Από το «τρίκυκλο»... στα τανκς

Τριαντάφυλλος Μηταφίδης, Δημοσιευμένο: 2008-05-22

Την Τετάρτη 22 Μαΐου 1963 θα διαδραματιζόταν στη Θεσσαλονίκη μια από τις κορυφαίες στιγμές της σύγχρονης τραγωδίας, που θα σφράγιζε ανεξίτηλα την ιστορία της χώρας.

Ο βουλευτής της ΕΔΑ Γρηγόρης Λαμπράκης, 51 ετών, υφηγητής της Ιατρικής και βαλκανιονίκης, έπεφτε θανάσιμα τραυματισμένος, στη διασταύρωση των οδών Βενιζέλου-Ερμού, από τους παρακρατικούς φονιάδες Σπύρου Γκοτζαμάνη και Εμμανουήλ Εμανουηλίδη, που εφόρμησαν με «τρίκυκλο» εναντίον του. Κλινικά νεκρός «ο μαραθωνοδρόμος της ειρήνης», θα αφήσει την τελευταία του πνοή στις 27/5/1963 στο ΑΧΕΠΑ.

Την τύχη του Λαμπράκη λίγο έλειψε να έχει και ο βουλευτής Καβάλας της ΕΔΑ Γιώργης Τσαρουχάς, που λίγο πριν είχε χτυπηθεί από τους παρακρατικούς «αντιφρονούντας» οι οποίοι πολιορκούσαν τα γραφεία του «Δημοκρατικού Συνδικαλιστικού Κινήματος», όπου γινόταν η συγκέντρωση των «Φίλων της Ειρήνης». Ό,τι δεν κατάφερε ο θηριώδης παρακρατικός τραμπούκος «Αντωνάρας» Πιτσώκος που κακοποίησε άγρια τον Γ. Τσαρουχά, θα το καταφέρουν πέντε χρόνια αργότερα οι δήμιοι της Χούντας. Στις 9/5/1968 στα γραφεία της ΚΥΠ στο Γ΄Σ.Σ. θα δολοφονήσουν μετά από βασανιστήρια το Γιώργη Τσαρουχά.

Η δολοφονία του Λαμπράκη ήταν ένας βασικός «τακτικός στόχος» μιας μακριάς αλυσίδας συνωμοσιών και εγκλημάτων με στρατηγικό στόχο την επιβολή δικτατορίας. Γιατί «το τρίκυκλο ήταν της χούντας», όπως έγραψαν χαρακτηριστικά στο περιοδικό ΕΠΙΚΑΙΡΑ ο Γιώργος Μπέρτσος και ο Γιάννης Βούλτεψης που, μαζί με τον Γιώργο Ρωμαίο, αποτέλεσαν συμβολικά «το δημοσιογραφικό τρίκυκλο», το οποίο συνέβαλε αποφασιστικά στην αποκάλυψη και διαλεύκανση των συνωμοτικών πτυχών αυτού του στυγερού πολιτικού εγκλήματος.

Ήδη, από το 1962, ο Γ. Γεωργαλάς, ο θεωρητικός εγκέφαλος της χούντας, είχε εισηγηθεί στην ΚΥΠ την οργάνωση «αντισυγκεντρώσεων προς εξουδετέρωσιν των κομμουνιστών υπό καταλλήλων προσώπων»-όπως π.χ. ήταν η ψευδεπίγραφη αντικομμουνιστική συμμορία «Σύνδεσμος Αγωνιστών και Θυμάτων Εθνικής Αντιστάσεως Βορείου Ελλάδος» του δοσίλογου φον Ξ. Γιοσμά. Την εκπόνηση των σχεδίων για τις αντισυγκεντρώσεις είχε αναλάβει η λεγόμενη «Αφανής Επιτροπή», που είχε συσταθεί μετά την εκλογική επιτυχία της ΕΔΑ το 1958, με την επίβλεψη-χρηματοδότηση της CIA. Από αυτό το «επιτελείο του εγκλήματος», στο οποίο συμμετείχε και ο κατοπινός αρχιπραξικοπηματίας Παπαδόπουλος, προήλθε το κατεπείγον σήμα του Γενικού Επιτελείου Στρατού προς τις στρατιωτικές μονάδες, στις 24/5/1963, με τίτλο «Ο ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΚΑΛΕΙ» που υπέγραφε ο στρατοδίκης της δίκης του ΑΣΠΙΔΑ συνταγματάρχης Απ. Ζαλαχώρης. Ο ίδιος, βέβαια, αποποιήθηκε κάθε ευθύνη, όταν διέφυγε στο εξωτερικό μετά το βασιλικό «αντιπραξικόπημα»-οπερέτα στις 13/12/1967. Ξεπερνώντας σε κυνισμό την κατάπτυστη ανακοίνωση της Αστυνομίας και τα δημοσιεύματα του φιλοκυβερνητικού τύπου ότι ο Λαμπράκης έπεσε θύμα «τροχαίου ατυχήματος ενώ ηγείτο διαδηλώσεως κομμουνιστών»(!), θριαμβολογούσε για τη δολοφονία, αφού τάχα «ο λαός της Θεσσαλονίκης, προκληθείς υπό των ερυθρών πρακτόρων, έδωσε την απάντησίν του»(!) Ένας λαός, που με βουρκωμένα μάτια κατευόδωσε στο σιδηροδρομικό σταθμό τον «Σπάρτακο της Ειρήνης και της Δημοκρατίας» με το σύνθημα-έμβλημα μιας ολόκληρης γενιάς «ο Λαμπράκης ζει σε αγώνες μας καλεί!»

Γι’ αυτό είχαν αποφασίσει ακόμη και την επιβολή στρατιωτικού νόμου την ημέρα της πάνδημης κηδείας του Γρ. Λαμπράκη, για να καταστείλουν «ενδεχόμενες κομμουνιστικές ταραχές»-όπως εξάλλου προέβλεπε και το ψυχροπολεμικό Σύνταγμα του 1952. Γιατί όχι, αφού η δολοφονία του Λαμπράκη ήταν μια «κομμουνιστική σκευωρία»(!) και, σύμφωνα με την «κυβέρνησιν του αίματος της ΕΡΕ» (Γ. Παπανδρέου), «ο διεθνής κομμουνισμός έχει εξαπολύσει μίαν οργανωμένην επίθεσιν εναντίον της Ελλάδος». Συνιστούσε μάλιστα «πράξιν δημαγωγικήν και αντεθνικήν η πολιτική εκμετάλλευσις των γεγονότων της Θεσσαλονίκης...παρόμοια των οποίων είναι δυνατόν να συμβούν εις όλα τα κράτη, και τα πλέον δημοκρατικά, και δεν δημιουργούν ευθύνας δια την κυβέρνησιν...εφ’ όσον δεν δύνανται να ελεγχθούν παρ’ αυτής.»(!)

Η καθεστωτική, βέβαια, εκδοχή της ιστορίας εξαντλεί τη δικτατορία στην «ανταρσία μιας ομάδας επίορκων αξιωματικών», αθωώνοντας το καθεστώς των νικητών του εμφυλίου πολέμου που ζέσταινε στον κόρφο του το «αυγό του φιδιού» και λειτούργησε ως «θερμοκήπιο» της Χούντας. Έτσι, «μετά τα Ιουλιανά του 1965, ο διάχυτος φόβος των κυρίαρχων τάξεων τις έκανε αντικειμενικά πρόθυμες να αποδεχτούν την αντικατάσταση του κοινοβουλευτικού καθεστώτος από ένα καθεστώς έκτακτης ανάγκης», έγραψε ο Αριστόβουλος Μάνεσης.

Το «πράσινο φως» για το πραξικόπημα άναψε στην Ουάσιγκτον το Φλεβάρη του 1967, καθώς η χώρα μας αποτέλεσε πειραματικό εργαστήρι του «Ψυχρού Πολέμου» και προγεφύρωμα στρατηγικής σημασίας για τον έλεγχο της Μ. Ανατολής. Γι’ αυτό οι ΗΠΑ δεν τηρούσαν απλώς «μια στάση ανοχής προς τους δικτάτορες», όπως προκλητικά γράφει το βιβλίο Ιστορίας της Γ΄Λυκείου 41 χρόνια μετά (!), αλλά επέβαλαν και συνέβαλλαν με κάθε τρόπο στην επιβίωση του τυραννικού καθεστώτος.

Θέματα επικαιρότητας: 21/4/67, 40 χρόνια μετά

Τριαντάφυλλος Μηταφίδης

Από το «τρίκυκλο»... στα τανκς

Τριαντάφυλλος Μηταφίδης, 2008-05-22

Την Τετάρτη 22 Μαΐου 1963 θα διαδραματιζόταν στη Θεσσαλονίκη...

Περισσότερα

Αντιδικτατορική δράση στην Ευρώπη

Στέφανος Πεσμαζόγλου, 2007-04-22

Από την Αγγλία ο Στέφανος Πεσμαζόγλου, τότε πρόεδρος του...

Περισσότερα
Αντώνης Ανηψητάκης

Στα σαράντα της χούντας.

Αντώνης Ανηψητάκης, 2007-04-21

Σάββατο, 21 Απριλίου, αίθουσα Μελίνα Μερκούρη, Ιεράπετρα....

Περισσότερα

Άρθρα/ Πολιτική

Τέλος εποχής ...

Αγγέλα Καστρινάκη, 2026-07-04

Πάντα τέτοιες μέρες οι πανεπιστημιακοί παθαίναμε κρίση...

Η αριστερή μελαγχολία

Κώστας Δουζίνας, 2026-06-10

Ακούγοντας ομιλίες του ΚΚΕ νοσταλγώ τις παλιές βεβαιότητες...

Δημήτρης Χατζησωκράτης

Για την ατομική και συλλογική μας ευθύνη απέναντι στην κοινωνία

Δημήτρης Χατζησωκράτης, 2026-07-07

Προτείνω ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ να μην καταθέσει ξεχωριστό ψηφοδέλτιο....

Θόδωρος Μαργαρίτης

Για ποιο πολιτικό παράδειγμα;

Θόδωρος Μαργαρίτης, 2026-07-09

Η υπόθεση με την κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί ένα γεγονός...

Θόδωρος Τσίκας

Οι συσχετισμοί μεταβάλλονται

Θόδωρος Τσίκας, 2026-07-09

Η σημαντικότερη εξέλιξη της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην...

Πού είναι ο απολογισμός και ποια η αξιολόγηση;

Κώστας Χλωμούδης, 2026-07-08

Υπάρχουν πολιτικές που πετυχαίνουν και πολιτικές που αποτυγχάνουν....

Η Ευρώπη πρέπει να αντιμετωπίσει τον κόσμο μόνη της

Joschka Fischer, 2026-07-08

Καθώς οι ΗΠΑ αποσύρονται από την Ευρώπη υπό τη δεύτερη κυβέρνηση...

Λάμπρος Αθανάσιος Τσουκνίδας

Με τα λόγια του Καμύ

Λάμπρος Αθανάσιος Τσουκνίδας, 2026-07-05

Kάθε γενιά, αναμφισβήτητα, θεωρεί τον εαυτό της προορισμένο...

Γιώργος Χουλιαράκης

Τί σημαίνει προοδευτική οικονομική πολιτική;

Γιώργος Χουλιαράκης, 2026-06-28

Τι μπορεί ρεαλιστικά να επιτευχθεί σε εθνικό επίπεδο προκειμένου...

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν πρέπει να αφεθεί στις δυνάμεις της αγοράς

Θόδωρος Καρούνος, 2026-06-26

Η πρόσφατη συνέντευξη του επικεφαλής της Anthropic, αλλά και...

Θόδωρος Τσίκας

Τα «δώρα» του Τραμπ προς την Τουρκία και οι προκλήσεις για την ελληνική στρατηγική

Θόδωρος Τσίκας, 2026-06-25

Οι δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για πιθανά...

Γεράσιμος Μοσχονάς

Αλέξης Τσίπρας: Η ανατομία μιας επανεκκίνησης

Γεράσιμος Μοσχονάς, 2026-06-21

Τι συνέβαλε ώστε η ΕΛΑΣ να έχει αποκτήσει αξιόλογο (δημοσκοπικό)...

×
×