Αν η Ευρώπη ήθελε...

Η Ε.Ε. μένει μπλοκαρισμένη και άπραγη. Στη Σύνοδο Κορυφής κανείς δεν ρίσκαρε να μιλήσει για νέες πρωτοβουλίες και δράσεις. Η όλη συζήτηση περιορίστηκε στο αν τα κράτη-μέλη θα έχουν το δικαίωμα να κάνουν στοχευμένες και προσωρινές επιδοτήσεις των τιμών των καυσίμων – όχι αν και πώς θα μπορούσαν να μειωθούν οι τιμές. Και μπροστά στα αδιέξοδα από τις κοντόθωρες και αντιφατικές πολιτικές του ευρωπαϊκού διευθυντηρίου, εύκολα βρήκε τον δρόμο του ένας συναγωνισμός επικρίσεων κατά των πράσινων πολιτικών, με τον κανονισμό για το μεθάνιο και το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων στο επίκεντρο. Αποτέλεσμα, ένα κείμενο συμπερασμάτων με εμβόλιμες φράσεις-μπαλώματα, έτσι ώστε καθένας από τους συμμετέχοντες να μπορεί να επικαλείται κάποια δική του «νίκη» απευθυνόμενος στο εθνικό εκλογικό κοινό του.

Οσον αφορά το ενεργειακό πρόβλημα, αν η Ευρωπαϊκή Ενωση αποφάσιζε να το αντιμετωπίσει, το πρώτο που θα ‘πρεπε να κάνει ήταν να αποκτήσει μια ενεργειακή πολιτική με δύο στόχους: Πρώτος, ασφάλεια τροφοδοσίας με επαρκείς ποσότητες καυσίμων, δεύτερος, οι πιο χαμηλές τιμές. Οι ευρωπαϊκές ηγεσίες δεν διεκδικούν ούτε το ένα ούτε το άλλο. Συμβιβάζονται στην αντικατάσταση της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο από μια ακόμη μεγαλύτερη εξάρτηση, από το αμερικανικό LNG. Αποτέλεσμα πρώτο, δεν υπάρχει ασφάλεια τροφοδοσίας –εκτός των άλλων, η Ε.Ε. εξαρτάται και από τις κάθε φορά διαθέσεις του Τραμπ και κάθε Τραμπ. Δεύτερον, πληρώνουμε τις πιο ακριβές τιμές: Το αμερικανικό LNG είναι περίπου πέντε φορές ακριβότερο από το ρωσικό αέριο – ας το θυμηθούμε τον άλλο μήνα, όταν οι προβλέψεις των αρμοδίων δικαιωθούν και το ρεύμα ακριβύνει επιπλέον 15%.

Μια ενεργειακή πολιτική θα επεδίωκε ασφαλή τροφοδοσία και χαμηλές τιμές. Δεν έχουμε ούτε το ένα ούτε το άλλο.

Η Ευρώπη του Ντελόρ δεν θα έμενε περιδεής. Αλλά, ας μην πάμε μακριά. Υπάρχει ένα πολύ πρόσφατο πρότυπο έκτακτης δράσης σε έκτακτες συνθήκες. Είναι αυτό που εφαρμόστηκε στην πανδημία COVID-19, το 2020. Οπως τότε, η Ε.Ε. θα μπορούσε να διαπραγματευτεί κεντρικά τις προμήθειες καυσίμων ώστε να πετυχαίνει καλύτερους όρους, επάρκεια και χαμηλότερες τιμές. Και ασφαλώς, δεν θα είχε αφεθεί να καταστεί ένα αγκιστρωμένο ψάρι και να αγοράζει με απίστευτο «καπέλο» το αμερικανικό LNG, γιατί δεν θα είχε παραιτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο χωρίς –αν μη τι άλλο– να έχει εξασφαλίσει καλές τιμές ή εναλλακτικές. Επίσης, θα καλούσε τη διεθνή ναυτιλία, πρώτα πρώτα την πανίσχυρη ευρωπαϊκή, και θα έκλεινε μακροπρόθεσμες συμφωνίες μαζί της με εύλογο ημερήσιο ναύλο για τη μεταφορά των καυσίμων. Εμπλοκή σημειώθηκε και στο θέμα του πολυετούς ευρωπαϊκού προϋπολογισμού 2028-34. Με πρωταγωνιστή τη Γερμανία, το μπλοκ των «φειδωλών» έθεσε στο στόχαστρο την πολιτική συνοχής. Η Γερμανία, λειτουργώντας –πάλι– κοντόφθαλμα και εγωιστικά, δεν κατανοεί ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν μπορεί να είναι σκέτα μια μεγάλη αγορά για τα προϊόντα της χωρίς μια ισχυρή πολιτική συνοχής. Από τα 420 δισ. ευρώ που κερδίζουν οι 27 χώρες εξαιτίας της ενιαίας αγοράς, τα 87 δισ. τα κερδίζει η Γερμανία. Και για να το πετύχει αυτό, επιδοτεί τις επιχειρήσεις της με 50 δισ. ευρώ ετησίως – περίπου όσα είναι όλες οι δαπάνες συνοχής.