Να εκλέξουμε άλλες ελίτ;

Γιώργος Σιακαντάρης, Athens Voice, Δημοσιευμένο: 2015-06-15

«Ύστερα από την εξέγερση της 17ης Ιούνη / ο γραμματέας της Ένωσης Λογοτεχνών / έβαλε και μοιράσανε στη λεωφόρο Στάλιν προκηρύξεις / που λέγανε πως ο λαός / έχασε την εμπιστοσύνη της κυβέρνησης / και δεν μπορεί να την ξανακερδίσει / παρά μονάχα με διπλή προσπάθεια. Δεν θα ’ταν τότε πιο απλό, η κυβέρνηση να διαλύσει τον λαό / και να εκλέξει έναν άλλον…;»

Θα μπορούσαμε να αντιγράψουμε αυτούς εδώ τους πολύ γνωστούς στίχους του Μπρεχτ, αντικαθιστώντας μόνο μια λεξούλα για να αποδώσουμε το τι χρειάζεται σήμερα η Ελλάδα και η Ευρώπη. Αντί να «εκλέξουν ένα άλλο λαό», θα έπρεπε να «εκλέξουν μια άλλη ελίτ».

Όσο αφορά τις ελληνικές ελίτ, αν κανείς μελετήσει το εξαιρετικό βιβλίο του Γ.Β. Δερτιλή «Η ιστορία του ελληνικού κράτους (1830-1920)», που επανεκδόθηκε πρόσφατα από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, θα καταλάβει πως το μείζον πρόβλημα της χώρας, στη μακρά της ιστορία, ήταν ο τρόπος που οι ισχυρές τάξεις συνάρθρωναν τα δικά τους συμφέροντα με τις προσδοκίες ατομικής ανόδου των αγροτικών και των μικροαστικών στρωμάτων. Μια «αφύσικη» συναλλαγή που αφενός δεν επέτρεπε στις «ελίτ» να λειτουργήσουν ως τέτοιες και αφετέρου δεν επέτρεπε στα μεσαία και στα φτωχότερα στρώματα, να αναζητούν ταξικές και όχι πελατειακές λύσεις. Έτσι αντί να καθόμαστε σήμερα και να κατηγορούμε μόνο τα επιφαινόμενα της κρίσης, τον κρατισμό, το λαϊκισμό, το πολιτικό σύστημα, θα έπρεπε να προσεγγίσουμε την κύρια αιτία, που είναι πως αυτή εδώ η χώρα δεν είχε ελίτ αντάξιες του ονόματός τους. Δεν γέννησαν από μόνοι τους ο κρατισμός και ο λαϊκισμός τη χρεοκοπία, αν και η συμβολή τους σ’ αυτήν είναι μεγάλη, αλλά η ασταθής ισορροπία μεταξύ των ταξικών παραγόντων αυτής εδώ της χώρας. Το ζήτημα δεν είναι «φιλολογικό».

Έτσι και σήμερα οι ελληνικές ελίτ αντί να συντάσσονται με την κάθε «νέα» εξουσία για να λάβουν τα όχι λίγα ψίχουλα εξουσίας που τους αναλογούν ή να κουνούν το δάχτυλο στον «ψεκασμένο λαό», θα έπρεπε επιτέλους να μπουν στο πετσί του «παραγωγικού» ρόλου τους. Και φυσικά να μη θεωρούν πως οι «ελίτ» που πρέπει να φύγουν, είναι μόνο «οι ελίτ των άλλων». Ο δε ελληνικός λαός, με τη σειρά του, αποφεύγοντας το λαϊκίστικο αντι-ελιτισμό και τη ψευτογοητεία της «εθνικής αξιοπρέπειας», θα πρέπει και αυτός επιτέλους «να εκλέξει άλλες ελίτ».

Την ίδια περίοδο και στην Ευρώπη, οι ελίτ για λόγους βραχυπρόθεσμου συμφέροντός τους ακολουθούν πολιτικές που ουσιαστικά αναπαραγάγουν την αδιέξοδη πορεία της. Μιας πορεία που οδηγεί στη διεύρυνση των άκρων και στην απογοήτευση από την πολιτική. Η αδυναμία εξόδου από το υπερφιλελεύθερο παράδειγμα (μείωση του κόστους εργασίας, γενική απελευθέρωση των εργασιακών σχέσεων, ανεξέλεγκτη λειτουργία των χρηματιστηριακών αγορών) έστρωσε τον ιδεολογικό δρόμο στις αποδομητικές για την Ευρώπη πολιτικές. Μια πολιτική που οδήγησε στο κατά Κόλιν Κράουτς μοντέλο των μετόχων και στην κυριαρχία της «Μεγάλης Εταιρείας». Μοντέλο που εγκατέλειψε τον κυρίαρχο ρόλο της παραγωγής και της κατανάλωσης ως βάση για τον προσδιορισμό της οικονομικής ανάπτυξης.

Ο παγκόσμιος καπιταλισμός δεν κατόρθωσε να δει έγκαιρα, το 2008, τη χιονοστιβάδα της κατάρρευσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της πολιτικής του «μουτζούρη» των στεγαστικών δανείων. Αυτό ήταν το πραγματικό τέλος του μοντέλου της συναίνεσης της Ουάσινγκτον. Δυστυχώς όμως οι ευρωπαϊκές ελίτ είναι ακόμη αγκυλωμένες σ’ αυτό και δεν βλέπουν πέρα από τις δικές τους ιδεοληψίες.

Η λύση είναι η «αλλαγή» τους. Μόνο που αυτό δεν μπορεί να γίνει με τον τρόπο που το επιδιώκει ο ΣΥΡΙΖΑ, γιατί αυτός ο τρόπος τού «έχουμε πόλεμο» αντί «κάνουμε διάλογο», του καταστροφικού βαρουφάκειου «θα αναγκαστούν να συμφωνήσουν», διευκολύνει τις κυρίαρχες στην Ευρώπη υπερφιλελεύθερες ελίτ να σκληρύνουν τη στάση τους. Τις αναπαράγει αντί να τις αλλάζει. Αυτός ο τρόπος θυμίζει τον Καραγκιόζη – «θα μας δείρουν, θα μας δείρουν, θα ιδρώσουν, θα κρυώσουν, θα πεθάνουν».

Το άρθρο του Γερμανού ηγέτη του γερμανικού Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος Ζίγκμαρ Γκάμπριελ και του Γάλλου υπουργού των Οικονομικών Εμανουέλ Μακρόν, το οποίο δημοσιεύτηκε στις 4 Ιουνίου στη «Die Welt», παρά τις μεγάλες αμφισημίες του δείχνει μια κατεύθυνση προς μια Ευρώπη «με δημοσιονομική ικανότητα πέρα από τους εθνικούς προϋπολογισμούς», μια Ευρώπη στην οποία οι ελίτ και οι λαοί θα διέπονται από περισσότερο κοινοτικό πνεύμα. Όχι όμως μια Ευρώπη όπως την εννοούν οι Τσίπρας – Λαφαζάνης

- See more at: http://www.badiera.gr/?p=43633#sthash.FK0Ae3aJ.dpuf

Άρθρα

Φραγκίσκος Κουτεντάκης

Δημοσιονομική υπευθυνότητα δεν σημαίνει μόνο πλεονάσματα

Φραγκίσκος Κουτεντάκης, 2026-11-03

...Δημοσιονομικά υπεύθυνος είναι εκείνος που ιεραρχεί ανάγκες,...

Η μεγάλη μάχη των γενεών

Γιώργος Παπανικολάου, 2026-11-02

Κάτι βαθύτερο από μια συνηθισμένη έκρηξη νεανικής αγανάκτησης...

Δημοσιονομικά περιθώρια και προοδευτική πολιτική

Δημήτρης Λιάκος, 2026-11-02

Η βελτίωση της κοινωνικής ευημερίας αποτελεί έναν από τους...

Βαγγέλης Καραμανωλάκης

25/10/26.Πολιτικός σεισμός στη Σερβία: Το κίνημα των φοιτητών «έριξε» τον Βούτσιτς

Βαγγέλης Καραμανωλάκης, 2026-11-01

Είναι νωρίς ακόμη για να ξέρουμε τι θα σημάνει για τη Σερβία...

Κώστας Καλλίτσης

Επενδυτές ή ραντιέρηδες;

Κώστας Καλλίτσης, 2026-11-01

Είναι οι άμεσες ξένες επενδύσεις τόσες και τέτοιες ή, έστω,...

25/10/26 Η ιστορική επιστροφή του Λούλα,

Όλιβερ Στούενκελ, 2026-10-26

...Από τότε που η Βραζιλία υιοθέτησε το εκλογικό σύστημα...

Κώστας Καλλίτσης

Το στεγαστικό πρόβλημα

Κώστας Καλλίτσης, 2026-10-25

Το στεγαστικό είναι οξύ σχεδόν σε όλη την Ευρώπη, είναι...

Τζουλιάνο Ντα Έμπολι

Ζούμε μια αρένα όπου οι ακραίες θέσεις κυριαρχούν

Τζουλιάνο Ντα Έμπολι, 2026-10-22

«Μάλλον εσείς περάσατε αυτή τη φάση της οργής που βλέπουμε...

Τρομαγμένες κοινωνίες

Πάσχος Μανδαρβέλης, 2026-10-21

Η Δύση φοβάται. Αναλυτές και διπλωμάτες φοβούνται την άνοδο...

Έχουν λόγο να εξεγείρονται οι άνθρωποι;

Νικόλας Σεβαστάκης, 2026-10-21

ΟΙ ΔΙΑΔΗΛΩΣΕΙΣ, ΟΙ «ΤΑΡΑΧΕΣ» (emeutes), οι συγκρούσεις. Η κυβέρνηση...

Κώστας Καλλίτσης

Αν η Ευρώπη ήθελε...

Κώστας Καλλίτσης, 2026-10-18

Η Ε.Ε. μένει μπλοκαρισμένη και άπραγη. Στη Σύνοδο Κορυφής...

Χρήστος Μαχαίρας

Το μπλοκ του «όχι» και τα σύνδρομα της Κεντροαριστεράς

Χρήστος Μαχαίρας, 2026-10-15

Στην πιο παράδοξη «συγκατοίκηση» των τελευταίων ετών, η...

▲
×
×