Ο πόλεμος και η ελληνική οικονομία

Τι μπορεί να σημάνει ο πόλεμος για την ελληνική οικονομία; Η σωστή απάντηση είναι «εξαρτάται». Βασικά εξαρτάται από τη διάρκειά του και την επίδραση που θα έχει στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Στα Στενά του Ορμούζ κρύβονται μεγάλες απειλές και οι εξελίξεις δεν μπορούν να προβλεφθούν. Κάποιοι υπολογισμοί, ωστόσο, ίσως είναι χρήσιμοι για να εκτιμήσει κανείς τη μία ή την άλλη εξέλιξη:

Στο διάστημα μέχρι την Παρασκευή, η τιμή του πετρελαίου από τα 65 δολ./βαρέλι πριν ξεσπάει ο πόλεμος, είχε ανέβει στα 84 δολ./βαρέλι, και τα προθεσμιακά συμβόλαια Μαΐου την έδειχναν να πέφτει στα 79 δολ./βαρέλι, δηλαδή πολύ κάτω από τα 100 δολ. που φοβίζουν.

Επίσης, η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη είχε ανέβει από τα 30 δολ./MWh πριν από τον πόλεμο στα 63 δολ. τα πρώτα 24ωρα μετά την έναρξή του, εν συνεχεία έπεσε στα 49 δολ./ΜWh.

Σημειώστε για λόγους σύγκρισης ότι μετά την εισβολή στην Ουκρανία είχε εκτιναχθεί στα 318 δολ./ΜWh.

Σύμφωνα με τη Morgan Stanley, μια μόνιμη αύξηση 10 δολ. στην τιμή του πετρελαίου θα επιδεινώσει τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες και θα μειώσει την αύξηση του ΑΕΠ των χωρών-μελών της κατά 0,15 μονάδες.

Για να δούμε τι σημαίνουν αυτά καθ’ ημάς, μια ένδειξη μπορεί να μας δώσει το μοντέλο της Morgan Stanley και, πολύ ασφαλέστερα, το μοντέλο που έχει επεξεργαστεί ειδικά για την ελληνική οικονομία ο πρόεδρος του ΚΕΠΕ, καθηγητής Παν. Πετράκης, και οι συνεργάτες του:

Morgan Stanley: Η προβλεπόμενη αύξηση του ΑΕΠ φέτος θα ήταν 2% (ΔΝΤ) ή 2,2% (Κομισιόν, ΟΟΣΑ) ή 2,4% – αν πιστέψουμε τους κυβερνητικούς υπολογισμούς στον προϋπολογισμό. Με τα σημερινά δεδομένα της αγοράς καυσίμων, θα περιοριστεί στο 1,7%-2,1% φέτος και στο 1,4% το 2027 – κυρίως γιατί η ακραία αβεβαιότητα λειτουργεί ανασταλτικά σε επενδυτικές δραστηριότητες. Και ο πληθωρισμός εκτινάσσεται στο 3%-3,1% φέτος και στο 3,1%-3,2% το 2027.

Μοντέλο Πετράκη: Σύμφωνα με το πιο δυσμενές σενάριο –που, όπως σημειώνει ο πρόεδρος του ΚΕΠΕ, δεν είναι το πιο πιθανό– η τιμή του πετρελαίου ξεκινάει από τα 85 δολ. τον Μάρτιο, εκτινάσσεται στα 100 δολ. στο τρίμηνο Απριλίου – Ιουνίου και σταδιακά υποχωρεί στα 75 δολάρια, πριν σταθεροποιηθεί στα 67,5 δολ. στο τελευταίο τρίμηνο του 2026. Το αποτέλεσμα φέτος θα ήταν η επιβάρυνση του πληθωρισμού με 1,1 μονάδα και ο περιορισμός της αύξησης του ΑΕΠ κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες.

Πρόβλημα επάρκειας καυσίμων δεν υπάρχει – τα δύο διυλιστήρια μπορούν να καλύψουν έκτακτες ανάγκες για πάνω από ένα μήνα χωρίς καν να αγγίξουμε τα στρατηγικά αποθέματα των 90 ημερών. Αυτό που κινδυνεύει να συμβεί, πέρα από την εξασθένηση της οικονομικής μεγέθυνσης, είναι ο παροξυσμός του προβλήματος της ακρίβειας. Και στο μεν ηλεκτρικό ρεύμα η κυβέρνηση θα εισπράττει πληθωριστικά φορολογικά έσοδα και θα μοιράζει ένα μέρος τους ως επιδόματα. Το εκρηκτικό πρόβλημα, όμως, θα είναι αν το νέο κύμα ακρίβειας αφεθεί να διαχυθεί στην αγορά – όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα.