"Μετά τις εκλογές, αναλαμβάνω πρωτοβουλία για την ανασυγκρότηση της κεντροαριστεράς."

Φώτης Κουβέλης, Συνέντευξη στη Δ. Κρουστάλλη, Το Βήμα της Κυριακής, 04/05/2014

-Ο προοδευτικός πόλος, έτσι όπως τον έχετε περιγράψει, δεν έχει, δημοσκοπικά τουλάχιστον, την απήχηση που αναμένατε. Που το αποδίδετε;

Τα δημοσκοπικά στοιχεία, έχετε δίκιο, δεν αποτυπώνουν την προσπάθεια που γίνεται για την συγκρότηση του πόλου του δημοκρατικού σοσιαλισμού, της Κεντροαριστεράς. Είναι μια προσπάθεια που έχει ξεκινήσει εδώ και κάποιο καιρό, έχει θετικά αποτελέσματα, αλλά όχι το εύρος που θέλουμε, το εύρος της κεντροαριστερής συμπαράταξης που επιδιώκουμε. Πιστεύω ότι μετά τις ευρωεκλογές, όλοι οι πολιτικοί χώροι από τη Δεξιά ως την Αριστερά θα μπουν σε συνθήκη ανασυνθέσεων. Μην ξεχνάμε ότι από τις εθνικές εκλογές του 2012 έχει αρχίσει, χωρίς να ολοκληρωθεί, μια διαδικασία μετάβασης και ανασύνθεσης του πολιτικού συστήματος. Σε αυτό το περιβάλλον δεν αποτελεί εξαίρεση η Κεντροαριστερά. Προσωπικά, είμαι αποφασισμένος να αναλάβω πρωτοβουλίες για την ανασύνθεση του χώρου σε προοδευτική βάση που θα αποτυπώνεται σε συγκεκριμένο κυβερνητικό πρόγραμμα.

-Σε ποιους θα απευθύνετε πρόταση συνεργασίας; Περιλαμβάνετε και το ΠαΣοΚ στους συνομιλητές σας;

Περιλαμβάνονται όλοι όσοι κατανοούν ότι η χώρα θα πρέπει να κινηθεί σε προοδευτική κατεύθυνση. Και αυτό μπορεί να το εξασφαλίσει μια μεγάλη Κεντροαριστερά. Γι΄ αυτό είπα ότι η προσπάθεια για την ανασυγκρότηση της Κεντροαριστεράς δεν τελειώνει την ημέρα των ευρωεκλογών. Εκτείνεται και πέραν αυτής.

-Άρα, δεν αποκλείετε το ΠΑΣΟΚ; Και πώς οραματίζεστε αυτή την προσπάθεια; Υπό τη ΔΗΜΑΡ; Με ποιόν επικεφαλής;

Αποκλείω τις συντηρητικές πολιτικές και όσους τις υπηρετούν. Μιλώ για μια συμπαράταξη. Για μια ανασύνταξη όλου του χώρου στη βάση βέβαια συγκεκριμένου προγράμματος. Και επαναλαμβάνω, συγκεκριμένου κυβερνητικού προγράμματος, διότι η εναλλακτική πρόταση εξουσίας είναι το μεγάλο ζητούμενο. Το θέμα της ηγεσίας είναι δευτερεύον.

-Και γιατί δεν συναινέσατε να υπάρξει αυτή η συμπαράταξη τώρα, πριν από τις ευρωεκλογές;

Να σας πω γιατί. Η προσπάθεια που καταβλήθηκε για την ενοποίηση της Κεντροαριστεράς, με όποια αποτελέσματα είχε, επιχειρήθηκε να ετεροκαθοριστεί . Δείτε την πρωτοβουλία των 58, δείτε και άλλες κινήσεις. Δεν απέκτησε η προσπάθεια αυτή την αυτονομία της αναφορικά με την ανασυγκρότηση της Κεντροαριστεράς. Θεωρώ ότι χρειάζεται μια προσπάθεια αυθεντική και με συμμετοχή της κοινωνίας.

-Η προοπτική αυτής της ενιαίας παράταξης ποια θα είναι; Να ενισχυθεί ο προοδευτικός πόλος σε μια κυβέρνηση συνεργασίας;

Αν η Κεντροαριστερά ενωθεί όπως περιγράφω θα αποτελεί η ίδια εναλλακτική πρόταση εξουσίας για την Ελλάδα, γιατί είναι η κοινωνική πλειοψηφία. Ο στόχος είναι να μετακινηθεί ο άξονας της πολιτικής -και αυτό μπορεί να το κάνει μια τέτοια ευρεία συμπαράταξη- από τη συντηρητική θέση που σήμερα βρίσκεται σε μια ουσιαστικά προοδευτική κατεύθυνση.

-Πιστεύετε ότι το ΠαΣοΚ θα πρέπει να αλλάξει ηγεσία για να προχωρήσει το εγχείρημα που περιγράφετε ή θα συνομιλούσατε ξανά με τον κ. Βενιζέλο;

Εμείς είπαμε ότι δεν συνεργαζόμαστε με το ΠαΣοΚ από τη στιγμή που, κατά τη δική μας εκτίμηση, είναι ενταγμένο στρατηγικά στη συνεργασία με τη ΝΔ και μάλιστα με μια συμφωνία ως το 2018. Το ποιος βρίσκεται στην ηγεσία του ΠαΣοΚ δεν αφορά την προσπάθεια , εκείνο που μας αφορά είναι το περιεχόμενο της πολιτικής πρότασης, του προγράμματος, που πρέπει να είναι προοδευτικό.

-Υπάρχει όμως ένταση με το ΠαΣοΚ. Προσφάτως ο πρόεδρος του μίλησε για παρασιτική λειτουργία της ΔΗΜΑΡ σε βάρος του κόμματος του.

Εγώ δεν παρακολουθώ ούτε τους χαρακτηρισμούς ούτε και την έλλειψη ψυχραιμίας και τον αφήνω να χαίρεται τον δικό του πολιτικό πολιτισμό. Αλλά θεωρώ ότι αυτό που προτείνω υπερβαίνει τις όποιες δηλώσεις του κ. Βενιζέλου. Μιλώ για μια πολύ πιο ουσιαστική διαδικασία και νομίζω ότι υπάρχει πολύς κόσμος στο ΠαΣοΚ που κατανοεί απόλυτα αυτό που λέω. Αν η παρουσία του κ. Παπανδρέου στην παρουσίαση του βιβλίου της κυρίας Κοππά έχει έναν συμβολισμό αυτός μπορεί να επελέγη από τον κ. Παπανδρέου, όχι από εμάς. Αλλά ας κοιτάξουμε τα πράγματα χωρίς δαιμονοποιήσεις στις πραγματικές τους διαστάσεις.

-Θα μπορούσε όμως ένας κακοπροαίρετος να σας ρωτήσει ότι εφόσον δεν ψηφίσατε κανένα μνημόνιο πως συμβάλλατε στη σωτηρία της χώρας όσο συμμετείχατε στην κυβέρνηση; Χωρίς να βάλετε πλάτη σε δύσκολες αποφάσεις;

Μα βάλαμε πλάτη! Χωρίς την παρουσία της Δημοκρατικής Αριστεράς δεν θα υπήρχε κυβέρνηση τότε, θα είχαμε πολιτική αστάθεια, αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις, πολιτική ρευστότητα που θα είχε αντανάκλαση στην οικονομία και στην κοινωνία. Στηρίξαμε την κυβέρνηση στη βάση μιας προγραμματικής συμφωνίας, από θέση ευθύνης, και δεν μεταφερθήκαμε στον βολικό και ευρύχωρο χώρο της ελάσσονος αντιπολίτευσης. Δεν κρυβόμασταν πίσω από το ΠαΣοΚ. Είχαμε τις θέσεις μας. Θυμηθείτε δηλώσεις στελεχών του ΠαΣοΚ για την προγραμματική συμφωνία, έλεγαν ότι έγινε κουρελόχαρτο, κομφετί. Μια κυβέρνηση συνεργασίας δεν χρειάζεται μόνο προγραμματική συμφωνία. Χρειάζεται και τα μέλη της να εξασφαλίζουν τις εγγυητικές συμπεριφορές για την τήρηση της. Και το λέω στη βάση της παραδοχής ότι η χώρα μπαίνει στον αστερισμό των κυβερνήσεων συνεργασίας και δεν θα μπορέσουν να υπάρξουν αν δεν εξασφαλίζονται αυτά το δύο στοιχεία.

-Έχετε εκτιμήσει ότι μπορεί να έχουμε εκλογές τον Οκτώβριο. Υπάρχει επαρκής χρόνος για να ενωθεί η Κεντροαριστερά και να τεθεί σε εκλογική ετοιμότητα;

Είπα ότι αν μέσα στο 2014 υπάρξουν νέα μέτρα και δεν αλλάξουν οι κυβερνητικές πολιτικές, τότε οι εκλογές θα έρθουν ως αυτονόητη συνέπεια υπαρκτών αδιεξόδων. Αυτό αναμφισβήτητα διαμορφώνει συνθήκες επιτάχυνσης γι’ αυτό και είπα για πρωτοβουλίες αμέσως μετά τις ευρωεκλογές αν λάβουμε μάλιστα υπόψη μας ότι αυτές γίνονται περίπου σε έναν μήνα.

-Μια άλλη ευκαιρία για προσφυγή στις κάλπες είναι η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Επειδή ξεκίνησε η συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος, πιστεύετε ότι θα διαδικασία αυτή θα πρέπει να αποδεσμευτεί από τις βουλευτικές εκλογές;

Αυτή η Βουλή δεν έχει τους συσχετισμούς για να εκλέξει Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας δεν είναι πλέον διαδικαστικό ζήτημα, συναρτάται εκ των πραγμάτων και με το περιεχόμενο των ασκούμενων πολιτικών. Αυτές θα προσδιορίσουν με πολύ αποφασιστικό τρόπο τι θα γίνει με την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας και δεν βλέπω να έχει πρόθεση αλλαγής πολιτικής η κυβέρνηση. Θεωρώ, όμως, ότι είναι λάθος να ανοίξει τώρα, παραμονές των ευρωεκλογών, η συζήτηση για την συνταγματική αναθεώρηση, η οποία απαιτεί μια ευρύτερη συνεννόηση των δυνάμεων του συνταγματικού τόξου. Το Σύνταγμα είναι το consensus μιας κοινωνίας. Εγώ υποστηρίζω ότι τώρα -μα τώρα!- μπορεί η Βουλή να αντιμετωπίσει ορισμένα ζητήματα και συγκεκριμένα τον περιορισμό του αριθμού των βουλευτών, με παράλληλη διασφάλιση στο Σύνταγμα και στοιχείων κυβερνώσας Βουλής, να αναβαθμιστεί δηλαδή ουσιαστικά ο ρόλος του Κοινοβουλίου επί της ουσίας, ως του κατεξοχήν οργάνου της έκφρασης της λαϊκής κυριαρχίας. Η αναδιάταξη των εκλογικών περιφερειών , η διάκριση του νομοθετικού σώματος από τη νομοθετική εξουσία, ο βουλευτής να μην μπορεί να είναι υπουργός ή μέλος της κυβέρνησης. Και αφού όλοι μιλάνε για κυβερνήσεις συνεργασίας, η καθιέρωση της απλής αναλογικής. Εμείς έχουμε καταθέσει δύο προτάσεις νόμου (η δεύτερη αφορά το πολιτικό χρήμα) και δεν είναι απορίας άξιο γιατί καθυστερεί να γίνει η συζήτηση στην Ολομέλεια. Από τη στιγμή που θα καταργηθεί το μπόνους στο πρώτο κόμμα –που όπως φαίνεται ότι θα έχει μικρό ποσοστό- αυτομάτως έχουμε στον μέγιστο βαθμό την απλή αναλογική. Επίσης, η ατιμωρησία που υπάρχει για τα μέλη της κυβέρνησης πρέπει να σταματήσει. Η ποινική ευθύνη πρέπει να αναζητείται και να υπάρχουν οι συνέπειες για τους πολιτικούς με βάση όσα ισχύουν για τον κάθε πολίτη, χωρίς παρέμβαση της Βουλής και μάλιστα με τις ασφυκτικές προθεσμίες για την απόσβεση των ευθυνών.

-Ασκείτε σκληρή κριτική στο Ποτάμι. Τι είναι αυτό που σας ενοχλεί;

Εκείνο που καταγράφω είναι ένα συνολικότερο ζήτημα απολιτικής συμπεριφοράς, η επιλογή ενός πολιτικού νεφελώματος, μια πολιτικής του «δεν ξέρω», «θα δω», «ακούω». Η ελληνική κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα θέλει ευθύ λόγο, θέλει πρόγραμμα, άποψη. Θεωρώ ότι είναι μια οφειλόμενη κριτική από τη μεριά μου. Ένα κόμμα δεν είναι μόνο άθροισμα προσώπων αλλά πρέπει να διαμορφώνει και συνθήκες συνοχής στη βάση μιας συγκεκριμένης πολιτικής. Το καινούργιο πώς ορίζεται; Από τον χρόνο εμφάνισης του; Κι αν αύριο εμφανιστεί κάτι πιο καινούργιο; Αυτό συνιστά ουσιαστική παρέμβαση και έκφραση της κοινωνίας; Τα κόμματα δεν είναι αυτοσκοπός, δικαιολογούν την παρουσία τους στον βαθμό που ανταποκρίνονται σε κοινωνικές ανάγκες.

-Πιστεύετε ότι πρέπει να απαγορευτεί η συμμετοχή της Χρυσής Αυγής στις εκλογές;

Η νομοθεσία επιτάσσει την κατάθεση μιας δήλωσης από όλα τα πολιτικά σχήματα που θέλουν να μετέχουν στην πολιτική ζωή, να σέβονται το Σύνταγμα, το δημοκρατικό πολίτευμα. Στο βαθμό που αυτά δεν τηρούνται υπάρχει ζήτημα και θα πρέπει αυτή η δήλωση να ερευνάται επί της ουσίας. Ομως βουλευτές και στελέχη της Χρυσής Αυγής, σύμφωνα με όσα κατέγραψε η ανεξάρτητη Δικαιοσύνη, κατηγορούνται για εγκληματικές πράξεις και συμπεριφορές. Και αυτές θα πρέπει να ελέγχονται. Ωστόσο, το φαινόμενο της Χρυσής Αυγής είναι πολυπαραγοντικό και πρέπει, ανεξάρτητα από την εφαρμογή του νόμου, να αντιμετωπιστεί στη βάση των αιτίων που το τροφοδότησαν.

Πρόσφατα κείμενα

Ημερολόγιο κειμένων

Θέματα επικαιρότητας

Αρθρογράφοι