Η ψυχική υγεία δεν είναι εορτασμός

Η 10η Οκτωβρίου ήταν Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας και όπως κάθε χρόνο ως θέμα και ευχή είχε ‘’να γίνει η ψυχική υγεία και η ευεξία μία παγκόσμια προτεραιότητα’’.Γνωρίζω πολύ καλά τις παλαιότερες συνθήκες διαβίωσης των ψυχικά νοσούντων ,όπου η λέξη ‘’φρίκη ‘’ δεν μπορεί να αποδώσει την κρατούσα τότε κατάσταση.Ο υπογράφων το κείμενο έτυχε να εφημερεύει στο Δημόσιο Ψυχιατρείο της Θεσσαλονίκης την ημέρα του μεγάλου σεισμού. Ενας γιατρός με 992 ασθενείς εκ των οποίων περίπου 80-90 ήταν στο ‘’κλειστό’’!!! Η αποασυλοποίηση έγινε με αφετηρία την Λέρο το ΄80 και με την επέμβαση της τότε ΕΟΚ,μετατόπισε την ψυχιατρική φροντίδα από τα ψυχιατρικά νοσοκομεία στην κοινότητα(εξω νοσοκομειακές και νοσοκομειακές δομές γενικών νοσοκομείων) με στόχο την προώθηση αποϊδρυματισμού και εκσυγχρονισμού των παροχών ψυχικής υγείας.

Από τότε έγιναν πολλά και στην πατρίδα μας αλλά και παγκόσμια. Ομως η ψυχική υγεία εξακολουθεί να είναι υποβαθμισμένη σε σχέση με την σωματική όπως τονίζει ο Π.Ο.Υ.Είναι γνωστό ότι ο ψυχικός παράγοντας και ως εκ τούτου και οι διαταραχές του ,έχουν ένα γονιδιακό υπόβαθρο το οποίο αναπτύσσεται στις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που ζούμε.Τι ψυχική υγεία και ποια ‘’ευεξία’’ μπορεί να έχει ένα άτομο όταν οι συνθήκες εργασίας του είναι άθλιες,όταν υποαμοίβεται ,όταν είναι πρόσφυγας ,όταν συμμετέχει σε πόλεμο,όταν υποτιμάται και καταπιέζεται εξ αιτίας του φύλου και του χρώματος της επιδερμίδας; Πως να μην έχουν κατάθλιψη(75%) τα μέλη της οικογένειας που φροντίζουν την μητέρα η τον πατέρα τους με Ανοια(Alzheimer, πολυεμφρακτική) όταν η βοήθεια που του δίνει το κράτος είναι σχεδόν μηδενική;

Μετά την οικονομική κρίση που είχε η πατρίδα μας ,ακολούθησε η πανδημία και αυτό είχε σαν αποτέλεσμα οι λειτουργίες της Ψυχικής Υγείας να βγουν αποδυναμωμένες και τραυματισμένες κύρια από την συνεχή μείωση του προσωπικού και την υποβάθμιση των υπηρεσιών της,γεγονότα που δεν φαίνεται να αγγίζουν το αρμόδιο Υπουργείο αν κρίνουμε και από τις εμμονικές προτάσεις της κυβέρνησης περί της ιδιωτικοποιήσεως του χώρου της Υγείας.Οι δημόσιες δομές δεν ήταν ποτέ και δεν είναι στην άμεση προτεραιότητά της της παρούσας κυβέρνησης, παρ΄όλο που αυτές φροντίζουν τους περισσότερους και τους πλέον ευάλωτα κοινωνικά ανθρώπους,είτε λόγω ιδεοληψίας ,είτε λόγω της κυρίαρχης νεοφιλελεύθερης πολιτικής που ορίζεται από το κέρδος.

Σήμερα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θέτει τους ελάχιστους όρους για την ‘’παγκόσμια ψυχική υγεία και ευεξία’’

1)Σύνδεση της ψυχιατρικής φροντίδας με την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας

2)Παροχή της φροντίδας από την κοινότητα όπως, Μονάδες Αποκατάστασης(ξενώνες,οικοτροφεία),Ψυχιατρικές μονάδες στα Γενικά Νοσοκομεία με πλήρη στελέχωσή τους,Κέντρα Ψυχικής Υγείας ,Κινητικές Μονάδες ,Ιδιαίτερα κέντρα ψυχιατρικών κρίσεων

3)Εκπαίδευση και επιμόρφωση των πολιτών

4)Συμμετοχή των οικογενειών και όλων των υπηρεσιών ψυχικής υγείας

5)Προάσπιση των δικαιωμάτων των πασχόντων

Όλα αυτά συνδέονται με ‘’επενδύσεις ‘’ στους ευάλωτους πληθυσμούς, στην μόρφωση και στον πολιτισμό,στην μείωση της ανεργίας και την απορρύθμιση των κανόνων εργασίας, στην ισότητα των ανθρώπων ασχέτου φύλου,χρώματος και θρησκείας, και στην φυσικής του παρουσία από τις κοινωνικές διεργασίες, μειώνοντας τον απομονωτισμό και την αποξένωση.

Η πραγματικότητα και τα γεγονότα είναι πεισματικά δύσκολα και χρειάζονται δραστήριες πολιτικές άμεσα.Θα τις βρούμε;