Τι συνέβαλε ώστε η ΕΛΑΣ να έχει αποκτήσει αξιόλογο (δημοσκοπικό) πλεονέκτημα απέναντι στο ΠΑΣΟΚ; Το «ο Αλέξης Τσίπρας υπερέχει σε πρωθυπουργική εικόνα του Νίκου Ανδρουλάκη» ήταν γνωστό πολύ πριν από την επίσημη εμφάνιση της ΕΛΑΣ. Το «οι δημοσκοπήσεις δίνουν ώθηση στα νεοεμφανιζόμενα κόμματα» ήταν επίσης γνωστό. Οι προσεγγίσεις αυτές, κοινότοπες, μάλλον σωστές, πλην ανεπαρκείς, αναλύουν το φαινόμενο σαν ο πρωταγωνιστής (ο Τσίπρας) να μην έκανε τίποτε ώστε να παραχθεί αυτό το αποτέλεσμα.

Ο πιο αχρείαστος πόλεμος (και το διπλωματικό Βατερλώ με το οποίο τελειώνει – εάν τελειώνει) έχει προκαλέσει τραυματικές γεωπολιτικές συνέπειες (πέραν των οικονομικών) τόσο στους άμεσα εμπλεκόμενους (ΗΠΑ, Ισραήλ, Ιράν) όσο και την ευρύτερη περιοχή του Κόλπου/Μέσης Ανατολής, στην Ευρώπη και το παγκόσμιο γεωπολιτικό σύστημα. Και βεβαίως στην Ελλάδα. Συνέπειες μεταξύ άλλων για τη θέση κρατών σε όρους ισχύος και επιρροής με θετικό ή αρνητικό πρόσημο. Κάποιες χώρες εμφανίζονται να ενισχύονται και άλλες να εξασθενούν ως αποτέλεσμα του πολέμου. 

Μια συζήτηση που έρχεται και επανέρχεται είναι αν τα προγράμματα των κομμάτων ή κάποιες από τις προτάσεις και τα μέτρα που διατυπώνουν, είναι επαρκώς κοστολογημένα όσον αφορά τις δημοσιονομικές επιπτώσεις τους. Προφανώς, η πολιτική δεν μπορεί ούτε πρέπει να είναι μια λογιστική άσκηση κόστους - οφέλους, ωστόσο δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι επιπτώσεις της μιας ή της άλλης πρότασης στη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας πρέπει να είναι γνωστές και να συνυπολογίζονται για την δημοκρατική έγκριση ή απόρριψή της –ιδιαίτερα μετά την παρατεταμένη και βαρύτατη ταλαιπωρία που πέρασε η Ελλάδα την προηγούμενη δεκαετία. Αλλά αυτό, θεωρητικά σωστό και απλό, πρακτικά κάθε άλλο παρά είναι όσο εύκολο ακούγεται.

Aν εισάγεις τον Τρίτο Κόσμο, θα γίνεις Τρίτος Κόσμος». Σε αυτή τη φράση ο Ντόναλντ Τραμπ συμπύκνωσε μια ολόκληρη πολιτική αντίληψη για τη μετανάστευση, την παγκοσμιοποίηση και τις κοινωνικές ανισότητες προβάλλοντας τις φτωχότερες χώρες ως φορείς υπανάπτυξης και τους ανθρώπους τους ως απειλή για τις ανεπτυγμένες κοινωνίες. Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδεικνύεται πολύ πιο σύνθετη και το ποδόσφαιρο, για να συνδεθούμε με το μουντιαλικό κλίμα των ημερών, προσφέρει ένα εύγλωττο παράδειγμα.

Η επιχείρηση «Επική Οργή» δεν είχε ποτέ έναν καθαρά διατυπωμένο στόχο. Κατά καιρούς ο αμερικανός πρόεδρος έχει μιλήσει για ανατροπή του καθεστώτος, για πλήρη και άνευ όρων συνθηκολόγησή του και, οπωσδήποτε, για καταστροφή των πυρηνικών δυνατοτήτων του και έλεγχο των αποθεμάτων ουρανίου που διέθετε. Ο υπουργός εξωτερικών Ρούμπιο, πιο ρεαλιστικά, είχε θέσει ως στόχο «την καταστροφή των εκτοξευτήρων βαλλιστικών πυραύλων, την καταστροφή των εργοστασίων κατασκευής τους και την καταστροφή του ναυτικού τους, ώστε να μην μπορούν να κρύβονται πίσω από αυτά για να αναπτύξουν πυρηνικό όπλο».

Είναι κουραστικό πράγμα η δημοκρατία. Είναι κουραστική για τους πολίτες που δεν μπορούν να καταλάβουν το χασομέρι της, το οποίο, όπως γράφαμε, «δεν υπάρχει για να έχουμε να λέμε. Με τη διαβούλευση όσο το δυνατόν περισσότερων φορέων και πολιτών τα νομοθετήματα βελτιώνονται, αφού λαμβάνονται υπόψη περισσότεροι παράγοντες απ’ όσους μπορεί να φανταστεί ο πιο ευφάνταστος υπουργός ή γραφειοκράτης. Οσο μεγαλύτερη είναι η διαφάνεια τόσο λιγότερες είναι οι ευκαιρίες διαφθοράς. Συνεπώς, τα οφέλη της δημοκρατίας είναι πολλαπλάσια από το κόστος του χασομεριού» (20.5.2015).

Μια παλιά πολιτική παράδοση επανεμφανίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, όχι ως επαναστατικό σχέδιο ανατροπής του καπιταλισμού, αλλά ως απάντηση στην κρίση κόστους ζωής που πιέζει ολοένα περισσότερους πολίτες. Πρόκειται για τον λεγόμενο «sewer socialism» – τον «σοσιαλισμό της αποχέτευσης» – μια έκφραση που γεννήθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα στο Μιλγουόκι και περιέγραφε μια πρακτική εκδοχή του σοσιαλισμού, επικεντρωμένη όχι στις μεγάλες ιδεολογικές συγκρούσεις αλλά στη βελτίωση της καθημερινής ζωής μέσω δημόσιων επενδύσεων.

Tο Πακιστάν, το Κατάρ, η Αίγυπτος και η Τουρκία συνέβαλαν αποφασιστικά στην παράταση της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ώστε εντός δύο μηνών να υπάρξει μη αντιστρέψιμη στροφή προς τη σταθεροποίηση.

Εναν χρόνο μετά τον πόλεμο των δώδεκα ημερών, οι περιφερειακές δυνάμεις που πρωταγωνίστησαν στη διατύπωση συμβιβαστικής φόρμουλας για την κατάπαυση του πυρός είχαν ως απόλυτη προτεραιότητα την αποφυγή αποσταθεροποίησης στο Ιράν που θα οδηγούσε σε καθεστωτική ανατροπή και διάσπαση της ενότητας της χώρας.