Με ποιους και για ποιους πρέπει να γίνει ο διάλογος για τις συμμαχίες

Α. Οι επόμενες εκλογές θα διεξαχθούν με το σύστημα της απλής αναλογικής. Εχει λοιπόν ειδικό βάρος ο διάλογος που αναπτύσσεται σχετικά με τις ανάγκες της κοινωνικής πλειοψηφίας, άρα και το προγραμματικό πλαίσιο που θα υλοποιήσει η επόμενη διακυβέρνηση.

Η μετάβαση στην 4η βιομηχανική επανάσταση και οι τεχνολογικές αλλαγές που επιδρούν στις κοινωνίες και τις οικονομίες, ήδη διαμορφώνουν σε πολλές χώρες της Ευρώπης ένα νέο σκηνικό, που αφορά τις συμμαχίες και τους στόχους που θα κληθούν να υπηρετήσουν οι κυβερνήσεις.

Στη χώρα μας ο χρήσιμος για τις κοινωνικές δυνάμεις διάλογος κινδυνεύει να οδηγηθεί σε άλλες ατραπούς. Διολισθαίνει σε μια συζήτηση που αποτυπώνει κυρίως τις αγωνίες και τις επιδιώξεις των αξιωματούχων και των δημοσιολογούντων για μελλοντικούς ρόλους. Το ερώτημα όμως που πρέπει να απαντηθεί είναι: Με ποιους και για ποιους πρέπει να γίνει αυτή η συζήτηση;

Εμείς λοιπόν θεωρούμε πως πρέπει να ανοίξει άμεσα ένας πλατύς και μαζικός διάλογος ανάμεσα σε όλες τις τάξεις και τα στρώματα που πλήττονται από τον νεοφιλελευθερισμό και τις συνέπειές του. Και αυτός ο διάλογος πρέπει να αφορά όλους τους πολίτες και όχι μόνο όσους προτίθενται να ψηφίσουν ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία. Γιατί μόνο έτσι θα διευρύνεται το ενδιαφέρον της πλειοψηφίας που θα έχει μέτωπο αντιπαράθεσης τον νεοφιλελευθερισμό και θα δυναμώνει έναν ευγενή ανταγωνισμό των πολιτικών δυνάμεων για τη συγκρότηση προοδευτικής διακυβέρνησης.

Β. Την τελευταία περίοδο επικοινωνιακά προβάλλεται μια «συζήτηση/αντιπαράθεση» που στην ουσία προσπερνά τις αγωνίες και τα επίδικα που ενδιαφέρουν την κοινωνία και την εγχώρια παραγωγική βάση που πλήττονται. Είναι ανάγκη στο πλαίσιο του διαλόγου ο κάθε πολίτης να διακρίνει τον εαυτό του στο μελλοντικό πλαίσιο. Συζήτηση που αγνοεί το γεγονός ότι υποχωρεί ο ρόλος της χώρας στις ευρύτερες γεωπολιτικές αναδιαμορφώσεις.

Συνέπεια αυτής της λανθασμένης αντιπαράθεσης είναι να προσεγγίζεται το θέμα των πολιτικών εξελίξεων στατικά. Ωσάν να υπάρχει η βεβαιότητα ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν με βάση το σκηνικό παρελθόντων ετών. Δεν λαμβάνεται υπ’ όψιν ότι η πολύπλευρη κρίση οξύνεται από τη νεοφιλελεύθερη διαχείριση της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Και αυτό διευρύνει τις κοινωνικές, γεωγραφικές ανισότητες, πλήττει την οικονομία.

Αποτέλεσμα: Η κοινωνική ρευστότητα μεγαλώνει και οι πολίτες θα στραφούν σε πολιτικούς σχηματισμούς που θα αντιδρούν στους αποκλεισμούς πρόσβασης στα εργαλεία ανάπτυξης και εργασίας. Θα αναζητήσουν διέξοδο σε επιλογές αλλαγής του παραγωγικού και κοινωνικού μοντέλου.

Γ. Διαμορφώνεται ένα νέο περιβάλλον. Οι παλιές «κάθετες» κοινωνικά αντιθέσεις έχουν πλέον παραχωρήσει τη θέση τους στην κοινωνική ρευστότητα που διαχέεται οριζόντια σε ολόκληρο το πολιτικό φάσμα αυτή την περίοδο. Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές όξυναν τις ανισότητες και τη φτωχοποίηση των μεσαίων στρωμάτων και έφεραν στην επιφάνεια κοινωνικά στρώματα (precariato) και συγκλίσεις που έχουν λόγους να διεκδικήσουν την πολιτική αλλαγή. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο ο διάλογος για τις κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες πρέπει να αναπτυχθεί στον φυσικό του χώρο. Εκεί δηλαδή που είναι η λαϊκή βάση.

Δ. Ως συνέπεια των προηγουμένων προκύπτει η ανάγκη και για τον ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία να ενεργοποιήσει περαιτέρω τις προσπάθειες σ’ αυτή την κατεύθυνση. Το κείμενο των συμπερασμάτων της προγραμματικής συνδιάσκεψης και η πολιτική απόφαση είναι πλέον ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για το μέλλον. Ομως είναι ένα πολυσέλιδο κείμενο που ξεπερνά τις 120 σελίδες και πρέπει να γίνει χρηστικό.

Είναι ανάγκη να αναδειχθεί με σαφήνεια το κυβερνητικό πρόγραμμα. Σε αυτή τη βάση όλα τα μέλη και τα στελέχη του πρέπει να καταστούν κοινωνοί και πολλαπλασιαστές στο επίπεδο που ο καθένας παρεμβαίνει και δρα. Ως αποτέλεσμα ενός τέτοιου κοινωνικού διαλόγου ευελπιστούμε ότι μπορεί να διαμορφωθεί κοινωνική δυναμική σε αντινεοφιλελεύθερη κατεύθυνση.

Αυτό ακριβώς το γεγονός -με ενεργό την κοινωνία- θα οδηγήσει και τα ποικιλώνυμα σχήματα του μεσαίου και ευρύτερα προοδευτικού χώρου να εναρμονιστούν.