Σε μια νιρβάνα με προσδοκίες

Κώστας Καλλίτσης, Η Καθημερινή, Δημοσιευμένο: 2021-10-31

Μπορεί κανείς να προσποιείται ότι ζούμε στον καλύτερο δυνατό κόσμο, τις καλύτερες ημέρες. Αλλά, ο εφησυχασμός δεν θα βγει σε καλό. Μπορεί, παράδειγμα, να επαναπαύεται ότι το οικονομικό πρόβλημα οσονούπω θα λυθεί, γιατί στα λίγα επόμενα χρόνια θα μπουν στο ελληνικό τραπέζι περίπου 110 δισ. ευρώ, από το Ταμείο Ανάκαμψης (Τ.Α.), το ΕΣΠΑ, την Κοινή Αγροτική Πολιτική και τη σχετική ιδιωτική συμμετοχή.

Ουδείς σοβαρός άνθρωπος αμφιβάλλει, ωστόσο, ότι με το σημερινό κράτος και τη γνωστή κατάσταση της Δικαιοσύνης (με εξαίρεση ίσως την προσπάθεια που γίνεται στο Ελεγκτικό Συνέδριο), τόσα λεφτά μέσα σε τόσο βραχύ χρονικό διάστημα δεν είναι δυνατόν να απορροφηθούν – τουλάχιστον όχι με παραγωγικό τρόπο. Μα οι αρμόδιοι δεν φαίνεται να αγχώνονται.

Είναι επίσης πολύ αμφίβολο αν και η ελληνική επιχειρηματικότητα μπορεί να απορροφήσει τόσα λεφτά σε τόσο λίγο χρόνο. Οι δράσεις Τ.Α. και ΕΣΠΑ σε μεγάλο βαθμό αλληλεπικαλύπτονται (ψηφιακός εκσυγχρονισμός – πράσινη ανάπτυξη). Το ξεκίνημα θα είναι σχετικά εύκολο, αφού τώρα στο Τ.Α. εντάσσονται επενδυτικά σχέδια που ήταν ήδη ώριμα και απλά περίμεναν να βρουν φτηνή χρηματοδότηση για να υλοποιηθούν – φεύγουν από το ΕΣΠΑ, μπαίνουν στο Τ.Α.

Το καλό σενάριο, να αξιοποιηθούν τα ευρωπαϊκά κεφάλαια για να αλλάξει η χώρα τροχιά, ροκανίζεται – μαζί με τον χρόνο.

Αρκετοί ξένοι αναλυτές μιλούν ήδη για μια (πρώιμη) μεταρρυθμιστική κόπωση. Οι αυταπάτες που αναζωπυρώνονται από τη διαχείριση της τρέχουσας κρίσης, επειδή αυτή γίνεται με άφθονα λεφτά (σε αντίθεση με τη διαχείριση της κρίσης 2009-10 που απαιτούσε άγριες περικοπές δαπανών…), τείνουν να γεννούν νωθρότητα και να οδηγούν σε επανάληψη της γνωστής συντηρητικής τακτικής «άσ’ το για αργότερα». Βαθιές μεταρρυθμιστικές τομές είτε καθυστερούν είτε στέλνονται στις καλένδες. Και όσες μεταρρυθμίσεις γίνονται, γίνονται με αργούς ρυθμούς, σέρνονται, λες κι ο χρόνος δουλεύει για τη χώρα. Ή, λες, το ζητούμενο δεν είναι άλλο παρά να μένει αδιατάραχτη μια νιρβάνα με προσδοκίες, μέχρι την επόμενη εκλογική αναμέτρηση – λες, όλα αναστέλλονται μετά από εκείνη.

Το κακό σενάριο κερδίζει πόντους: Δυο-τρία χρόνια οικονομικής ανόδου χωρίς αλλαγές, ούτε στο οικονομικό υπόδειγμα ούτε στους κανόνες.

Οι ταχείς ρυθμοί αναπλήρωσης των απωλειών του ΑΕΠ με μοχλό (όχι τις επενδύσεις αλλά) την ιδιωτική και τη δημόσια κατανάλωση, κρύβουν ότι στα τέλη του έτους, στην καλύτερη περίπτωση, θα έχουμε το ΑΕΠ του 2018 – μάλιστα, με όλες τις διαρθρωτικές αδυναμίες του και με διευρυμένες τις κοινωνικές ανισότητες. Η ευφορία ότι «υπάρχουν λεφτά» κρύβει τον μεγάλο διχασμό που εξελίσσεται στην οικονομία, ανάμεσα στο δυναμικό κομμάτι της, λίγες ισχυρές, σύγχρονες επιχειρήσεις που φεύγουν μπροστά, κι ένα αρχιπέλαγος περίπου 200 χιλ. πολύ μικρών επιχειρήσεων που βρίσκονται λίγο πριν από το λουκέτο. Και η ευκολία του δανεισμού χάρη σε παλιότερες ρυθμίσεις χρέους και στην κ. Λαγκάρντ, κρύβει την ανάγκη να βάλουμε σε τάξη τα δημοσιονομικά μας για να πάρουμε με κάποιες αξιώσεις μέρος στη συζήτηση της νέας ευρωπαϊκής δημοσιονομικής πολιτικής από το 2023. Χρειαζόμαστε κάποιου είδους συνεννόηση και ένα μεγάλο σχέδιο. Δεν υπάρχει τίποτα από τα δύο.

Άρθρα/ Πολιτική

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Όχι κύριε Νετανιάχου

Όχι κύριε Νετανιάχου

2024-04-26

Ο γερουσιαστής και ακτιβιστής Μπέρνι Σάντερς, (την ώρα που...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Γιατί ανεβαίνει η ακροδεξιά;

Παύλος Τσίμας, 2024-04-27

Που είναι πιθανότερο να συναντήσει κανείς μετανάστες στον...

Τα τανκς με τα γαρίφαλα

Γιώργος Καπόπουλος, 2024-04-26

Πριν από πενήντα χρόνια η Λισαβόνα μόλις ξυπνούσε και όσοι...

Το χαλί

Μιχάλης Μητσός, 2024-04-24

Aυτοί οι μπαγάσηδες οι δικαιωματιστές παντού έχουν διεισδύσει...

Σπύρος Δανέλλης

Ψηφαλάκια ή γνώση και ικανότητες;

Σπύρος Δανέλλης, 2024-04-24

Τον Φεβρουάριο του 2014, λίγο πριν από τις ευρωεκλογές, η κυβέρνηση...

Θόδωρος Τσίκας

Οι «κόκκινες γραμμές» Ισραήλ-Ιράν

Θόδωρος Τσίκας, 2024-04-20

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα χτυπήματα μεταξύ Ιράν και...

×
×