Χάσαμε 5 δισ. από τον τζίρο στον μήνα του lockdown

Ακατάλληλο εργαλείο διάσωσης της αγοράς τα δάνεια αν δεν συνοδεύονται από επιδοτήσεις

Τζίρο 5 δισ. ευρώ έχει ήδη χάσει η αγορά στον μήνα του δεύτερου lockdown που έκλεισε χθες, με τις απώλειες να βαρύνουν περισσότερο τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενώ η επαναφορά στην κανονικότητα δεν θα είναι μια απλή υπόθεση.

Όπως τόνισε σε συνέντευξή του στην ΑΥΓΗ της Κυριακής ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ Γιώργος Καββαθάς, η ασφυξία ρευστότητας στην αγορά σημαίνει ότι πρέπει να λειτουργήσει η Αναπτυξιακή Τράπεζα ως πιστωτικός οργανισμός.

Τι σημαίνει από πλευράς βιωσιμότητας των επιχειρήσεων αλλά και απασχόλησης μια νέα παράταση του lockdown; Μπορούν να ποσοτικοποιηθούν ως μια πρώτη εκτίμηση; Και πόσο διάστημα θα απαιτηθεί για να επαναλειτουργήσουν αυτές κανονικά ύστερα από δύο γενικά lockdown και μια τόσο προβληματική χρονιά για την αγορά;

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, παρότι έχουν πληρώσει ένα δυσανάλογα μεγάλο τίμημα από τον Μάρτιο μέχρι σήμερα, δεν θέτουν την οικονομία πάνω από τους ανθρώπους και τη δημόσια Υγεία. Με βάση τη μέχρι σήμερα εμπειρία, κάθε μήνας lockdown ισοδυναμεί με απώλειες τζίρου ίσου με 5 δισ. ευρώ περίπου. Καταλαβαίνετε ότι αυτές οι απώλειες δεν κατανέμονται συμμετρικά σε όλη την κλίμακα των επιχειρήσεων. Οι μεγάλες επιχειρήσεις εξήλθαν με μικρότερες ζημιές από τα προηγούμενα γενικά ή μερικά lockdown σε σχέση με τις πολύ μικρές.

Η επαναλειτουργία των επιχειρήσεων, η επιστροφή στην κανονικότητα αν θέλετε, δεν θα είναι μια πορεία γραμμική, που θα έρθει με το πάτημα ενός κουμπιού, όπως ανάβουμε τα φώτα. Μετά το lockdown της άνοιξης απαιτήθηκε ένας μήνας για να ξεμουδιάσει η αγορά κι όταν μάλιστα έγινε η επαναφορά, αποδείχθηκε 50% υποδεέστερη των αντίστοιχων περσινών επιδόσεων.

Με το lockdown πολύς κόσμος έμαθε το click away και το e-shop. Είναι έτοιμες οι επιχειρήσεις να ανταποκριθούν στα αιτήματα των καιρών;

Αυτό που με βεβαιότητα μπορώ να σας απαντήσω είναι ότι οι επιχειρήσεις είναι πρόθυμες να κάνουν το βήμα στην ψηφιακή μετάβαση. Προϋπόθεση ωστόσο για την υλοποίησή του είναι η διάθεση πόρων από τη μεριά της κυβέρνησης. Τόσο το click away όσο και το e-shop δεν αποτελούν εργαλεία που φέρνουν μικρούς και μεγάλους στο ίδιο σημείο εκκίνησης. Οι μεγάλες αλυσίδες, που μπορούν και δαπανούν εκατοντάδες χιλιάδες στη διαφήμισή τους μέσω τηλεοράσεων, πάντα θα έχουν ένα προβάδισμα στη συνείδηση των καταναλωτών. Για να αποκτήσουν όμως οι μικρές επιχειρήσεις τα τυπικά έστω μέσα που θα τους επιτρέψουν τη συμμετοχή στον ανταγωνισμό, χρειάζονται πόρους. Η κυβέρνηση μπορεί να πρωτοτυπήσει δημιουργώντας υποδομές, π.χ., ψηφιακές πλατφόρμες κατ’ επάγγελμα ή υπηρεσία, έτσι ώστε τελικά οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις να ανταποκριθούν στο αίτημα των καιρών και με αυτόν τον τρόπο ένα αναπάντεχο και αρνητικό γεγονός όπως η πανδημία να το μετατρέψουμε σε ευκαιρία για να αλλάξουμε προς το καλύτερο το τοπίο της ελληνικής επιχειρηματικότητας.

Το κενό που υφίσταται μεταξύ υπαρκτής προόδου και αναγκαίων βημάτων στα αιτήματα των καιρών το είχαμε διαπιστώσει από την άνοιξη του 2020 και αποτυπώθηκε στην ετήσια έκθεση του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ που ήταν αφιερωμένη στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Έρευνα που πραγματοποιήσαμε σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις έδειξε, για παράδειγμα, ότι το 20% του αντιπροσωπευτικού μας δείγματος συμμετέχει σε σύστημα ηλεκτρονικών πωλήσεων (e-shop), το 22% επίσης χρησιμοποιεί εφαρμογές για υπηρεσίες μετά την πώληση. Δεν βρισκόμαστε στο μηδέν επομένως. Για να συνεχίσουμε, όμως, χρειάζονται πόροι που οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν διαθέτουν!

Παρεμπιπτόντως, να ξέρουν οι αναγνώστες ότι στις μεγάλες αλυσίδες εντοπίστηκαν κρούσματα που οδήγησαν στην άνθιση του ηλεκτρονικού εμπορίου, όχι στις μικρομεσαίες. Επίσης, το click away κυρίως απαντάει στο πρόβλημα ανταπόκρισης των εταιρειών κούριερ…

Πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Πολλοί είναι οι κλάδοι που το χαρακτηρίζουν το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημά τους. Πώς μπορεί να λυθεί;

Η συμμετοχή - ρεκόρ στον τελευταίο, τέταρτο γύρο της επιστρεπτέας προκαταβολής (με 448.203 επιχειρήσεις) δικαίωσε τη ΓΣΕΒΕΕ, που από τον Μάρτιο τόνιζε ότι τα δάνεια είναι ακατάλληλο εργαλείο διάσωσης της αγοράς αν δεν συνοδεύονται από επιδοτήσεις. Η αθρόα συμμετοχή έδειξε πόσο διψά η αγορά για ρευστότητα.

Η ασφυξία στην αγορά τονίζει επίσης τη σημασία λειτουργίας της Αναπτυξιακής Τράπεζας ως πραγματικής τράπεζας και όχι ως ενδιάμεσου φορέα μεταφοράς κοινοτικών και εθνικών πόρων στις συστημικές τράπεζες, όπως ισχύει σήμερα. Έχει φτάσει ο καιρός η Αναπτυξιακή Τράπεζα να πάψει να είναι κατ’ επίφαση τράπεζα και να γίνει αυτό που περιγράφει το όνομά της.

Σε ό,τι αφορά τους κλάδους που με ρωτήσατε, ξεχωρίζω πρώτη την εστίαση που απασχολεί 330.000 εργαζόμενους και είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εργοδότης μετά το Δημόσιο και το λιανικό εμπόριο. Οι προτάσεις μας είναι συγκεκριμένες: Επιδότηση για τον Δεκέμβριο με το 30% του τζίρου που κατέγραψαν τον Δεκέμβριο του 2019, επιδότηση του συνόλου των ασφαλιστικών εισφορών, γενναίο κούρεμα όσων υποχρεώσεων προς ασφαλιστικά ταμεία, Δημόσιο και τράπεζες δημιουργήθηκαν στη διάρκεια της κρίσης και το υπόλοιπο ποσό να ρυθμιστεί με όρους ρεαλιστικούς και βιώσιμους. Επίσης, παράταση του μέτρου του 40% για τα ενοίκια.

Δύο σενάρια που κυκλοφορούν κάνουν λόγο το ένα για μείωση δυναμικότητας της εστίασης μετά το επανάνοιγμα της αγοράς στο ένα τρίτο και το άλλο για το «ακορντεόν» του άνοιξε - κλείσε. Μπορεί έστω και με τέτοιες συνθήκες να σωθεί η παρτίδα για τον κλάδο;

Αυτό που μπορώ να σας διασφαλίσω είναι ότι η παρτίδα δεν σώζεται με περιορισμένα ωράρια λειτουργίας ή με λειτουργία στο 50% της δυναμικότητας. Πάρτε επίσης υπόψη σας ότι ειδικά η εστίαση έχει σημαντικές ιδιαιτερότητες, όπως η προμήθεια ευαλοίωτων και ευπαθών προϊόντων και πρώτων υλών, ώστε το «άνοιξε - κλείσε» ισοδυναμεί με την καταστροφή τους και με οικονομική ζημιά. Το ακορντεόν θα φέρει μοιρολόγια...