Για μια φωτογραφία με τη Χίλαρι
Μακάριος Δρουσιώτης, Ελευθεροτυπία, Δημοσιευμένο: 2009-03-27
Την ημέρα του Πάσχα στην κατεχόμενη Κύπρο θα γίνουν εκλογές. Ολες οι μετρήσεις δείχνουν ότι το εθνικιστικό Κόμμα Εθνικής Ενότητας (UBP) προηγείται σημαντικά του αριστερού Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού Κόμματος (CTP). Ο πρόεδρος Χριστόφιας προβληματίστηκε δημόσια για την πιθανότητα να επανέλθει στην εξουσία το κόμμα που ίδρυσε ο Ντενκτάς, λέγοντας πως μια τέτοια εξέλιξη «θα είναι ένα μεγάλο πισωγύρισμα».
Ο ηγέτης των Τουρκοκυπρίων Μεχμέτ Αλί Ταλάτ επεδίωξε να έχει συνάντηση με την υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Χίλαρι Κλίντον, στην Ουάσιγκτον, με σκοπό να ενισχύσει τη θέση του στο εσωτερικό της κοινότητάς του, ενόψει των «εκλογών». Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ τού έδωσε στα γρήγορα μια προκαταρκτική ημερομηνία (30 Μαρτίου) και η κυπριακή κυβέρνηση, που επιθυμεί να στηρίξει τον Ταλάτ, δεν αντέδρασε.
Οταν η πληροφορία διέρρευσε στα ΜΜΕ, διεγέρθηκαν τα αντανακλαστικά της κυπριακής παροικίας στις ΗΠΑ, που ξεκίνησε εκστρατεία για τη ματαίωσή της. Δημοσιογραφικές πληροφορίες αναφέρουν ότι το ζήτημα τέθηκε από τον Αρχιεπίσκοπο Δημήτριο στη συνάντησή του με τη Χίλαρι Κλίντον, την περασμένη εβδομάδα.
Στις 24 Μαρτίου, το ενδεχόμενο συνάντησης Κλίντον - Ταλάτ τέθηκε στον εκπρόσωπο Τύπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Ρόμπερτ Γουντ, από έναν Ελληνα ανταποκριτή: «Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μεχμέτ Αλί Ταλάτ έρχεται αύριο στην Ουάσιγκτον. Γνωρίζετε κατά πόσον θα συναντήσει την υπουργό Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον;» Ο Ρόμπερτ Γουντ απάντησε: «Οπως ξέρετε, η υπουργός Εξωτερικών ταξιδεύει αύριο για το Μεξικό, οπότε δεν θα υπάρχει τέτοια συνάντηση».
Στις 25 Μαρτίου ο Ταλάτ βρισκόταν στη Λευκωσία και όχι στις ΗΠΑ. Η κατηγορηματική διάψευση αφορούσε τη συγκεκριμένη ημερομηνία και όχι την επίσκεψη. Ωστόσο, από την απάντηση του εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ κόπηκαν οι λέξεις «αύριο» και το εθνικό πρακτορείο ειδήσεων της Κύπρου μετέδωσε την είδηση ως εξής: «Δεν πρόκειται να υπάρξει συνάντηση Κλίντον - Ταλάτ, παραδέχθηκε σήμερα ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Ρόμπερτ Γουντ, λέγοντας ότι η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών θα βρίσκεται στο Μεξικό».
Η διαστρεβλωμένη δήλωση του Ρόμπερτ Γουντ προκάλεσε κλίμα ενθουσιασμού και ευφορίας. Πολιτικοί και δημοσιογράφοι έπλεκαν το εγκώμιο της ομογένειας για τη σπουδαία αυτή επιτυχία, που έπαιξε πρωτοσέλιδα στις εφημερίδες. Η πραγματικότητα είναι ότι η επίσκεψη ουδόλως ματαιώθηκε. Απλώς αναβλήθηκε για 15 μέρες, για να προηγηθεί μια εθιμοτυπική συνάντηση και μια φωτογραφία της Χίλαρι Κλίντον με τον Μάρκο Κυπριανού, κάπου στην Ευρώπη.
Είναι γεγονός ότι από το 2004 και μετά η αναβάθμιση των κατεχομένων απέκτησε ανησυχητική δυναμική. Ο Ταλάτ συναντήθηκε τόσο με τον Κόλιν Πάουελ όσο και με την Κοντολίζα Ράις στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Ακόμη, έγινε δεκτός από όλους τους αξιωματούχους της Ε.Ε., περιλαμβανομένου και του προέδρου της Επιτροπής Μπαρόζο. Από τη στιγμή που τέτοιες συναντήσεις έχουν ήδη θεσμοθετηθεί, η πρακτική αυτή δεν πρόκειται να ακυρωθεί. Κι αν δεν υπάρξει πολιτική λύση του Κυπριακού, αργά ή γρήγορα, ο ηγέτης των Τουρκοκυπρίων θα φτάσει και στο οβάλ γραφείο.
Οι πάντες αναγνωρίζουν ότι οι συνομιλίες που διεξάγονται αυτή τη στιγμή είναι πραγματικά οι κρισιμότερες, διότι είναι οι τελευταίες με αντικείμενο τη συνένωση της Κύπρου. Ο πρόεδρος Χριστόφιας δήλωσε πρόσφατα πως σε αυτές τις συνομιλίες «κρίνεται το μέλλον του κυπριακού λαού». Το φυσικό χρονοδιάγραμμα για ολοκλήρωσή τους είναι το τέλος αυτού του χρόνου. Το 2010, χωρίς λύση, ο Ταλάτ δήλωσε πως δεν θα είναι καν υποψήφιος. Κι αν είναι, θα χάσει. «Αν δεν τα βρούμε με αυτόν, δεν ξέρω με ποιον θα τα βρούμε», δήλωσε τις προάλλες ο πρόεδρος Χριστόφιας.
Πίσω από τις πόρτες οι συνομιλίες πάνε αρκετά καλά. Ομως, οι κοινωνίες, και στις δύο πλευρές της γραμμής, είναι αλλού. Οι Ελληνοκύπριοι έχουν εθιστεί στο στάτους κβο και δεν μπορούν να αντιληφθούν τα μελλοντικά προβλήματα, όταν τα σύνορα της Τουρκίας θα είναι στη μέση της Λευκωσίας και πόσο επικίνδυνο θα είναι για το μισό νησί να αντέξει, σε βάθος χρόνου, την πίεση από τον όγκο ενός εχθρικού κράτους του μεγέθους της Τουρκίας.
Ο ηγέτης των Τουρκοκυπρίων Μεχμέτ Αλί Ταλάτ επεδίωξε να έχει συνάντηση με την υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Χίλαρι Κλίντον, στην Ουάσιγκτον, με σκοπό να ενισχύσει τη θέση του στο εσωτερικό της κοινότητάς του, ενόψει των «εκλογών». Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ τού έδωσε στα γρήγορα μια προκαταρκτική ημερομηνία (30 Μαρτίου) και η κυπριακή κυβέρνηση, που επιθυμεί να στηρίξει τον Ταλάτ, δεν αντέδρασε.
Οταν η πληροφορία διέρρευσε στα ΜΜΕ, διεγέρθηκαν τα αντανακλαστικά της κυπριακής παροικίας στις ΗΠΑ, που ξεκίνησε εκστρατεία για τη ματαίωσή της. Δημοσιογραφικές πληροφορίες αναφέρουν ότι το ζήτημα τέθηκε από τον Αρχιεπίσκοπο Δημήτριο στη συνάντησή του με τη Χίλαρι Κλίντον, την περασμένη εβδομάδα.
Στις 24 Μαρτίου, το ενδεχόμενο συνάντησης Κλίντον - Ταλάτ τέθηκε στον εκπρόσωπο Τύπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Ρόμπερτ Γουντ, από έναν Ελληνα ανταποκριτή: «Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μεχμέτ Αλί Ταλάτ έρχεται αύριο στην Ουάσιγκτον. Γνωρίζετε κατά πόσον θα συναντήσει την υπουργό Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον;» Ο Ρόμπερτ Γουντ απάντησε: «Οπως ξέρετε, η υπουργός Εξωτερικών ταξιδεύει αύριο για το Μεξικό, οπότε δεν θα υπάρχει τέτοια συνάντηση».
Στις 25 Μαρτίου ο Ταλάτ βρισκόταν στη Λευκωσία και όχι στις ΗΠΑ. Η κατηγορηματική διάψευση αφορούσε τη συγκεκριμένη ημερομηνία και όχι την επίσκεψη. Ωστόσο, από την απάντηση του εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ κόπηκαν οι λέξεις «αύριο» και το εθνικό πρακτορείο ειδήσεων της Κύπρου μετέδωσε την είδηση ως εξής: «Δεν πρόκειται να υπάρξει συνάντηση Κλίντον - Ταλάτ, παραδέχθηκε σήμερα ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Ρόμπερτ Γουντ, λέγοντας ότι η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών θα βρίσκεται στο Μεξικό».
Η διαστρεβλωμένη δήλωση του Ρόμπερτ Γουντ προκάλεσε κλίμα ενθουσιασμού και ευφορίας. Πολιτικοί και δημοσιογράφοι έπλεκαν το εγκώμιο της ομογένειας για τη σπουδαία αυτή επιτυχία, που έπαιξε πρωτοσέλιδα στις εφημερίδες. Η πραγματικότητα είναι ότι η επίσκεψη ουδόλως ματαιώθηκε. Απλώς αναβλήθηκε για 15 μέρες, για να προηγηθεί μια εθιμοτυπική συνάντηση και μια φωτογραφία της Χίλαρι Κλίντον με τον Μάρκο Κυπριανού, κάπου στην Ευρώπη.
Είναι γεγονός ότι από το 2004 και μετά η αναβάθμιση των κατεχομένων απέκτησε ανησυχητική δυναμική. Ο Ταλάτ συναντήθηκε τόσο με τον Κόλιν Πάουελ όσο και με την Κοντολίζα Ράις στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Ακόμη, έγινε δεκτός από όλους τους αξιωματούχους της Ε.Ε., περιλαμβανομένου και του προέδρου της Επιτροπής Μπαρόζο. Από τη στιγμή που τέτοιες συναντήσεις έχουν ήδη θεσμοθετηθεί, η πρακτική αυτή δεν πρόκειται να ακυρωθεί. Κι αν δεν υπάρξει πολιτική λύση του Κυπριακού, αργά ή γρήγορα, ο ηγέτης των Τουρκοκυπρίων θα φτάσει και στο οβάλ γραφείο.
Οι πάντες αναγνωρίζουν ότι οι συνομιλίες που διεξάγονται αυτή τη στιγμή είναι πραγματικά οι κρισιμότερες, διότι είναι οι τελευταίες με αντικείμενο τη συνένωση της Κύπρου. Ο πρόεδρος Χριστόφιας δήλωσε πρόσφατα πως σε αυτές τις συνομιλίες «κρίνεται το μέλλον του κυπριακού λαού». Το φυσικό χρονοδιάγραμμα για ολοκλήρωσή τους είναι το τέλος αυτού του χρόνου. Το 2010, χωρίς λύση, ο Ταλάτ δήλωσε πως δεν θα είναι καν υποψήφιος. Κι αν είναι, θα χάσει. «Αν δεν τα βρούμε με αυτόν, δεν ξέρω με ποιον θα τα βρούμε», δήλωσε τις προάλλες ο πρόεδρος Χριστόφιας.
Πίσω από τις πόρτες οι συνομιλίες πάνε αρκετά καλά. Ομως, οι κοινωνίες, και στις δύο πλευρές της γραμμής, είναι αλλού. Οι Ελληνοκύπριοι έχουν εθιστεί στο στάτους κβο και δεν μπορούν να αντιληφθούν τα μελλοντικά προβλήματα, όταν τα σύνορα της Τουρκίας θα είναι στη μέση της Λευκωσίας και πόσο επικίνδυνο θα είναι για το μισό νησί να αντέξει, σε βάθος χρόνου, την πίεση από τον όγκο ενός εχθρικού κράτους του μεγέθους της Τουρκίας.
