Ποιοι και γιατί έκλεισαν τις τράπεζες το 2015

Eμείς θα έπρεπε να κλείσουμε τις τράπεζες όταν ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε κυβέρνηση, τόνισε κάπως οργισμένος (πιθανώς γιατί δεν το έπραξε ως πρωθυπουργός) ο Αλέξης Τσίπρας στη γνωστή συνέντευξή του στον Νίκο Χατζηνικολάου. Έκτοτε η Νέα Δημοκρατία, πρόσφατα και ο κ. Μητσοτάκης, νόμισε ότι βρήκε την αχίλλειο πτέρνα του πρώην πρωθυπουργού και ενέταξε το κλείσιμο των τραπεζών το 2015 στη νέα αντι-Τσίπρα ατζέντα της, διάδοχο του αντι-ΣΥΡΙΖΑ μετώπου.

Φυσικά η σημερινή Ν.Δ. αποφεύγει να πει το «γιατί» έκλεισαν οι τράπεζες ή γιατί θα τις έκλεινε η κυβέρνηση Τσίπρα τότε. Και ενώ θέλει να επαναφέρει τη συζήτηση περί κλεισίματος στη δημόσια σφαίρα, αντί να συζητιούνται η ακρίβεια, η διαφθορά, το κράτος δικαίου αλλά και οι πολιτικές για την αντιμετώπισή τους στο τώρα και στο μέλλον, σταματά την προπαγάνδα της στο «έκλεισαν». Όχι μόνο γιατί αποφεύγει τα σημερινά προβλήματα, αλλά και γιατί θέλει να κρύψει τις ενοχές της, ιδίως γιατί η τρομακτική τότε εκροή κεφαλαίων από τις τράπεζες οφείλεται και στη δική της προπαγάνδα.

Θυμόμαστε ότι ο Άδωνις Γεωργιάδης καλούσε τον κόσμο «να σώσει της καταθέσεις του» επειδή δήθεν θα τις έπαιρνε ο Τσίπρας και οι δανειστές όταν η χώρα θα χρεοκοπούσε. Ήταν μια εκστρατεία της Ν.Δ. που άρχισε περίπου από το 2012, όταν και από τα αποτελέσματα των τότε εκλογών έγινε φανερό το μεγάλο ανοδικό ρεύμα του ΣΥΡΙΖΑ, που επιβεβαιώθηκε στις αρχές του 2015. Η εκροή είχε φτάσει συνολικά στα 120 δισ. ευρώ και με τις τότε εκτιμήσεις να μιλούν για μεταφορά καταθέσεων κυρίως στο εξωτερικό, μεταφορά που είχαν την ουσιαστική δυνατότητα να κάνουν μόνο μεγάλες επιχειρήσεις και ορισμένοι ντόπιοι ειδήμονες των χρηματαγορών. Να θυμίσουμε ότι πρώην ευρωβουλεύτρια της Ν.Δ., που είχε και τη δημοσιογραφική ιδιότητα, είχε αποκαλύψει ότι αεροπλάνα ξεφόρτωναν πακέτα δεσμίδων χαρτονομισμάτων στο αεροδρόμιο της Αθήνας με προέλευση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, προκειμένου να καλυφθούν τα κενά που προκάλεσε η καθημερινή εκροή καταθέσεων (κυρίως μέσω γραπτών εντολών μεταφοράς και όχι μέσω αυτοπρόσωπης παρουσίας καταθετών).

Το δεύτερο «σημαδιακό» γεγονός εκείνης της εποχής ήταν όταν αποκαλύφθηκε -και έλαβε μεγάλη έκταση στον Τύπο- πως σημαίνων οικονομικός παράγων του δημόσιου βίου «έβγαλε» στο εξωτερικό 400.000 ευρώ με σωρεία εντολών των 9.999 ευρώ η καθεμία (για να μη χτυπήσουν τα «καμπανάκια» της Τράπεζας της Ελλάδος όταν υπερβαίνεται το όριο των 10.000 ευρώ). Ο παράγων αυτός χρημάτισε υπουργός Οικονομικών στην κυβέρνηση συνεργασίας Νέας Δημοκρατίας – ΠΑΣΟΚ και επικεφαλής της μεγαλύτερης τράπεζας της χώρας.

Διαβάστε επίσης

Ιδιωτικό Χρέος και Εξωδικαστικός Μηχανισμός: Μεταρρύθμιση ή επιτάχυνση της αναγκαστικής εκτέλεσης;

Ιδιωτικό Χρέος και Εξωδικαστικός Μηχανισμός: Μεταρρύθμιση ή επιτάχυνση της αναγκαστικής εκτέλεσης;

Αιγαίο αρχιπέλαγος

Αιγαίο αρχιπέλαγος

Στην εποχή των εκροών έφταναν στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης πληροφορίες ότι πριν από το 2015 και καθημερινά οι Ελληνες κροίσοι και μεγάλες επιχειρήσεις έβγαζαν σωρηδόν τις καταθέσεις στους στο εξωτερικό. Συγκεκριμένη πληροφορία μάλιστα αποκάλυπτε ότι ο ΟΤΕ (που είχε εξαγοραστεί επί Νέας Δημοκρατίας από τον γερμανικό ΟΤΕ) έδωσε εντολή να αποσύρονται κάθε μέρα από την Εθνική Τράπεζα οι καταθέσεις του και να αποστέλλονται στη Γερμανία εκμεταλλευόμενος την αρχή της ελεύθερης κίνησης κεφαλαίων από την Ε.Ε. Το γεγονός δεν δημοσιεύτηκε διότι θα επέτεινε τον πανικό. Κυκλοφόρησε όμως στους επιχειρηματικούς κύκλοι, στους οποίους δημιούργησε τότε βεβαιότητα ότι επίκειται ελληνική χρεοκοπία λόγω και της γερμανικής ιδιοκτησίας του ελληνικού ΟΤΕ. Ο αντίκτυπος στις καταθέσεις ήταν εμφανής. Άλλος Έλληνας τραπεζίτης, που υπήρξε επικεφαλής τράπεζας με αντικείμενο εργασιών στον πρωτογενή τομέα, αποκαλύφθηκε ότι «έβγαλε» στο εξωτερικό 8.000.000 ευρώ, ποσό που προήλθε από «παιχνίδι» του ίδιου στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Φυσικά δεν ήταν και αυτός τραπεζίτης που τοποθετήθηκε επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.

Σε εκδήλωση-ημερίδα που οργάνωσε η τότε (2015) πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας, Λούκα Κατσέλη, έγινε γενικά και σχεδόν ομόφωνα παραδεκτό ότι η ελληνική οικονομία έχει επενδυτικό κενό 150 δισ. ευρώ. Με λίγα λόγια έλειπαν από την Ελλάδα (που τις είχε ανάγκη) επενδύσεις 150 δισ. ευρώ. Σε ερώτηση που της απευθύναμε πριν από λίγες μέρες για το αν το κενό αυτό δημιουργήθηκε από την εκροή κεφαλαίων, η κ. Κατσέλη είπε ότι οι λόγοι ύπαρξης των «επενδυτικών κενών» είναι πολυπαραγοντικοί. Υπονόησε ότι ένα μέρος του οφειλόταν και στην εκροή, κυρίως όμως στην τοποθέτηση κεφαλαίων σε επενδύσεις που ήταν αντιπαραγωγικές (π.χ. κατασκευές) και δεν προσέφεραν στην ανάπτυξη. Εκεί γίνεται σπατάλη πόρων ακόμη και σήμερα όπως π.χ. με τους πόρους του Ταμείου Ανθεκτικότητας. Διατύπωσε μάλιστα την άποψη ότι το επενδυτικό κενό στην οικονομία υφίσταται και σήμερα.

Το μεγάλο όμως γεγονός για εκείνους που αφουγκράστηκαν τότε τις αντιδράσεις της ελληνικής κοινωνίας στο κλείσιμο των τραπεζών ήταν η ανοχή των απλών πολιτών στην απόφαση του κλεισίματος. Απόφαση που απέδωσαν στην υπαγόρευση της τρόικας αλλά και ως αδήριτη ανάγκη να μη χρεοκοπήσουν οι τράπεζες και χαθούν οι καταθέσεις μιας ζωής. Απόδειξη περί αυτού είναι ότι καμιά αναταραχή δεν υπήρξε τότε στις μεγάλες ουρές των συμπολιτών μας μπροστά στα ΑΤΜ των τραπεζών, για να εισπράξουν τα 50-60 ευρώ καθημερινά. Όπως μας εξήγησε τότε ένας εκ των «πιστών του ΑΤΜ» τα 50-60 ευρώ έφταναν για τον επιούσιο και ουδείς διανοήθηκε να τα στείλει στο εξωτερικό. Ο πατριωτισμός των μεγάλων και των μικρών καταθετών μετρήθηκε στις εκλογικές νίκες του ΣΥΡΙΖΑ με 36% και 35,5% το 2015 και με το 61% του δημοψηφίσματος.