Η απόφαση για μεταρρύθμιση είναι το πρωτεύον, τα λεφτά έπονται

Η εξασθένηση βασικών οικονομικών δεικτών ήταν ορατή στα τέλη του περασμένου έτους. Το τρίτο τρίμηνο του 2019 η μισθολογική δαπάνη σημείωσε μείωση (πρώτη φορά ύστερα από επτά τρίμηνα). Το τέταρτο τρίμηνο του 2019 το ΑΕΠ ήταν μειωμένο 0,7% συγκριτικά με το αμέσως προηγούμενο και αυξημένο μόνο 1 ποσοστιαία μονάδα συγκριτικά με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2018. Φέτος, το πρώτο δίμηνο τα φορολογικά έσοδα έφεραν εμφανή σημάδια κόπωσης, υστερούσαν έναντι των στόχων. Ενώ στο τρίμηνο το ΑΕΠ ήταν μειωμένο 0,9% συγκριτικά με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2019 και (κάτι που είναι σημαντικό…) η βασική αιτία ήταν η μείωση των ακαθάριστων επενδύσεων παγίου κεφαλαίου 6,4%. Με δυο λόγια, πριν ακόμη ξεσπάσει η κρίση (μέσα Μαρτίου) η δυναμική της ελληνικής οικονομίας ήταν ασθενική. Αυτό προκύπτει από τα στοιχεία. Πού οφείλεται; Στην απουσία μεγάλων, αναγκαίων μεταρρυθμίσεων.

Βλέπετε η εξέλιξη δεν ήταν ξαφνική, δεν υπήρχε μια ισχυρή μηχανή που αιφνιδίως άρχισε να καίει λάδια, δεν τροχοδρομούσε η ελληνική οικονομία προς τη μεγάλη απογείωση και, ξαφνικά, πάτησε φρένο κι έκατσε στο έδαφος – όπως ισχυρίζεται μέρος της αντιπολίτευσης. Η ελληνική οικονομία ασφυκτιούσε από βαριές παθογένειες, εξαιτίας χρόνιων προβλημάτων και μιας ενδημικής κοινωνικοπολιτικής αδυναμίας να υλοποιήσει ώριμες μεταρρυθμίσεις που θα της επιτρέψουν να πάψει να σέρνει τα πόδια της με αναιμικούς ρυθμούς της τάξης του 1% ετησίως, να διεκδικήσει υψηλούς ρυθμούς και, κυρίως, να αλλάξει τροχιά. Η απουσία τέτοιων μεταρρυθμίσεων εξηγεί την εξασθένηση της ελληνικής οικονομίας. Το φρένο, με άλλα λόγια, το πάτησε (διαχρονικά το πατάει…) εκείνη η Ελλάδα που δεν θέλει αλλαγές.

Τώρα, όμως, η υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων αποκτά ειδικό βάρος. Αν δεν γίνουν, δεν θα μπορέσουμε να ανταποκριθούμε επάξια στην ιστορική ευκαιρία που αντιπροσωπεύουν τα 50+ δισ. ευρώ που αναμένεται να διατεθούν στη χώρα μας την προσεχή επταετία. Ητοι, τα 32 δισ. από το 2021 έως το 2024 κι επιπλέον 20 δισ. από το νέο ΕΣΠΑ, από το 2021 έως το 2027. Σχηματικά, θα πρέπει να είμαστε ικανοί να διεκδικούμε και να απορροφούμε περίπου 5 δισ. ευρώ ετησίως, ποσά θηριώδη για τα μέχρι σήμερα ελληνικά οικονομικά δεδομένα αλλά και τις μέχρι σήμερα ελληνικές ικανότητες σχεδιασμού και ορθολογικής απορρόφησης.

Για να αποφευχθούν γνωστές θλιβερές ιστορίες του παρελθόντος και για να καρπωθεί πλήρως η χώρα το αναπτυξιακό όφελος, θα πρέπει να υποδεχθούμε τα 50+ δισ. έχοντας θεσπίσει ένα σύγχρονο, διαφανές πλαίσιο εύπλαστων και ισχυρών θεσμών και κανόνων και αφού υλοποιήσουμε τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις που έχουν καθυστερήσει. Τα 50+ δισ. δεν θα μεταμορφώσουν την Ελλάδα· αν η χώρα δεν θελήσει να μεταμορφωθεί, τα 50+ δισ. δεν θα κάνουν τίποτα – πιθανότατα ούτε καν θα απορροφηθούν. Τα 50+ δισ. μπορούν να βοηθήσουν την Ελλάδα να μεταμορφωθεί αν η ίδια, πράγματι, το επιθυμεί. Αν, δηλαδή, η ελληνική κοινωνία έχει τη βούληση και βρει και τη δύναμη να μεταμορφώσει τη χώρα. Αυτή η απόφαση είναι το κύριο, το σημαντικό, το πρωτεύον. Τα λεφτά βοηθούν, αλλά έπονται.