Φιάσκο

Ούτε πρόσφυγες ούτε μετανάστες. Οσοι έχουν φτάσει στα νησιά μετά την 1η Μαρτίου, οπότε η κυβέρνηση αποφάσισε να παγώσει για ένα μήνα την καταγραφή των αιτήσεων ασύλου, αντιμετωπίζονται ως ένα άλλο είδος. Ως «κρατούμενοι», όπως μετέδωσε ένας ανταποκριτής, που επιβιβάστηκαν «κατά δεκαπεντάδες» στο αρματαγωγό Ρόδος για να μεταφερθούν σε κλειστές δομές στην ενδοχώρα; ʼΗ ως «φιλοξενούμενοι», όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση, μιλώντας για «πλωτό σπίτι» και για προτεραιότητα στις οικογένειες;

Δύσκολο να πιστέψουμε το δεύτερο. Οι άνθρωποι αυτοί είναι in limbo, όπως λένε οι Αγγλοσάξονες, σε εκκρεμότητα, στο κενό. Εκαναν κάτι διαφορετικό σε σχέση με τους προ της 1ης Μαρτίου; Παραβίασαν, ας πούμε, τον νόμο; Μήπως ο λόγος που διαχωρίστηκαν από τους άλλους είναι πως δεν ήρθαν από το Ιντλίμπ, πως δεν είναι τέλος πάντων αυθεντικοί πρόσφυγες, όπως επαναλαμβάνουν τον τελευταίο καιρό η κυβέρνηση και τα κανάλια; Οχι. Αποτελούν απλώς τις παράπλευρες απώλειες της απάντησης που έδωσε η Αθήνα στον εκβιασμό του Ερντογάν.

Κανείς δεν ξέρει επίσης τι ακριβώς συμβαίνει τις τελευταίες ημέρες στα νησιά. Το προηγούμενο διάστημα, κι ενώ οι κάμερες ήταν στραμμένες στον Εβρο, «ομάδες ελέγχου» έκαναν μπλόκα με στόχο τον εντοπισμό μελών ΜΚΟ ή μεταναστών. Ηταν αστυνομικοί; Μέλη της δημοτικής αρχής; Οχι. Τα ρεπορτάζ μιλούν για νεαρούς 16-22 ετών, υποκινούμενους από γνωστούς ακροδεξιούς οι οποίοι είχαν εμπλακεί τον Απρίλιο του 2018 σε οργανωμένες επιθέσεις κατά μεταναστών. Οι πιο νέοι υποδύονταν τους αστυνομικούς, ρίχνοντας και καμιά ψιλή, ή χοντρή, ενώ οι πιο μεγάλοι περιορίζονταν στη διασπορά ψευδών ειδήσεων. Σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες, κάποιοι «βοηθούσαν» και τους λιμενικούς στα pushbacks. Εγιναν και μερικοί ύποπτοι εμπρησμοί. Κοτζάμ αμερικανική πρεσβεία έβγαλε ανακοίνωση. Οσο για την αστυνομία, έλαμψε διά της αδρανείας της.

Σύμφωνα με τον - γνωστής αξιοπιστίας - περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου, τα φαινόμενα αυτά σταμάτησαν. Ολα είναι ήσυχα τώρα. Είναι έτσι; Συνελήφθη κανείς; Αγνωστο.

Η Λέσβος έχει γίνει το σύμβολο του μεγαλύτερου πολιτικού και ηθικού φιάσκου, λέει στη Libération ο Ζαν Ζιγκλέρ, αντιπρόεδρος της συμβουλευτικής επιτροπής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και συγγραφέας του βιβλίου «Λέσβος, η ντροπή της Ευρώπης» (εκδ. Seuil). Εδώ πρωτοεφαρμόστηκε από την Ευρώπη το δόγμα της αποτροπής, με τη στέγαση των προσφύγων σε εντελώς ακατάλληλες δομές όπου επικρατούν απαράδεκτες συνθήκες. Γιατί; Επειδή οι ευρωπαϊκοί θεσμοί παρέλυσαν από την άνοδο της Ακροδεξιάς και των λαϊκιστών.

Η εγκατάλειψη των προσφύγων αποτελεί ένα είδος Μονάχου, υποστηρίζει ο ελβετός κοινωνιολόγος: αποκηρύσσουμε τις αρχές μας χωρίς να απαλλαγούμε από τους ακροδεξιούς. Ο Ζιγκλέρ δεν τα βάζει με τους ανθρώπους της Μυτιλήνης, επισκέπτεται το νησί εδώ και σαράντα χρόνια και γνωρίζει από πρώτο χέρι ότι οι περισσότερες τοπικές οργανώσεις και διεθνείς ΜΚΟ σώζουν ζωές, αξίζουν λοιπόν όλη την αλληλεγγύη μας και τον θαυμασμό μας.

Αλλά όλα δείχνουν πως έχουν ηττηθεί.