Οι περιστάσεις

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτης Φάμελλος μιλώντας στο ΜEGA για το θέμα των συνεργασιών είπε μεταξύ άλλων: «Η πλειοψηφία των πολιτών λέει “βρείτε τα” για να έχουμε μiα λύση απέναντι στην κυβέρνηση Μητσοτάκη. Ο ΣΥΡΙΖΑ πήρε μία πρωτοβουλία και είπαμε ότι είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε. Από το ΠΑΣΟΚ και τη Νέα Αριστερά υπήρξε άρνηση ή καθυστέρηση προκειμένου να διαμορφωθεί προοδευτική απάντηση. Αποδείχθηκαν κατώτεροι των περιστάσεων». Για τον κ. Φάμελλο οι περιστάσεις, όπως αυτός τις αντιλαμβάνεται, βάζουν επιτακτικά το ζήτημα της συνεργασίας. Για τις ηγεσίες του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Αριστεράς, όμως, οι περιστάσεις άλλα υπαγορεύουν. Και τα τρία κόμματα διαβάζουν την πραγματικότητα που είναι πεισματάρικη με τα ίδια αναλυτικά εργαλεία, ωστόσο δεν καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα σχετικά με αυτό που πρέπει να γίνει.

Στον ΣΥΡΙΖΑ έχουν από καιρό συμφιλιωθεί με την ιδέα ότι ο καθένας μόνος του απέναντι στη Δεξιά είναι μια λανθασμένη γραμμή. Η πανωλεθρία καραδοκεί. Επικαλούνται τις επιδόσεις και των τριών κομμάτων στις μετρήσεις της κοινής γνώμης. Τα ποσοστά και των τριών μαζί δεν φτάνουν το ποσοστό της Νέας Δημοκρατίας. Δείχνουν επίσης τα ευρήματα των γκάλοπ, σύμφωνα με τα οποία η πλειονότητα των πολιτών θέλει τη συνεργασία. Και δικαιολογημένα απευθύνουν το ερώτημα στο ΠΑΣΟΚ και στη Νέα Αριστερά: «Oι πολίτες μάς λένε να τα βρούμε, ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ ούτε το ΠΑΣΟΚ ούτε πολύ περισσότερο η Νέα Αριστερά πείθουν ότι μπορούν να γίνουν αξιόπιστη εναλλακτική κυβερνητική λύση. Γιατί λοιπόν αρνείστε να δοκιμάσουμε την τύχη μας ενωμένοι;». Βεβαίως ξεπέρασαν κάποια όρια προτείνοντας κοινό ψηφοδέλτιο και εκλογικό μέτωπο, χωρίς πάντως να λένε ποιος θα είναι ο επικεφαλής. Οι άλλοι κουμπώθηκαν. Λογικό. Δεν έχουν συμφωνήσει στα προκαταρκτικά βήματα και ο ΣΥΡΙΖΑ τούς προτείνει άλματα. Χώρια που διαισθάνονται ότι σύντομα θα υπάρξει κίνηση από την πλευρά του Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος στις διαλέξεις του στο Χάρβαρντ μίλησε εφ’ όλης της ύλης, ήταν ένας διαφορετικός Τσίπρας, περισσότερο σοσιαλδημοκράτης, με σαφείς αποστάσεις από την περίοδο 2012-2015 (πριν από την υπογραφή του μνημονίου) και με σταθερές απόψεις στο θέμα της συνεργασίας των προοδευτικών δυνάμεων. Υπολογίσιμο είναι επίσης το ποσοστό όσων ζητούν από τον Τσίπρα να κάνει δικό του κόμμα (περίπου στο 15%).

Στο ΠΑΣΟΚ μέχρι πριν από λίγο καιρό ήταν κυρίαρχη η άποψη που έλεγε καλύτερα μόνοι μας στον σωστό δρόμο, παρά με άλλους μαζί στον λάθος δρόμο. Το τελευταίο διάστημα όμως έχουν μετακινηθεί από τη σιγουριά ότι θα τερματίσουν πρώτοι στις κάλπες. Δεν αποκλείουν τη συνεργασία σε επιμέρους θέματα, δεν κλείνουν τις πόρτες, πιστεύουν πάντως ότι η αντιπολίτευση που κάνουν θα ανατρέψει τους συσχετισμούς και δίνουν ραντεβού για σύμπραξη με τις άλλες προοδευτικές δυνάμεις στις δεύτερες εκλογές, που θα ακολουθήσουν αμέσως, αφού δεν πρόκειται να προκύψει ούτε αυτοδυναμία της Ν.Δ. ούτε κυβέρνηση συνεργασίας Ν.Δ. - ΠΑΣΟΚ, όπως επιθυμεί το μέγαρο Μαξίμου, αλλά έχει απορρίψει η Χαριλάου Τρικούπη. Στη Νέα Αριστερά έχουν άλλους προβληματισμούς. Περισσεύει η αγωνία για το μέλλον του εγχειρήματός τους, διαφορετικές προσεγγίσεις κατατίθενται, οι παρηγορητικές αυταπάτες σκόνταψαν στη συγκυρία, αναπτύσσονται φυγόκεντρες τάσεις και πυκνώνουν οι τάξεις των απογοητευμένων. Βλέπουν τα πολύ χαμηλά ποσοστά τους και φοβούνται ότι αν προχωρήσουν βιαστικά σε μια συνεννόηση μόνο με τον ΣΥΡΙΖΑ, θα απειληθεί η αυτονομία τους και ενδέχεται –επειδή η σχέση θα είναι ετεροβαρής– να ενσωματωθούν.

● «Απαισιοδοξία της γνώσης, αισιοδοξία της βούλησης». Την είπε ο Γκράμσι; Ο Α. Φρανς; Μήπως ο Ι. Καντ; Ισως ο Ρ. Ρολάν; Στην περίπτωση των τριών κομμάτων έχουμε την απαισιοδοξία της γνώσης. Αναζητείται η αισιοδοξία της βούλησης. Η καθυστέρηση είναι πολύ πιθανό να φέρει εκτός από την ήττα και την παράδοση άνευ όρων. Περιθώρια για νικηφόρα υποχώρηση δεν θα υπάρξουν. Οι απώλειες θα είναι μεγάλες.