Δίλημμα

Στη δημοκρατία υπάρχει πάντα μια λεπτή κόκκινη γραμμή. Οι εχθροί της την παραβιάζουν μονίμως - και γι’ αυτό είναι εχθροί της. Οι υπερασπιστές της, ποτέ. Αλλά το ζητούμενο ενίοτε είναι να οριστεί πού ακριβώς βρίσκεται αυτή η γραμμή.

Λίγο προτού συλληφθεί ο Μιχαλολιάκος απειλούσε να προκαλέσει διαδοχικές τοπικές εκλογές. Ωμός εκβιασμός που δεν τον έσωσε από τις χειροπέδες. Η Δικαιοσύνη δεν μπορεί να τελεί υπό εκβιασμό, από κανέναν - πόσω μάλλον από τους νεοναζί.

Ωστόσο, στον βαθμό που το θέμα των αναπληρωματικών εκλογών μένει ανοικτό, αναδύεται ένα ερώτημα: πώς θα απαντήσει το πολιτικό σύστημα; Με «κοινό μέτωπο του συνταγματικού τόξου», είπε προ ημερών ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Βαγγέλης Βενιζέλος. Εφικτό ή όχι, ήταν μια πρόταση αμιγώς πολιτική. Εστω και αν υπέκρυπτε την επιδίωξη να μην καταλάβουν αυτές τις έδρες μόνο τα δυο μεγάλα κόμματα.

Εκτοτε - όπως προκύπτει από την ερμηνεία ορισμένων δηλώσεων, μεταξύ των οποίων και του νομομαθούς αντιπροέδρου της κυβέρνησης - υπάρχουν σκέψεις να αποκλειστεί με νόμο το ενδεχόμενο των διαδοχικών τοπικών εκλογών που θα προκαλούσε το ενδεχόμενο κενό των 18 θέσεων, τις οποίες καταλαμβάνουν οι χρυσαυγίτες. Προκρίνεται δηλαδή μια νομική λύση. Για την οποία ενδεχομένως να τεθεί ένα δίλημμα.

Από τη μια πλευρά, κάποιοι θα ισχυριστούν ότι παραβιάζεται η κόκκινη γραμμή ή ότι οι αβασάνιστες συνταγματικές ερμηνείες ίσως αποδειχθούν επικίνδυνες σε άλλες συνθήκες. Οτι δεν αντιμετωπίζεται με νομικό τρόπο ένα κατεξοχήν πολιτικό ζήτημα, όπως είναι η αναμέτρηση της δημοκρατίας με τους αντιπάλους της. Γι’ αυτούς, οι αναπληρωματικές εκλογές - αν τολμήσουν να τις προκαλέσουν οι χρυσαυγίτες - δεν θα είναι «κοινοβουλευτική κρίση» ή «εξευτελισμός των θεσμών» αλλά ο θρίαμβός τους. Γιατί να μη λειτουργήσει η Βουλή στο υπόλοιπο της θητείας της πλήρης, αλλά χωρίς τη Χρυσή Αυγή, αφού θα χάσει όλες τις εκλογές συντριπτικά;

Ολα αυτά δεν είναι παράλογα - διότι στην πολιτική η πονηρία καιροφυλακτεί. Αλλά η άλλη πλευρά του διλήμματος είναι ισχυρότερη. Μπορεί η δημοκρατία να παίζει στο γήπεδο που επιλέγουν οι εχθροί της; Είναι δυνατόν στη φάση που διέρχεται η χώρα να υιοθετείται η ατζέντα των Μιχαλολιάκων; Πολιτικοί και συνταγματολόγοι φαίνεται να έχουν δώσει ήδη την απάντηση: δεν είναι αυτή η κόκκινη γραμμή. Αλλωστε όπως έλεγε ο Τρότσκι: «Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα, εφόσον υπάρχει κάτι που αγιάζει τον σκοπό».