Pacta sunt servanda

Pacta sunt servanda, οι συμφωνίες πρέπει να τηρηθούν. Τη λατινική αυτή ρήση έχει ακούσει στο Βερολίνο και τις Βρυξέλλες όποιος Ελληνας πρωθυπουργός επιχείρησε να ανοίξει συζήτηση για κούρεμα του χρέους και επαναδιαπραγμάτευση των ήδη συμφωνηθέντων με την τρόικα. Θα αποτελεί τεράστια έκπληξη αν ο επόμενος πρωθυπουργός της χώρας, όποιος κι αν είναι, ακούσει κάτι διαφορετικό. Η αξιωματική αντιπολίτευση έχει τη θεολογική βεβαιότητα πως θα έχει μια διαφορετική αντιμετώπιση από τους εταίρους/δανειστές της χώρας. Παραμένει άγνωστο από πού πηγάζει η αισιοδοξία της και η πεποίθηση ότι θα ακολουθήσει «πολιτική διαπραγμάτευση» με αίσιο τέλος. Είναι πιθανό να διαβάζουμε εμείς λανθασμένα την ευρωπαϊκή και διεθνή συγκυρία; Ενδεχομένως, αλλά θα πρόκειται για μια μεγάλη διεθνή συνωμοσία την οποία ελάχιστοι γνωρίζουν.

Η σειρά των πραγμάτων δεν θα αλλάξει. Η επόμενη ελληνική κυβέρνηση θα κληθεί να ολοκληρώσει την πέμπτη και τελευταία αξιολόγηση με την τρόικα. Εφόσον αυτή ολοκληρωθεί επιτυχώς, η Ελλάδα θα λάβει τα ποσά που θα έπρεπε να έχει πάρει εδώ και μήνες, θα ανοίξει η διαπραγμάτευση για το χρέος και το νέο χαλαρότερο καθεστώς επιτήρησης της χώρας. Είναι γεγονός πως πολλοί Αγγλοσάξωνες κ.ά. αρθρογράφοι και ακαδημαϊκοί θεωρούν άμεση ανάγκη το θεαματικό κούρεμα. Υπάρχει μια μεγάλη διαφορά. Δεν είναι κάτοχοι του χρέους και οι περισσότεροι προέρχονται από χώρες που ουδέποτε δάνεισαν την Ελλάδα. Για να το πούμε απλά. Στην «πολιτική διαπραγμάτευση» που ονειρεύονται κάποιοι, όλοι αυτοί οι «σύμμαχοι» θα παίζουν τον ρόλο που διαδραμάτισε η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στο Κυπριακό πριν από το 1974: η γνώμη τους θα είναι βοηθητική, αλλά στο τέλος της ημέρας δεν θα σημαίνει και πολλά πράγματα πέραν της ηθικής επιβράβευσης.

Τα δύσκολα θα αρχίσουν, λοιπόν, μόλις ακουστεί το μονότονο ρεφρέν: «τελειώστε την αξιολόγηση και μετά...». Θα μπορούσε μία κυβέρνηση με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ να περάσει από τη Βουλή όσα απαιτούνται για να κλείσει η αξιολόγηση και ταυτόχρονα βεβαίως να αθετήσει υποσχέσεις περί κατάργησης βασικών μνημονιακών δεσμεύσεων και νόμων; Θα μπορούσε ο κ. Τσίπρας να γίνει κάτι σαν τον Νίξον που πήγε στην Κίνα; Οσοι παρακολουθούν τα εσωτερικά του ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορούν να δουν αυτό το σενάριο να επαληθεύεται, όσες «αισιόδοξες» παραδοχές και να κάνουν. Οι εταίροι/δανειστές θα μπορούσαν όντως να δώσουν στον κ. Τσίπρα, αν εκλεγεί, το πακέτο που προοριζόταν για τη σημερινή κυβέρνηση: ένα σχέδιο ελάφρυνσης του χρέους, χαλαρότερη επιτήρηση και μικρότερους στόχους για την επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων. Χωρίς όμως «αίμα» από τη δική του πλευρά αυτό δεν θα γίνει ποτέ. Με άλλα λόγια, μόλις αρχίσει η συζήτηση περί «πολιτικής διαπραγμάτευσης» θα ειπωθεί για μια ακόμη φορά η γνωστή φράση «Pacta sunt servanda», και βλέπουμε...