Η συζήτηση γύρω από το νέο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα αντιμετωπίζεται συνήθως με όρους αναδιάταξης της κεντροαριστεράς. Το ουσιαστικότερο ερώτημα όμως είναι διαφορετικό: αν, δηλαδή, εκφράζει τη βούληση για μια βαθύτερη μεταβολή στο συλλογικό φαντασιακό της ελληνικής κοινωνίας, μετά την εξάντληση του μακρού κύκλου που εγκαινιάστηκε με τη Μεταπολίτευση.

Η κρίση της δεκαετίας του 2010 δεν κατέστρεψε μόνο κόμματα, βεβαιότητες και κοινωνικά συμβόλαια. Διέλυσε επίσης και προσδοκίες για το μέλλον. Η μεταπολιτευτική Ελλάδα οργανώθηκε γύρω από μια γραμμική αντίληψη του ιστορικού χρόνου: εκδημοκρατισμός, ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, ανάπτυξη, σύγκλιση με τη Δύση.

Η ενότητα και ανασύνθεση είναι συνειδητή πολιτική επιλογή που απαντά στις ανάγκες της κοινωνίας και στον στρατηγικό στόχο «να υπάρξει μια ισχυρή, αξιόπιστη και προοδευτική διέξοδος απέναντι στις πολιτικές της κυβέρνησης», τονίζει στην ΑΥΓΗ της Κυριακής ο Κώστας Ζαχαριάδης. Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. στέλνει μηνύματα κατά της εσωστρέφειας και καλεί σε υπέρβαση των διαχωριστικών γραμμών και πολιτική αντεπίθεση, σημειώνοντας πως «όταν υπάρχει βούληση βρίσκεται και ο τρόπος για συνεργασία». 

Αν η κυβέρνηση θύμωνε εξαιτίας της ακρίβειας, θα γίνονταν ουσιαστικοί έλεγχοι σε όλους τους κρίκους της προμηθευτικής αλυσίδας κι όχι γραφειοκρατικοί στον τελευταίο, στο ράφι. Δεν θα απέφευγε να ελέγξει για εσωτερικές υπερτιμολογήσεις τις πολυεθνικές –καίγοντας χρόνο και δημιουργώντας εντυπώσεις με επιστολές προς την φον ντερ Λάιεν. Θα ενίσχυε την Επιτροπή Ανταγωνισμού. Θα έσπευδε να περιορίσει τις εισαγόμενες πληθωριστικές πιέσεις πριν διαχυθούν και γίνουν αφορμή/ευκαιρία για γενικευμένες κερδοσκοπικές ανατιμήσεις. 

Το έχουμε πλέον εμπεδώσει εδώ και δεκαετίες. Εκτός από τη σωματική βία υπάρχει και η λεκτική βία. Δεν ασκείται μόνο κατά προσώπων. Ασκείται και κατά των δημοκρατικών θεσμών. Και το πρόβλημα δεν είναι η έκφραση αγανάκτησης του απλού πολίτη κατά του κράτους, των πολιτικών, των κομμάτων, της Βουλής ή όποιου άλλου. Το σημαντικό είναι όταν η λεκτική βία κατά των δημοκρατικών θεσμών εκφέρεται από τους ίδιους τους πολιτικούς.

Οταν δηλαδή ο δημόσιος λόγος κατακλύζεται από επιθέσεις και ύβρεις κατά των αντιπάλων, των θεσμών και των καθιερωμένων διαδικασιών. Δεν είναι τυχαίο ότι στο λεξιλόγιο της Πολιτικής Επιστήμης εμφανίζεται προσφάτως ο όρος trash talking democracy (Stokes Susan, Why Elected Leaders Subvert Democracy, Journal of Democracy, αρ. 2, Απρίλιος 2026). Δημοκρατικό ξεκατίνιασμα είναι μία από τις μεταφράσεις που θα βρείτε αν το γκουγκλάρετε.