Για ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης

Αλέκος Λασκαράτος, Δημοσιευμένο: 2015-01-13

laskaratos alekos

Πέρα από τις διάφορες ερμηνείες για τα αίτια της σημερινής κρίσης που έχουν αναφερθεί, θα αντιπαραθέσω μια πιο απλή που πιστεύω ότι έχει μεγάλο ποσοστό αλήθειας μέσα της. Πιστεύω πως εμείς, οι απλοί πολίτες είμαστε στην καρδιά του προβλήματος μέσα από τη νοοτροπία και την άποψη για τη ζωή που αναπτύξαμε τις τελευταίες δεκαετίες. Είχαμε απέναντί μας διάφορους που μας κουνούσαν καταναλωτικέ καθρεφτάκια και πέσαμε στη παγίδα τους. Πιστέψαμε στη συνεχή οικονομική άνοδο, βάλαμε σα στόχο το γκλάμουρ και την πολυτέλεια, πιστέψαμε ότι όσο περισσότερα και ακριβότερα έχουμε τόσο καλύτερα θα ζήσουμε. Όταν δεν είχαμε πια ζεστό χρήμα για να πληρώσουμε και να καταναλώσουμε, οι απέναντί μας εφεύραν το πλαστικό χρήμα. Και όταν το πλαστικό χρήμα μας τύλιξε σα βρόγχος γύρω από το λαιμό μας και αδυνατούσαμε πια να καλύψουμε τα δάνειά μας, το σύστημα κατέρρευσε. Είναι φανερό πως με την έξοδο από την κρίση, που θα έρθει αργά ή γρήγορα, πρέπει εμείς οι πολίτες να αλλάξουμε νοοτροπία και να στηρίξουμε ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης.. Πρέπει να γυρίσουμε την πλάτη στον άκρατο καταναλωτισμό και να επιδιώξουμε μια πιο ήπια, πιο αληθινή και ποιοτική προσέγγιση της ζωής. Κάτι τέτοιο δεν θα αποδώσει άμεσα. Όσο νωρίτερα όμως αρχίσει αυτή η μεταστροφή τόσο πιο γρήγορα θα βγούμε από το σημερινό αδιέξοδο. Άλλη λύση δεν υπάρχει.

Η (αχαλίνωτη) οικονομία της αγοράς, όπως αυτή κυριάρχησε την τελευταία δεκαετία έδειξε απροστάτευτη και χωρίς εργαλεία άμυνας απέναντι στα παιχνίδια μεγάλων χρηματοπιστωτικών οργανισμών που μετέτρεψαν τα χρηματιστήρια από μηχανισμούς επένδυσης και τόνωσης της οικονομίας σε καθαρό τζόγο και κερδοσκοπία με αποτέλεσμα την κατάρρευση του συστήματος. Χιλιάδες επιχειρήσεις βούλιαξαν και εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι βρέθηκαν στο δρόμο. Φτάσαμε δε στο εξής παράλογο: στη Μέκκα του καπιταλισμού (τις ΗΠΑ), το κράτος, δηλαδή οι φορολογούμενοι, να στηρίξει με δάνεια τις μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες για να μην κλείσουν!

Επιστροφή λοιπόν στον κρατισμό; Ασφαλώς όχι. Η ιδιωτική πρωτοβουλία και ελεύθερη οικονομία παραμένουν τα ισχυρότερα εργαλεία για ανάπτυξη και πρόοδο. Όχι όμως αυτή η οικονομία της αγοράς που μας οδήγησε εκεί που μας οδήγησε αλλά μια νέα, «νοικοκυρεμένη», στην οποία θα υπάρχουν όρια τόσο στη χρήση των πηγών ενέργειας (ειδικά των μη ανανεώσιμων) και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, όσο και γενικότερα στην κατανάλωση. Τέλος στο μύθο της συνεχούς και αέναης αύξησης των δεικτών της οικονομίας και της κατανάλωσης, στροφή στη λογική προσέχουμε για να έχουμε, τέλος στη χρήση του περιβάλλοντος (χερσαίου, θαλάσσιου και ατμοσφαιρικού) ως σκουπιδοτενεκέ χωρίς πάτο και στροφή στην ποιότητα και όχι στην ποσότητα σαν μοντέλο κατανάλωσης.

Ναι στην ανάπτυξη! Και το περιβάλλον τι θα απογίνει; Για δεκαετίες κυριαρχούσε το δίλλημα Ανάπτυξη ή Προστασία του Περιβάλλοντος, που θέλει οι δύο αυτές έννοιες να είναι ανταγωνιστικές και να αναιρούν η μία την άλλη. Έτσι, αν με ενδιαφέρει η ανάπτυξη αδιαφορώ πλήρως για τις επιπτώσεις στο περιβάλλον που ενδεχόμενα αυτή θα φέρει, ενώ από την άλλη αν με ενδιαφέρει η προστασία του περιβάλλοντος προτιμώ να μην υπάρξουν επενδύσεις και ανάπτυξη, προκειμένου να μη θιγεί το περιβάλλον. Δύο ακραίες και εξίσου στείρες θέσεις.

Σήμερα και οι δύο αυτές απόψεις είναι τελείως ξεπερασμένες. Στο δίλημμα ανάπτυξη ή προστασία του περιβάλλοντος το «ή» πρέπει να αντικατασταθεί από το «και». Όλο αυτό το πακέτο ‘ανάπτυξη με προστασία του περιβάλλοντος’ είναι αυτό που ονομάζουμε σήμερα ‘πράσινη ανάπτυξη’ και “πρασίνισμα της οικονομίας” (greening the economy). Η πράσινη ανάπτυξη έχει αποδειχθεί ότι πέρα από την προστασία του περιβάλλοντος, δημιουργεί και νέες θέσεις εργασίας και αποτελεί σήμερα το προτεινόμενο μοντέλο ανάπτυξης από πολλούς διεθνείς οργανισμούς όπως ο ΟΗΕ, ο ΟΟΣΑ και η ΕΕ. Αποτελεί επίσης ήδη συστατικό στοιχείο στον οικονομικό προγραμματισμό πολλών χωρών ειδικά στην Ευρώπη, όπως η Δανία.

Ναι, λοιπόν, σε μία ανάπτυξη, με σταθερό ευρωπαϊκό προσανατολισμό, που θα στοχεύει στην ευημερία του ανθρώπου και όχι μόνο στην ευημερία των αριθμών, ναι σε μία ανάπτυξη που θα στοχεύει περισσότερο στην ποιότητα παρά στη ποσότητα, ναι σε μία ανάπτυξη όπου το περιβάλλον θα είναι συστατικό στοιχείο της ποιότητας της ζωής μας, της δικής μας και των επόμενων γενεών, όχι στον αχαλίνωτο καταναλωτισμό και το γκλάμουρ, ναι στην παιδεία και στις ανθρώπινες σχέσεις.

‘Ίσως τα παραπάνω να μοιάζουν «ρομαντικά» σε κάποιους. Ας γίνουμε όμως λίγο περισσότερο «ρομαντικοί» αν αυτό πρόκειται να μας σώσει από τις καταστροφικές συνέπειες του «ρεαλισμού» και του «ζαμανφουτισμού» των περασμένων δεκαετιών!

---

*Ο Αλέξανδρος (Αλέκος) Λασκαράτος είναι πανεπιστημιακός, υποψήφιος με τον συνδυασμό “Πράσινοι - Δημοκρατική Αριστερά” στην Α’ Αθηνών

Θέματα επικαιρότητας: Εκλογές 2015

Νίκος Δελφάκης

Για την νέα Κυβέρνηση

Νίκος Δελφάκης, 2015-01-27

Τα πράγματα δεν είναι εύκολα, όλοι το γνωρίζουμε αυτό, ωστόσο...

Περισσότερα
Σάκης Παπαθανασίου

Η αλλαγή είναι ιστορική! Πώς θα έχει μακρόπνοη προοπτική;

Σάκης Παπαθανασίου, 2015-01-27

Οι στιγμές είναι ιστορικές. Πρώτη φορά η Ριζοσπαστική Αριστερά...

Περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ Ε.Ε. ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΚΛΟΓΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

2015-01-26

Οι χθεσινές εκλογές έδωσαν σαφές μήνυμα προοδευτικής στροφής.Η...

Περισσότερα
Μενέλαος Παπαγεωργίου

Για την υπεράσπιση της κοινωνίας, της δημοκρατίας και της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας.

Μενέλαος Παπαγεωργίου, 2015-01-24

Αύριο Κυριακή θα κριθούν ζητήματα σχεδόν υπαρξιακά.Το μέλλον...

Περισσότερα
Θόδωρος Μαργαρίτης

Δεν υποκύψαμε στις μεταγραφές και στις λευκές επιταγές

Θόδωρος Μαργαρίτης, 2015-01-24

Η ΔΗΜΑΡ από το καλοκαίρι απηύθυνε μια συνολική πρόταση...

Περισσότερα
«Πράσινοι – Δημοκρατική Αριστερά»: Η προγραμματική διακήρυξη

«Πράσινοι – Δημοκρατική Αριστερά»: Η προγραμματική διακήρυξη

2015-01-24

-Εναλλακτική πολιτική λύση, που να προσφέρει ελπίδα και...

Περισσότερα
Δημήτρης Χατζησωκράτης

Ποιοι παράγοντες θα καθορίσουν το αποτέλεσμα των εκλογών

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2015-01-23

Τρεις ημέρες πριν από τις εκλογές, το σύνολο των δημοσκοπήσεων...

Περισσότερα
Γιώργος Σιακαντάρης

Ακροδεξιός «Φιλελευθερισμός»

Γιώργος Σιακαντάρης, 2015-01-23

Παρακολουθώντας την επίθεση που γίνεται κατά των εμφυλιοπολεμικών...

Περισσότερα

Άρθρα

Εγκλήματα διαρκείας στη Ράφα

2024-05-29

Τραγικό λάθος ο κυριακάτικος βομβαρδισμόςκαταυλισμού...

Στέργιος Καλπάκης

Τα πολλά πρόσωπα της υποκρισίας και της ανευθυνότητας

Στέργιος Καλπάκης, 2024-05-25

Άλλοτε πολέμιοι της Συμφωνίας, σήμερα ομνύουν στην τήρησή...

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

Ισχυρή προοδευτική λύση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ

2024-05-21

Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό αίτημα του προοδευτικού κόσμου...

Σωτήρης Βαλντέν

Η Βόρεια Μακεδονία και τα όρια της πολιτικής της ισχύος

Σωτήρης Βαλντέν, 2024-05-26

Εν μέσω πολλαπλών διεθνών και περιφερειακών κρίσεων, μερικές...

Νίκος Κοτζιάς

H σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-19

Η συμφωνία των Πρεσπών έλυσε έναν γόρδιο δεσμό με θάρρος....

Θόδωρος Τσίκας

Το καλό κλίμα είναι θετικό, αλλά χρειάζεται και επίλυση

Θόδωρος Τσίκας, 2024-05-13

Η συνάντηση Ερντογάν-Μητσοτάκη στην Άγκυρα πήγε θετικά,...

Βασίλης Τραϊφόρος

Δημοκρατία και επιστήμη

Βασίλης Τραϊφόρος, 2024-05-13

--Ο άνθρωπος στην ιστορική του διαδρομή ,περνώντας από πολλά...

Είναι επείγουσα ανάγκη να υπερασπιστούμε την Συμφωνία των Πρεσπών

Νίκος Κοτζιάς, 2024-05-05

Ας κινητοποιηθούμε όλοι για να υπερασπιστούμε την Συμφωνία...

Γιάννης Βούλγαρης

Μια επέτειος για 70+ ή μια υπόμνηση;

Γιάννης Βούλγαρης, 2024-04-20

...Στις ιστορικά σημαδιακές μέρες όπως η αυριανή, επαναλαμβάνουμε...

Ο ιπτάμενος δίσκος

Παύλος Τσίμας, 2024-05-18

Τι είναι η μεταπολίτευση; Μια εορταστική στιγμή, εκείνο...

Ψέματα στον ανεμιστήρα: πώς η μείωση των ΑΞΕ κατά -36% έγινε «έκρηξη επενδύσεων» +62%

Νίκος Ράπτης, 2024-05-09

Εκατοντάδες ΜΜΕ αναμάσησαν πρόσφατα το κυβερνητικό non paper...

Κώστας Καλλίτσης

Η καλή ακρίβεια

Κώστας Καλλίτσης, 2024-04-28

Ένας βασικός παράγοντας που υποδαυλίζει τον πληθωρισμό...

×
×