Σύγκρουση δύο κόσμων στην αναθεώρηση

Η αναθεωρητική πρότασή μας είχε διπλή στόχευση: να εμβαθύνει τη δημοκρατία και την προστασία δικαιωμάτων και ελευθεριών, ιδίως έναντι του επελαύνοντος νεοφιλελευθερισμού, αλλά και να θωρακίσει θεσμικά το πολίτευμα, ενσωματώνοντας εγγυήσεις με βάση τα διδάγματα της κρίσης. Η εκλογική επικράτηση της ΝΔ δεν επιτρέπει την ολοκλήρωση αυτών των μεταρρυθμίσεων και αναδεικνύει την ιδεολογική οπισθοδρόμηση του κόμματος αυτού, ακόμη και σε σχέση με τον πρόσφατο εαυτό του του 2014. Πράγματι, η πρόταση αναθεώρησης που είχε τότε κατατεθεί με τις υπογραφές του κ. Σαμαρά αλλά και του κ. Μητσοτάκη ήταν πολύ πιο κοντά στον ευρωπαϊκό νομικό πολιτισμό, περιλαμβάνοντας π.χ. προτάσεις για δημοψήφισμα λαϊκής νομοθετικής πρωτοβουλίας και τρόπο εκλογής του Προέδρου παρόμοιο με αυτόν της δικής μας πρότασης.

Αντίθετα, η σημερινή Νέα Δημοκρατία υιοθετεί θέσεις πιο κοντά σε αυτές του Ορμπαν και του Σαλβίνι παρά σε αυτές του ίδιου του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, στο οποίο συμμετέχει. Ενδεικτικά: απέρριψε, μόνη αυτή με την Ελληνική Λύση, την πρότασή μας για συνταγματική απαγόρευση κάθε διάκρισης με βάση το φύλο ή τον σεξουαλικό προσανατολισμό. Σε όλα τα θέματα επέδειξε την ίδια αντιδραστική λογική με τις νομοθετικές της προτάσεις: αρνήθηκε την εισαγωγή ερμηνευτικής δήλωσης για τη θρησκευτική ουδετερότητα του κράτους, σε σύμπλευση με την απόπειρα να επανέλθει η ποινική δίωξη της βλασφημίας κατά των θείων. Αρνήθηκε την ερμηνευτική δήλωση που ορίζει το αυτονόητο, ότι δηλαδή η δωροληψία δεν είναι υπουργικό αδίκημα, δεν προσιδιάζει στην άσκηση του λειτουργήματος του υπουργού, προσφέροντας έτσι ένα χρυσό αλεξίπτωτο σε επίορκους πολιτικούς, με τον ίδιο τρόπο που νομοθετικά ξεπλένει τα αδικήματα του λευκού κολάρου και πολιτικά επιδιώκει τη συγκάλυψη του σκανδάλου Novartis.

Και όλα αυτά στο πλαίσιο ενός τακτικισμού ακραίας πολιτικής υποκρισίας που εργαλειοποιεί πλήρως την αναθεώρηση. Ετσι, η ΝΔ υπερψήφισε στην προτείνουσα Βουλή διάταξη για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με την οποία ρητά είχε δηλώσει ότι δεν συμφωνεί, ως τέχνασμα για να υποστηρίξει στην παρούσα Βουλή μια εντελώς διαφορετική θέση. Η δε τελική της πρόταση όχι μόνο εισάγεται κατά παράβαση της προβλεπόμενης από το άρθρο 110 του Συντάγματος διαδικασίας, εφόσον βρίσκεται προφανώς εκτός της κατεύθυνσης της προτείνουσας Βουλής που η ίδια ψήφισε, αλλά και επί της ουσίας υποβαθμίζει ανεπίτρεπτα τον ρόλο του Προέδρου της Δημοκρατίας, καθιστώντας τον άθυρμα της ελάχιστης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Ακριβώς δε επειδή δεν θα υπερψηφιστούν στη Βουλή τα θεσμικά αντίβαρα άμεσης δημοκρατίας που είχαμε προτείνει, ενισχύεται έτσι υπέρμετρα ο πρωθυπουργοκεντρικός χαρακτήρας του πολιτεύματος.

Βεβαίως θα υπερψηφιστούν και ορισμένες θετικές διατάξεις που είχαμε προτείνει και που η απόρριψή τους θα είχε μεγάλο πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση. Απορρίφθηκε επίσης η πρότασή της για τη συνταγματοποίηση του νεοφιλελευθερισμού και του λεγόμενου «χρυσού κανόνα». Το μεγάλο διακύβευμα από εδώ και εξής θα είναι η ερμηνεία και η εφαρμογή των νέων συνταγματικών ρυθμίσεων.