ΚΑΙ ΣΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΓΕΝΝΙΟΥΝΤΑΙ ΝΕΑ ”ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΑ”
Δημήτρης Χατζησωκράτης, Στο ΚΑΡΦΙ, Δημοσιευμένο: 2026-11-14

Το «Πολυτεχνείο» δεν ανήκει στους δημιουργούς του. Δικές τους οι ανεξίτηλες μνήμες από τα συγκλονιστικά βιώματα και τις μοναδικές στιγμές της εξέγερσης του Νοέμβρη ´73, δικό τους το ξεπέρασμα των ορίων τους μέσα στην συλλογική τους λειτουργία. Το Πολυτεχνείο «ανήκει» στην εκάστοτε νέα γενιά, η οποία με τα δικά της οράματα και συνθήματα προσδίδει το δικό της περιεχόμενο στους αγώνες της. Ωσότου παραδώσει τη σκυτάλη στην επόμενη…
Το «Πολυτεχνείο», 53 χρόνια μετά, συνεχίζει να συνεγείρει και θα συνεγείρει τους νέους και τις νέες, όλα αυτά τα μεταπολιτευτικά χρόνια, ακριβώς επειδή είχε πρωταγωνιστές νέους και νέες. Είτε το προσλαμβάνουν ως ένα πολύ σημαντικό γεγονός άρνησης και αντίστασης στη δικτατορία, στον φασισμό, στην ξένη εξάρτηση και ως κατάφαση στη δημοκρατία. Είτε το «εισπράττουν» ως μία συλλογική νεανική πράξη αντιπαράθεσης και ανατροπής των κατεστημένων προτύπων της κοινωνίας, ή ακόμα και ως ονειροπόληση για εκείνες τις «μέρες της φωτιάς» και για «όνειρα», που δεν πήραν την εκδίκησή τους…
«Λειτουργεί» στο φαντασιακό της εξέγερσης, και έτσι θα περνάει δια μέσου των χρόνων.
Τα συνθήματα: Κάτω η Χούντα, Ψωμί-Παιδεία-Ελευθερία, Λαϊκή Κυριαρχία, Εθνική Ανεξαρτησία, Έξω οι Αμερικάνοι συμπύκνωσαν και εξέφρασαν τη συγκεκριμένη στιγμή το πολιτικό περιεχόμενο του αγώνα. Σήμερα, αύριο, αυτά τα συνθήματα μπορεί να πάρουν νέο περιεχόμενο και να εκφράσουν ένα συλλογικό αγώνα, όπου και τα μέσα και οι μορφές του θα αντιστοιχούν στις νέες συνθήκες.
Το δικό μας Πολυτεχνείο γεννήθηκε σε ένα περιβάλλον ιστορικής καταστροφής, που ήταν η εξάχρονη δικτατορία. Μεγάλες ιστορικές εμπειρίες, όπου οι πολίτες ξεπερνούν για λίγο τον εαυτό τους και τους φόβους τους, δεν προϋποθέτουν αναγκαστικά πολέμους, κατοχή, δικτατορίες. Μπορούν να γεννηθούν και στο περιβάλλον της δημοκρατίας και μακάρι να μπορέσουν οι νέοι/ ες μας να τις ζήσουν σε ένα τέτοιο περιβάλλον…
Διά μέσου των χρόνων, με διαφορετικούς τρόπους, μας τίθεται ένα σημαντικό ερώτημα: «Ποιά η βασική επενέργεια της Εξέγερσης και υμών ως πρωταγωνιστών, ως γενιά, στην Μεταπολιτευτική Δημοκρατία;»
Θα ήθελα να καταγράψω τρεις επενέργειες:
Η πρώτη: Το εξεγερτικό πνεύμα του Νοέμβρη άρδευσε την ανάδυση ενός ριζοσπαστισμού της ελληνικής κοινωνίας και ιδιαιτέρως της νεολαίας, ενός προοδευτικού ρεύματος εθνικής εμβέλειας, την πρώτη δεκαετία της αντιπολίτευσης. Το Πολυτεχνείο έδωσε συνθήματα, που θα λειτουργούσαν συμβολικά και θα σηματοδοτούσαν πολιτικά τους αγώνες για τη δημοκρατία και τη διεύρυνσή της.
Η δεύτερη: Η εξέγερση του Νοέμβρη ανανέωσε και κυρίως παρήγαγε μορφές διεκδίκησης, δράσης και διαμαρτυρίας, που προσδιόρισαν και τύπους μαζικών κινητοποιήσεων. Ανέδειξε διαδικασίες λήψης αποφάσεων, που έγιναν υποχρεωτικό πρότυπο στους διάφορους μαζικούς και συνδικαλιστικούς χώρους.
Η τρίτη: Το μαζικό αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα, ο Νοέμβρης, άλλαξαν άρδην την αντίληψη τη ελληνικής άρχουσας τάξης για τη νεολαία. Η νεολαία από κοινωνικό πρόβλημα γίνεται συνώνυμο των αγώνων για τη δημοκρατία και την πρόοδο. Μετέβαλε τη σχέση γενεών μέσα στην παραδοσιακή-συντηρητική ελληνική οικογένεια μέσα από το κύρος που απέκτησαν τα νεότερα μέλη της.










