Ο Φάουτσι, o Πλεύρης και η διάλυση του ΕΣΥ

Βρισκόμαστε ακόμα στην πρώτη φάση της πανδημίας και έχουμε άλλες τέσσερις, προειδοποίησε ο εμβληματικός Αμερικανός καθηγητής

Ηεπιμονή Μητσοτάκη στο “τελευταίο μίλι” δεν αποτελεί επικοινωνιακό ολίσθημα. Συνιστά απλώς τον μύθο για να δικαιολογηθεί το σχέδιο, που ο ίδιος είχε προαναγγείλει και ο Πλεύρης ανέλαβε να υλοποιήσει, για αποσάθρωση του ΕΣΥ μέσα από συγχωνεύσεις νοσοκομείων και μετατροπή περιφερειακών νοσοκομείων σε Κέντρα Υγείας.

Ακόμα και κατά τη μεγαλύτερη έκρηξη κρουσμάτων, τις ώρες που ο αριθμός των εισαγωγών επιβαρύνει τα αποδεκατισμένα νοσοκομεία, ο αριθμός των διασωληνωμένων ξεπερνά κατά πολύ το όριο που έθετε η μελέτη Τσιόδρα - Λύτρα και ο αριθμός των θανάτων φτάνει σε ποσοστά αρνητικών ρεκόρ για τη Δυτική Ευρώπη, η κυβέρνηση Μητσοτάκη λειτουργεί σε γραμμή Τραμπ επιχειρώντας να υποβαθμίσει τη σημασία και αυτής της πανδημίας αλλά και όσων οι επιστήμονες έχουν προειδοποιήσει ότι πιθανολογείται πως θα ακολουθήσουν και ως συνέπεια της ευρύτερης οικολογικής ανισορροπίας.

Κατά μια ειρωνεία της Ιστορίας, όπως έδωσε απάντηση στον Τραμπ, έτσι ο Φάουτσι δίνει απάντηση και στο αφήγημα Μητσοτάκη, που προετοιμάζει τη διάλυση του ΕΣΥ λες και όλα τελειώνουν.

Οι πέντε φάσεις του Φάουτσι

Μόλις πριν από ελάχιστες μέρες, ενόσω η Γκάγκα παρουσίαζε σε επιλεγμένους βουλευτές της Ν.Δ. το σχέδιο συγχωνεύσεων νοσοκομείων, ο Φάουτσι έβαζε πάγο στις ευοίωνες προβλέψεις περί επερχόμενου τέλους της πανδημίας μιλώντας σε live streaming στο World Economic Forum. Εκεί, προειδοποίησε με περισσή σαφήνεια ότι ο κόσμος βρίσκεται ακόμα στην πρώτη φάση της πανδημίας και ότι είναι πολύ νωρίς για να κατανοηθεί πώς θα επηρεάσει την πορεία της πανδημίας η Όμικρον. “Θα ήταν απλώς σύμπτωση αν δεν έχουμε άλλη παραλλαγή, που να ξεφεύγει από την ανοσολογική απάντηση”, σημείωσε τονίζοντας ότι για το τέλος της πανδημίας μάς περιμένουν άλλες τέσσερις φράσεις. Η επόμενη, η δεύτερη, είναι η λεγόμενη φάση της επιβράδυνσης και θα επέλθει όταν εμβολιασμένοι και νοσήσαντες θα απαρτίζουν μια κρίσιμη μάζα ατόμων με ανοσία.

Μετά, πρέπει να έρθει η φάση του ελέγχου, η λεγόμενη και ενδημική, που ισοδυναμεί με έναν έλεγχο τέτοιο της νοσηρότητας, που να μην επιβαρύνει το υγειονομικό σύστημα, να μην θεωρείται πρόβλημα δημόσιας Υγείας. Ακολουθεί η τέταρτη φάση, αυτή της εξάλειψης (κατά την οποία ο ιός δεν έχει εξαφανιστεί, αλλά κυκλοφορεί στο περιβάλλον) και, τέλος, η πέμπτη φάση, η λεγόμενη της εκρίζωσης. Ας λάβουμε υπόψη μας, όμως, ότι η μοναδική μολυσματική ασθένεια που έχει εκριζωθεί ώς τώρα είναι η ευλογιά, αφού προκάλεσε εκατομμύρια θύματα μέσα στους αιώνες...

Η ενδημική φάση κρύβει πολλούς θανάτους

Ας επιστρέψουμε, όμως, στην τρίτη, την ενδημική φάση, καθώς είναι αυτή την οποία υπαινίσσεται το μητσοτάκειο “τελευταίο μίλι”, παραπέμποντας στην ενδημικότητα της “απλής γρίπης”, όπως λένε αθώα. Μια γρίπη η οποία, όπως επισήμανε μόλις την Πέμπτη ο Λύτρας, “σε καμία περίπτωση δεν είναι ‘γριπούλα’: 2.500 θάνατοι ανά έτος κατά μέσο όρο στην Ελλάδα δεν το λες και λίγο”, τιτίβισε χαρακτηριστικά.

Για να μην τρέφει κανείς ψευδαισθήσεις ότι η ενδημικότητα είναι περίπου κανονικότητα, ότι δεν έχουμε παρά να συνηθίσουμε να ζούμε με τον ιό, αρκεί να προσέξουμε ότι και η ελονοσία, που μαστίζει τις τροπικές ζώνες, ενδημική θεωρείται, πλην όμως το 2020 στοίχισε τη ζωή σε 600.000 ανθρώπους - δεν τους λες και λίγους.

Κρίσιμος παράγων το σύστημα Υγείας

Το βασικό χαρακτηριστικό της ενδημικότητας συνίσταται στο ότι ο βασικός αναπαραγωγικός αριθμός, που υποδηλώνεται με το περίφημο R0, είναι σταθερά στο ένα, δηλαδή ο κάθε ασθενής μεταδίδει τη λοίμωξη το πολύ σε ένα άτομο. Με την Όμικρον ο βαθμός μεταδοτικότητας είναι τόσο ψηλός που βρισκόμαστε μακριά από αυτόν τον στόχο - γι’ αυτό, άλλωστε, πολλοί ειδικοί συμβούλεψαν σε όλη την Ευρώπη την παράταση των σχολικών διακοπών, ώστε να μειωθεί η μεταδικότητα. Επιπλέον, ο περίφημος R0 δυστυχώς δεν συνδέεται άμεσα με τον εμβολιασμό - είναι χαρακτηριστική η περίπτωση της ιλαράς, που δεν έχει παραλλαγές, αλλά δεν έχει εκριζωθεί από τον πλανήτη διότι, παρ’ ότι έχουμε ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό εμβόλιο (αποτελεσματικότητα της τάξης του 99%), έχει υψηλότατο R0, γύρω στο 15-20, όπως σημειώνουν οι ειδικοί.

Παράλληλα, και μιλώντας πάντα με όρους δημόσιας υγείας και συστήματος Υγείας, οφείλουμε να λάβουμε υπόψη μας ότι “η ενδημικότητα δεν συνεπάγεται ήπια ασθένεια και η ήπια ασθένεια δεν συνεπάγεται ενδημικότητα”, όπως παρατήρησε στους Financial Times η Ελίζαμπεθ Χάλοραν, διευθύντρια του Center for Inference and Dynamics of Infectious Diseases του Σιάτλ. Ακόμα πιο ευθύβολη η παρέμβαση της Άντζελα Ράσμουσεν, ιολόγου στο Πανεπιστήμιο του Saskatchewan του Καναδά, που επισήμανε πως η ενδημικότητα δεν συνίσταται μόνο στη μείωση του αναπαραγωγικού αριθμού του ιού στο ένα. Αυτό είναι το ελάχιστο για την απόκτηση της ενδημικής ταξινόμησης, σημείωσε υπογραμμίζοντας, όμως, ότι υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη: το ποσοστό νοσηλειών και θανάτων, η υπερφόρτωση του συστήματος Υγείας, η διαθεσιμότητα θεραπειών.

Η διαχείριση ακόμα και μιας φαινομενικά ήπιας ενδημικής νόσου είναι ζήτημα πολιτικών επιλογών και προσδιορισμού του ποσοστού θνητότητας που θεωρείται κοινωνικά αποδεκτό. Απαιτεί, επομένως, ένα ισχυρό δημόσιο σύστημα Υγείας - από την πρωτοβάθμια μέχρι τα νοσοκομεία. Απαιτεί ακριβώς αυτό που η κυβέρνηση Μητσοτάκη σχεδιάζει να ανατρέψει χωρίς να το κρύβει. Στο χέρι της κοινωνίας είναι να βάλει οριστικά στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας αυτές τις μεθοδεύσεις.