Κρίσιμες εκλογές και πολιτική κρίση

Στις 11 Οκτωβρίου η τουρκοκυπριακή κοινότητα θα κληθεί να πάει στην κάλπη για εκλογή της ηγεσίας της. Αυτές οι εκλογές γίνονται σε μια περίοδο πολλαπλών εντάσεων και κρίσιμων στιγμών. Οι εντάσεις λόγω των τουρκικών προκλήσεων στην περιοχή και συγκεκριμένα το άνοιγμα της παραλίας της περίκλειστης περιοχής της πόλης της Αμμοχώστου, παραβιάζοντας τα σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ, προκαλούν έντονη αντίδραση από τη διεθνή κοινότητα, όμως και από τους ίδιους τους Τουρκοκύπριους. Το προεκλογικό show που έστησε ο τουρκοκύπριος «πρωθυπουργός» και υποψήφιος για την ηγεσία των Τουρκοκυπρίων Ερσίν Τατάρ, μαζί με τον Ερντογάν, δημιούργησε μεγάλη αναταραχή. Ο Κουτρέτ Οζερσάι σε μια κίνηση αντίδρασης, τερμάτισε τη συνεργασία του με τον Ερσίν Τατάρ και η τουρκοκυπριακή κοινότητα προχωρά στις εκλογές χωρίς κυβέρνηση.

Σε μια εποχή που ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες εξέφρασε την πρόθεσή του να διοργανώσει ανεπίσημη πενταμερή συνάντηση μετά τις εκλογές στην τουρκοκυπριακή κοινότητα, η Τουρκία σε μια άνευ προηγουμένου ανάμειξή της στην προεκλογική διαδικασία, προσπαθεί να προκαθορίσει το αποτέλεσμα. Η Αγκυρα στηρίζει ανοικτά, με προκλητικό τρόπο και με όλα τα μέσα τον υποψήφιο Ερσίν Τατάρ, ο οποίος μιλά για λύση δύο κρατών στην Κύπρο ή για συνομοσπονδία. Από την άλλη, πολεμά με αθέμιτο τρόπο την υποψηφιότητα του τουρκοκύπριου ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί, ο οποίος υποστηρίζει τη λύση διζωνικής, δικοινοτικής Ομοσπονδίας.

Πολλοί Τουρκοκύπριοι είναι ενοχλημένοι από τις παρεμβάσεις της Τουρκίας στην προεκλογική διαδικασία. Ακόμα και ο Σερντάρ Ντενκτάς, ο γιος του παντουρκιστή ηγέτη Ραούφ Ντενκτάς, καταδίκασε δημόσια την εμπλοκή της Τουρκίας σε αυτές τις εκλογές.

Οι λόγοι της διαμάχης μεταξύ Ακιντζί και Τουρκίας είναι πολλοί. Καταρχήν, ο τουρκοκύπριος ηγέτης δεν υποκύπτει στις συστάσεις της Αγκυρας, κάτι που ενοχλεί τον Ερντογάν, ο οποίος έκτισε ένα κατεστημένο υποταγής.

Επίσης, ο Μουσταφά Ακιντζί εκπροσωπεί την κοσμική ταυτότητα των Τουρκοκυπρίων που έχει διαμορφωθεί υπο την επιρροή των ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων του Μουσταφά Κεμάλ. Η κοσμική ταυτότητα των Τουρκοκυπρίων έρχεται σε σύγκρουση με την τουρκο-ισλαμική σύνθεση που επέβαλε και συνεχίζει να επιβάλλει ο Ερντογάν στη νέα Τουρκία.

Επιπλέον, μια μεγάλη μερίδα των Τουρκοκυπρίων βλέπει την Κύπρο ως πατρίδα της και συνδέει το μέλλον της με την επανένωση του νησιού. Κάτι που έρχεται σε αντίθεση με τις επιθετικές εθνικιστικές διεκδικήσεις της κυβέρνησης του Κόμματος Ανάπτυξης και Δικαιοσύνης (ΑΚΡ), που επιδιώκει να ενσωματώσει την τουρκοκυπριακή κοινότητα στο τουρκικό έθνος.

Παράλληλα, υπάρχει έντονη διαφωνία μεταξύ Ακιντζί και τουρκικής κυβέρνησης όσον αφορά στη λύση του Κυπριακού. Η Τουρκία μιλά τον τελευταίο καιρό εμφαντικά ενάντια στην ομοσπονδία, και προωθεί τη συνομοσπονδία και τη λύση δύο κρατών, ενώ ο Ακιντζί στηρίζει σθεναρά τη λύση διζωνικής δικοινοτικής Ομοσπονδίας ως τη μόνη ρεαλιστική λύση.

Παρόλη όμως την ανάμειξη της Τουρκίας, θεωρείται σίγουρο πως ο Ακιντζί θα περάσει στον δεύτερο γύρο των εκλογών, που θα γίνει στις 18 Οκτωβρίου, μαζί με τον εκλεκτό της Αγκυρας, Ερσίν Τατάρ. Σε περίπτωση εκλογής Τατάρ, η τουρκική πλευρά θα διεκδικήσει άλλες μορφές λύσης εκτός ομοσπονδίας και ταυτόχρονα θα επιμένει στον διαμοιρασμό του φυσικού αερίου. Με πιθανή νίκη του, ο Μουσταφά Ακιντζί θα παλέψει για συνέχεια των συνομιλιών από το σημείο που σταμάτησαν στο Κραν Μοντανά το 2017, και στη βάση του πλαισίου Γκουτέρες και των ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών.

Οποιο και να είναι το αποτέλεσμα, η Κύπρος μπαίνει σε μια νέα φάση έντονης κινητικότητας...