑΡ στο σχέδιο νόμου θα εξαρτηθεί από την αποδοχή ή όχι των προτάσεων μας κυρίως αυτών που θεωρούμε κεντρικές για τη βελτίωση του προτεινόμενου θεσμικού πλαισίου. Δίνουμε επίσης μεγάλη σημασία στις προτάσεις της πανεπιστημιακής και ερευνητικής κοινότητας έτσι όπως αυτές έχουν κατατεθεί από τους αρμόδιους συνδικαλιστικούς τους φορείς, την ΠΟΣΔΕΠ, ΟΣΕΠ/ ΤΕΙ και την Ενωση Ελλήνων Ερευνητών. Δηλώσαμε στην επιτροπή μορφωτικών υποθέσεων αλλά καταθέτουμε και στην ολομέλεια ότι η θεσμική πρόταση του ΥΠΔΒΜΘ μας βρίσκει σύμφωνους σε κάποιες από τις ρυθμίσεις της και αντίθετους σε κάποιες άλλες.

Θα επικεντρωθώ στις βασικές μας ενστάσεις που αφορούν συγκεκριμένους τομείς:

Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε στην αποποίηση της ευθύνης της πολιτείας για τη χρηματοδότηση των πανεπιστημίων κυρίως σε ότι αφορά τον πρώτο κύκλο σπουδών και τη βασική έρευνα που είναι η ανάσα των πανεπιστημίων. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο σχέδιο νόμου δεν προβλέπεται εθνική χρηματοδότηση για την έρευνα και είναι γνωστό ότι πανεπιστημιακή διδασκαλία χωρίς έρευνα είναι αδύνατη. Δεν νοείται Παν/μιο στον 21ο αιώνα χωρίς έρευνα. Γι’ αυτό και οι Παν/κοί αξιολογούνται με βάση και το ερευνητικό τους έργο. Στο νομοσχέδιο γίνεται αναφορά μόνο στα Ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα. Η έρευνα είναι ο φτωχός συγγενής σε αυτό το ν/σ και οι αναφορές σε αυτήν είναι ελάχιστες. Γενικά είναι ένα νομοσχέδιο για τη διοίκηση και ελάχιστα για την εκπαίδευση και την έρευνα που αυτά συγκροτούν το Παν/μιο.

Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε με το ολιγαρχικό σύστημα διοίκησης που θεσμοθετεί ο νόμος. Πολλοί συνταγματολόγοι υποστηρίζουν ότι είναι και αντισυνταγματικό. Υπάρχουν πλευρές του συστήματος που κατά την άποψή μας διαμορφώνουν ένα αδιαφανές και δεσποτικό σύστημα διοίκησης που προτείνεται υποτίθεται για να θεραπεύσει τις παθογένειες του προηγούμενου συστήματος αλλά εγκυμονεί νέες, ενδεχομένως και πιο σοβαρές από τις προηγούμενες. Δεν μπορεί το το Συμβούλιο να διοικεί και να ελέγχει ταυτόχρονα, να ελέγχει δηλ. τον εαυτό του. Το συμβούλιο πρέπει να ασκεί μόνο ελεγκτικές και εποπτικές αρμοδιότητες. Οι διοικητικές πρέπει να παραμείνουν στον πρύτανη και στο πρυτανικό συμβούλιο που πρέπει να εκλέγεται από όλη την πανεπιστημιακή κοινότητα. Η σύγκλητος θα πρέπει να έχει ουσιαστικές αρμοδιότητες. Ο κοσμήτορας που είναι το νέο πανίσχυρο πρόσωπο μετά το Συμβούλιο, δεν μπορεί να ορίζεται από το Συμβούλιο, αλλά να εκλέγεται από τους διδάσκοντες της σχολής. Δεν μπορεί ακόμα και αν εκλέγεται να έχει υπερεξούσιες όπως τον ορισμό της επιτροπής που θα επεξεργάζεται το πρόγραμμα σπουδών ενός τμήματος, την επιλογή από τα μητρώα των εσωτερικών και εξωτερικών εκλεκτόρων ως μέλη της επιτροπής κρίσης για πρόσληψη ή εξέλιξη του διδακτικού προσωπικού..Επιπλέον με βάση τις τελευταίες αλλαγές που έκανε η υπουργός, ο κοσμήτορας έχει τη δυνατότητα ακόμα και να χορηγεί άδεια άσκησης ελευθέριου επαγγέλματος στους καθηγητές της σχολής του.

Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε στην κατάργηση της κατηγορίας της πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης. Τα πανεπιστήμια χρειάζονται προσωπικό αφοσιωμένο στην έρευνα και στη διδασκαλία στο πανεπιστήμιο. Όσοι θέλουν να ασκούν και ελεύθερο επάγγελμα θα μπορούσαν να είναι ενταγμένοι σε άλλη κατηγορία είτε πλήρους είτε μερικής απασχόλησης. Δεν νοείται Παν/μιο χωρίς Παν/κούς αποκλειστικά αφοσιωμένους στο έργο τους.

Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε με τα παράθυρα που ανοίγει το σχέδιο νόμου. Παράθυρα στη δημιουργία σχολών ή τμημάτων μακριά από την έδρα του οικείου πανεπιστημίου. Το προσχέδιο δεν έδινε αυτή τη δυνατότητα. Στο παρόν σχέδιο απαλείφθηκε. Για να μπορούν, φαίνεται, οι βουλευτές του εκάστοτε κυβερνώντος κόμματος να πιέζουν για τη δημιουργία τμημάτων στην εκλογική τους περιφέρεια. Παράθυρα στην εκλογή καθηγητών χωρίς να έχουν διδακτορικό, παράθυρα για τη διεκδίκηση εκλογής των διδακτόρων του πανεπιστημίου σε θέσεις του ίδιου πανεπιστημίου. Και αυτά σε ένα νομοσχέδιο που θέλει να εξυγιάνει την υπάρχουσα κατάσταση

Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε και με τις μεταβατικές διατάξεις που προτείνει το υπουργείο. Είναι φανερό ότι διαπνέονται από τεράστια δυσπιστία προς την πανεπιστημιακή κοινότητα και τα εκλεγμένα όργανά της. Καταργούνται οι πρυτανικές αρχές ακόμα και εκείνες που μόλις εκλέχθηκαν. Καταργούνται όλα τα εκλεγμένα όργανα της πανεπιστημιακής κοινότητας. Ακόμα και αν το υπουργείο δεν εμπιστεύεται τους θεσμούς της πανεπιστημιακής κοινότητας δεν επιτρέπεται να ενεργεί με αυτόν τον απόλυτο και αυταρχικό τρόπο ο οποίος χαρακτήρισε παρά τις εξαγγελίες της και όλη τη στάση της απέναντι στις προτάσεις των πανεπιστημιακών. Διαφωνούμε με αυτήν την πολιτική και καλούμε την πολιτική ηγεσία του υπουργείου να την αλλάξει ακόμα και την τελευταία στιγμή. Θα οδηγήσει έτσι τα πανεπιστήμια σε μια ομαλή πορεία αλλαγών που θα είναι στέρεες και εφαρμόσιμες.

Για τους παραπάνω λόγους η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ θα καταψηφίσει το νομοσχέδιο επί της αρχής.