Προϋποθέσεις επιτυχίας

Οι αριθμοί που όλοι βλέπουμε μιλούν. Η εξάπλωση της νόσου COVID-19 στη χώρα μας είναι μεγάλη και –το κυριότερο– αυξάνεται με ταχύτατους ρυθμούς. Το σύστημα υγείας πιέζεται σοβαρά και βρίσκεται σε οριακό σημείο. Η Θεσσαλονίκη και γενικότερα η Βόρεια Ελλάδα είναι στην αιχμή. Σε πολλές περιοχές της χώρας είμαστε σε φάση εκθετικής αύξησης των κρουσμάτων, δηλαδή σημαντικής αύξησης κάθε λίγες ημέρες, ρυθμός που αν συνεχίζεται οδηγεί σε πολύ μεγάλους αριθμούς ασθενών – και ακολουθούν κατ’ αναλογία οι νοσηλείες σε νοσοκομείο, οι νοσηλείες σε μονάδες εντατικής θεραπείας, οι θάνατοι. Η εκθετική αύξηση έχει ισχύ φυσικού φαινομένου στην οποία κανένα σύστημα υγείας δεν μπορεί να ανταποκριθεί.

Τα μέτρα αυστηρού περιορισμού (ή lockdown) έχουν τη δυνατότητα να ανακόψουν την εκθετική αύξηση, να μειώσουν τον αριθμό των ασθενών και την πίεση στο σύστημα υγείας, γιατί μειώνουν δραστικά τις δυνητικά μεταδοτικές κοντινές επαφές. Η απόδοση των μέτρων αναμένεται να φανεί 10 με 20 ημέρες από την έναρξη εφαρμογής τους. Με μία προϋπόθεση: τη συνεπή εφαρμογή των μέτρων και την αξιοποίηση του αυστηρού περιορισμού (lockdown), ο οποίος εδώ που φθάσαμε είναι αναγκαίος, γιατί αλλιώς υπάρχει κίνδυνος το σύστημα υγείας να καταρρεύσει, με τεράστιο ανθρώπινο κόστος αλλά και συνέπειες στην οικονομία και στη συνοχή της κοινωνίας.

Η εξέλιξη των πραγμάτων είναι αβέβαιη. Ενδέχεται να χρειαστούν και πρόσθετα μέτρα που είναι δύσκολα και πρωτόγνωρα, και η απόδοσή τους εξαρτάται από την αποδοχή και εφαρμογή τους από όλη την κοινωνία. Δεν είναι καιρός για προπαγανδιστικό λόγο και για κομπασμούς του τύπου «κάναμε αυτό, πετύχαμε το άλλο». Αυτά δεν πείθουν, αποξενώνουν, απωθούν. Ούτε είναι καιρός για αντιπολιτευτικά πυροτεχνήματα και στοχοποίηση του κορυφαίου επιστήμονα που με επιτυχία εξέφρασε τον ορθό λόγο της επιστήμης και τον συνδύασε με ανθρωπιά και κοινωνική ευαισθησία. Το πολιτικό σύστημα πρέπει να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων, να επικρατήσει η συναίσθηση της κατάστασης (κάτι εφικτό για όλους τους χώρους) και να βρεθούν τώρα οι μηχανισμοί διακομματικής συνεννόησης, ώστε τα κρίσιμα διλήμματα που είναι ακόμη μπροστά μας να αντιμετωπιστούν με συναινετικό, ισορροπημένο και πειστικό τρόπο. Αυτό αποτελεί βασική αρχή της δημόσιας υγείας.