Η πανδημία του νεοφιλελευθερισμού
Τάσος Παππάς, Η Εφημερίδα των Συντακτών, Δημοσιευμένο: 2020-09-19
Κλασική τακτική των κυβερνήσεων είναι η ωραιοποίηση της κατάστασης και η αναζήτηση αποδιοπομπαίων τράγων. Οταν τα πράγματα δεν πάνε καλά και αυτό είναι ορατό διά γυμνού οφθαλμού, οι επιδέξιοι προπαγανδιστές και τα φιλικά μέσα ενημέρωσης δεν μπορούν να μεταμφιέσουν την πραγματικότητα. Δεν γίνεται το άδειο ποτήρι να το εμφανίσουν ούτε καν μισογεμάτο. Καραδοκεί ο κίνδυνος της ξεφτίλας.
Η σημερινή κυβέρνηση προσπαθεί, με όσα επικοινωνιακά μέσα έχει στη διάθεσή της (έχει πολλά και μπουκωμένα) και με τις καθημερινές παρεμβάσεις των αξιωματούχων της που έχουν βαλθεί να αναποδογυρίσουν τη λογική, να μας πείσει πως τα πράγματα δεν είναι και τόσο ζόρικα όσο τα παρουσιάζουν οι αριθμοί και ότι σύντομα η χώρα θα βαδίσει στον δρόμο της ανάπτυξης.
Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θ. Σκυλακάκης δήλωσε ικανοποιημένος γιατί «τα φορολογικά έσοδα του μηνός Αυγούστου ήταν πολύ καλύτερα του αναμενομένου». Κουβέντα για την αύξηση της ανεργίας, τα χιλιάδες λουκέτα, το θηριώδες έλλειμμα, την εκτίναξη της ύφεσης.
Την ίδια ώρα ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου και υπουργός Επικρατείας Γ. Γεραπετρίτης δεν έκρυψε την αισιοδοξία του για το αύριο της ελληνικής οικονομίας. Πανηγύρισε επειδή το τελευταίο εξάμηνο του 2019 και το πρώτο δίμηνο του 2020 αποτυπώθηκε μια πολύ μεγάλη δυναμική στην ελληνική οικονομία. Αποκαταστάθηκε, ισχυρίζεται, η εικόνα της σοβαρότητας της ελληνικής οικονομίας και αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι η χώρα δανείστηκε με το χαμηλότερο επιτόκιο στην ιστορία της.
Πολλές λαθροχειρίες σε λίγες γραμμές. Ο κ. Γεραπετρίτης προφανώς ξέχασε (;) ότι τα σημάδια της ύφεσης στην ελληνική οικονομία έκαναν την εμφάνισή τους (έχουν αποτυπωθεί στα στοιχεία που η κυβέρνηση του έδωσε) το πρώτο δίμηνο του 2020 πριν ακόμη μας επιτεθεί η πανδημία.
Αρα μας πουλάει φύκια για μεταξωτές κορδέλες. Ο κ. Γεραπετρίτης, που επισημαίνει τον δανεισμό από τις αγορές με το χαμηλότερο επιτόκιο στην Ιστορία, προφανώς δεν ξέρει (;) ότι στη σημερινή φάση «τα επιτόκια κρατικού δανεισμού είναι τα χαμηλότερα στην ιστορία όλων των οικονομιών στην αναπτυγμένη Δύση» (Κ. Καλλωνιάτης «Εφ.Συν.» 16.9.2020). Προφανώς δεν ξέρει (;) ότι οι αγορές επί της ουσίας δεν δανείζουν την Ελλάδα και τις άλλες χώρες αλλά την ίδια την Ευρωπαϊκή Ενωση, η οποία έχει εγγυηθεί για λογαριασμό όλων των οικονομιών της Ε.Ε.
Προφανώς δεν θέλει να παραδεχτεί ότι ένας από τους λόγους για τον ευνοϊκό δανεισμό της Ελλάδας είναι η ύπαρξη του μαξιλαριού που άφησαν οι προηγούμενοι, οι οποίοι, κατά την ανάλυση ορισμένων συναδέλφων του, ήταν οι χειρότεροι διαχειριστές από την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Δυστυχώς για το επιτελικό κράτος της Δεξιάς, οι… ολετήρες αποδείχθηκαν νοικοκυραίοι.
Ωστόσο, παράγοντες και συλλογικότητες που δεν έχουν καμιά σχέση με τον αριστερισμό περιγράφουν την εικόνα της ελληνικής οικονομίας με μελανά χρώματα και κάνουν πολύ άσχημες προβλέψεις. Ο γνωστός και μη εξαιρετέος επικεφαλής του ESM Κ. Ρέγκλινγκ έκρουσε τον κώδωνα για τις 300.000 εκκρεμείς συντάξεις - αυτές που θα μηδένιζε σε χρόνο-ρεκόρ το επιτελικό κράτος της Δεξιάς. Μίλησε για τον κίνδυνο εκτροχιασμού των δημοσιονομικών μεγεθών και μας προειδοποίησε ότι από το δεύτερο εξάμηνο του 2021 θα μπουν οριστικά τίτλοι τέλους στην απόλυτη δημοσιονομική ελευθερία.
Η ΓΣΕΕ ανακοίνωσε ότι από τις 11.000 ξενοδοχειακές μονάδες, μόνον οι 5.500 άνοιξαν και σ’ αυτές το 50% των εργαζομένων είναι σε αναστολή σύμβασης. Ο συντονιστής του επιστημονικού συμβουλίου της Βουλής Φρ. Κουτεντάκης -ο μόνος που έπεσε μέσα στην πρόβλεψη για την ύφεση του τελευταίου τριμήνου- εκτιμά ότι αν ο ιός εξαπλωθεί με μεγαλύτερη ένταση, θα έχουμε κατακόρυφη άνοδο της ανεργίας, μαζικά λουκέτα στην αγορά, απότομη αύξηση των «κόκκινων» δανείων, νέα κρίση χρέους.
Οι ξένοι και ντόπιοι νεοφιλελεύθεροι βρίσκονται σε σύγχυση. Δεν τους αρέσει καθόλου που ανεστάλη η λειτουργία του Συμφώνου Σταθερότητας. Δεν τους αρέσει καθόλου που οι κυβερνήσεις αυξάνουν τις δημόσιες δαπάνες. Δεν τους αρέσει καθόλου που τα κράτη κάνουν τη δουλειά που υποτίθεται πως θα έκανε το αόρατο (κυριολεκτικά και μεταφορικά) χέρι της αγοράς. Φοβούνται ότι θα υποχρεωθούν να εφαρμόσουν πολιτικές τις οποίες χαρακτήριζαν κοροϊδευτικά παρωχημένες και αποτυχημένες.
Οπως λέει ο Πορτογάλος καθηγητής Κοινωνιολογίας Μποαβεντούρα ντε Σόουζα Σάντος, «η πανδημία του κορονοϊού εκδηλώνεται στο εσωτερικό μιας άλλης, πολύ μεγαλύτερης πανδημίας, της πανδημίας του νεοφιλελευθερισμού… Κατά μία έννοια οι αγορές εξαφανίστηκαν ξαφνικά. Οι άνθρωποι κατέφυγαν στο κράτος… Ηταν η μόνη περίπτωση όπου μπορούσαν να αναζητήσουν κάποια προστασία. Επομένως το κράτος είναι σημαντικό, απολύτως απαραίτητο για να εγγυηθεί την προστασία της ζωής» («Εποχή» 13.9.2020). Φοβούνται λοιπόν, και με το δίκιο τους, οι νεοφιλελεύθεροι ότι η πανδημία του κορονοϊού θα απειλήσει σοβαρά την ιδεολογική ηγεμονία της δικής τους πανδημίας.
Η σημερινή κυβέρνηση προσπαθεί, με όσα επικοινωνιακά μέσα έχει στη διάθεσή της (έχει πολλά και μπουκωμένα) και με τις καθημερινές παρεμβάσεις των αξιωματούχων της που έχουν βαλθεί να αναποδογυρίσουν τη λογική, να μας πείσει πως τα πράγματα δεν είναι και τόσο ζόρικα όσο τα παρουσιάζουν οι αριθμοί και ότι σύντομα η χώρα θα βαδίσει στον δρόμο της ανάπτυξης.
Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θ. Σκυλακάκης δήλωσε ικανοποιημένος γιατί «τα φορολογικά έσοδα του μηνός Αυγούστου ήταν πολύ καλύτερα του αναμενομένου». Κουβέντα για την αύξηση της ανεργίας, τα χιλιάδες λουκέτα, το θηριώδες έλλειμμα, την εκτίναξη της ύφεσης.
Την ίδια ώρα ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου και υπουργός Επικρατείας Γ. Γεραπετρίτης δεν έκρυψε την αισιοδοξία του για το αύριο της ελληνικής οικονομίας. Πανηγύρισε επειδή το τελευταίο εξάμηνο του 2019 και το πρώτο δίμηνο του 2020 αποτυπώθηκε μια πολύ μεγάλη δυναμική στην ελληνική οικονομία. Αποκαταστάθηκε, ισχυρίζεται, η εικόνα της σοβαρότητας της ελληνικής οικονομίας και αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι η χώρα δανείστηκε με το χαμηλότερο επιτόκιο στην ιστορία της.
Πολλές λαθροχειρίες σε λίγες γραμμές. Ο κ. Γεραπετρίτης προφανώς ξέχασε (;) ότι τα σημάδια της ύφεσης στην ελληνική οικονομία έκαναν την εμφάνισή τους (έχουν αποτυπωθεί στα στοιχεία που η κυβέρνηση του έδωσε) το πρώτο δίμηνο του 2020 πριν ακόμη μας επιτεθεί η πανδημία.
Αρα μας πουλάει φύκια για μεταξωτές κορδέλες. Ο κ. Γεραπετρίτης, που επισημαίνει τον δανεισμό από τις αγορές με το χαμηλότερο επιτόκιο στην Ιστορία, προφανώς δεν ξέρει (;) ότι στη σημερινή φάση «τα επιτόκια κρατικού δανεισμού είναι τα χαμηλότερα στην ιστορία όλων των οικονομιών στην αναπτυγμένη Δύση» (Κ. Καλλωνιάτης «Εφ.Συν.» 16.9.2020). Προφανώς δεν ξέρει (;) ότι οι αγορές επί της ουσίας δεν δανείζουν την Ελλάδα και τις άλλες χώρες αλλά την ίδια την Ευρωπαϊκή Ενωση, η οποία έχει εγγυηθεί για λογαριασμό όλων των οικονομιών της Ε.Ε.
Προφανώς δεν θέλει να παραδεχτεί ότι ένας από τους λόγους για τον ευνοϊκό δανεισμό της Ελλάδας είναι η ύπαρξη του μαξιλαριού που άφησαν οι προηγούμενοι, οι οποίοι, κατά την ανάλυση ορισμένων συναδέλφων του, ήταν οι χειρότεροι διαχειριστές από την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Δυστυχώς για το επιτελικό κράτος της Δεξιάς, οι… ολετήρες αποδείχθηκαν νοικοκυραίοι.
Ωστόσο, παράγοντες και συλλογικότητες που δεν έχουν καμιά σχέση με τον αριστερισμό περιγράφουν την εικόνα της ελληνικής οικονομίας με μελανά χρώματα και κάνουν πολύ άσχημες προβλέψεις. Ο γνωστός και μη εξαιρετέος επικεφαλής του ESM Κ. Ρέγκλινγκ έκρουσε τον κώδωνα για τις 300.000 εκκρεμείς συντάξεις - αυτές που θα μηδένιζε σε χρόνο-ρεκόρ το επιτελικό κράτος της Δεξιάς. Μίλησε για τον κίνδυνο εκτροχιασμού των δημοσιονομικών μεγεθών και μας προειδοποίησε ότι από το δεύτερο εξάμηνο του 2021 θα μπουν οριστικά τίτλοι τέλους στην απόλυτη δημοσιονομική ελευθερία.
Η ΓΣΕΕ ανακοίνωσε ότι από τις 11.000 ξενοδοχειακές μονάδες, μόνον οι 5.500 άνοιξαν και σ’ αυτές το 50% των εργαζομένων είναι σε αναστολή σύμβασης. Ο συντονιστής του επιστημονικού συμβουλίου της Βουλής Φρ. Κουτεντάκης -ο μόνος που έπεσε μέσα στην πρόβλεψη για την ύφεση του τελευταίου τριμήνου- εκτιμά ότι αν ο ιός εξαπλωθεί με μεγαλύτερη ένταση, θα έχουμε κατακόρυφη άνοδο της ανεργίας, μαζικά λουκέτα στην αγορά, απότομη αύξηση των «κόκκινων» δανείων, νέα κρίση χρέους.
Οι ξένοι και ντόπιοι νεοφιλελεύθεροι βρίσκονται σε σύγχυση. Δεν τους αρέσει καθόλου που ανεστάλη η λειτουργία του Συμφώνου Σταθερότητας. Δεν τους αρέσει καθόλου που οι κυβερνήσεις αυξάνουν τις δημόσιες δαπάνες. Δεν τους αρέσει καθόλου που τα κράτη κάνουν τη δουλειά που υποτίθεται πως θα έκανε το αόρατο (κυριολεκτικά και μεταφορικά) χέρι της αγοράς. Φοβούνται ότι θα υποχρεωθούν να εφαρμόσουν πολιτικές τις οποίες χαρακτήριζαν κοροϊδευτικά παρωχημένες και αποτυχημένες.
Οπως λέει ο Πορτογάλος καθηγητής Κοινωνιολογίας Μποαβεντούρα ντε Σόουζα Σάντος, «η πανδημία του κορονοϊού εκδηλώνεται στο εσωτερικό μιας άλλης, πολύ μεγαλύτερης πανδημίας, της πανδημίας του νεοφιλελευθερισμού… Κατά μία έννοια οι αγορές εξαφανίστηκαν ξαφνικά. Οι άνθρωποι κατέφυγαν στο κράτος… Ηταν η μόνη περίπτωση όπου μπορούσαν να αναζητήσουν κάποια προστασία. Επομένως το κράτος είναι σημαντικό, απολύτως απαραίτητο για να εγγυηθεί την προστασία της ζωής» («Εποχή» 13.9.2020). Φοβούνται λοιπόν, και με το δίκιο τους, οι νεοφιλελεύθεροι ότι η πανδημία του κορονοϊού θα απειλήσει σοβαρά την ιδεολογική ηγεμονία της δικής τους πανδημίας.
