Το οικονομικό σταυροδρόμι της Κίνας

Δεδομένης της αποτυχίας της Κίνας να ακολουθήσει τις πολιτικές ενίσχυσης της αγοράς που ανακοίνωσε πριν από επτά χρόνια, είναι λογικό να υποψιαζόμαστε την τελευταία μεταρρυθμιστική προσπάθεια της κυβέρνησης. Πολλά θα εξαρτηθούν από το τι φοβούνται περισσότερο οι κινέζοι ηγέτες: αποδιοργανωτική αλλαγή ή προβλήματα τα οποία οι ίδιοι δημιουργούν.

Το 2013 η κινεζική κυβέρνηση καθόρισε μια πολιτική ατζέντα που υποσχέθηκε πραγματικές μεταρρυθμίσεις σε μια οικονομία φορτωμένη με χρέος και διαστρεβλωμένη από την επιρροή των μεγάλων κρατικών επιχειρήσεων (SOE) της χώρας. Ωστόσο, αντί να δει την ατζέντα αυτή, η Κίνα επέλεξε να αποφύγει τους κινδύνους που συνεπάγεται η ενίσχυση των αγορών και έκτοτε επέστρεψε σε αυτό που γνωρίζει καλύτερα: τον κρατικό έλεγχο της οικονομίας.

Οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι. Αν η Κίνα θέλει να αποδείξει ότι οι μεταρρυθμιστικές της προθέσεις είναι σοβαρές αυτή τη φορά, θα μπορούσε να ιδιωτικοποιήσει ή να διαλύσει ορισμένες κρατικές επιχειρήσεις. Θα μπορούσε να ανοίξει ένα ευρύτερο φάσμα βιομηχανιών σε άμεσες ξένες επενδύσεις. Στην πραγματικότητα, η Ευρωπαϊκή Ενωση πιέζει ήδη την Κίνα για ορισμένες από αυτές τις αλλαγές στις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις για μια ολοκληρωμένη διμερή επενδυτική συμφωνία. Λογικά θα γνωρίζουμε στο δεύτερο εξάμηνο του έτους εάν η Κίνα είναι διατεθειμένη να αναλάβει τους κινδύνους μιας πραγματικής μεταρρύθμισης.

Ωστόσο, ακόμη και αν η Κίνα κάνει μια φιλελεύθερη στροφή στην οικονομία, είναι δύσκολο να δούμε πώς μπορεί να αντιστρέψει την κόπωση των εταίρων της από συνεχείς υποσχέσεις. Αξιωματούχοι σε πολλές οικονομίες της αγοράς θα επιμείνουν ότι η Κίνα θα κάνει περισσότερα για να προσαρμοστεί στους κανόνες της διεθνούς αγοράς, αντί να περιμένει από άλλους να προσαρμοστούν στο δικό της οικονομικό σύστημα υπό την ηγεσία των κομμάτων. Σημαντικές οικονομικές μεταρρυθμίσεις στην Κίνα θα είναι καθοριστικής σημασίας για την εξισορρόπηση των παγκόσμιων όρων ανταγωνισμού και για την αποτροπή πολλών ξένων παικτών να συσσωρευτούν και να φύγουν.

Ο COVID-19 είναι το μεγαλύτερο οικονομικό τεστ που έχει αντιμετωπίσει η Κίνα εδώ και δεκαετίες. Για τους ηγέτες της Κίνας, η κρίση τούς δίνει την ευκαιρία να επαναπροσανατολίσουν την οικονομία για συνεχή μακροπρόθεσμη ανάπτυξη μέσω των αγορών. Ο κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ θα κατανοήσει αυτή την πραγματικότητα και θα αδράξει την ευκαιρία; Ή θα συνεχίσει την αποτυχημένη προσέγγιση της περιόδου μετά το 2013, όταν πολλές υποσχέσεις μεταρρυθμίσεων θυσιάστηκαν για τον φόβο της αλλαγής και της αστάθειας που συνεπάγονταν;