Οι συσχετισμοί μεταβάλλονται

Η σημαντικότερη εξέλιξη της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα δεν ήταν οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τα F-35, τα F-16 ή το τουρκικό μαχητικό αεροσκάφος Κaan. Ήταν η επιβεβαίωση ότι, παρά τις ιδιαιτερότητες της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, η Ουάσιγκτον και οι υπόλοιποι σύμμαχοι θεωρούν στρατηγικά αναγκαία τη διατήρηση της Τουρκίας στον πυρήνα της δυτικής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.

Η ελληνική εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να στηρίζεται στην υπόθεση ότι η Τουρκία θα απομονωθεί διεθνώς ή ότι οι σύμμαχοί της θα διατηρούν επ’ αόριστον περιορισμούς εις βάρος της. Η διεθνής πολιτική δεν λειτουργεί με όρους επιβράβευσης ή τιμωρίας, αλλά με βάση την ιεράρχηση συμφερόντων. Οι κυρώσεις CAATSA (που επέβαλε το 2020 η Ουάσιγκτον στην Τουρκία λόγω της προμήθειας των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400) και οι αντιδράσεις στο αμερικανικό Κογκρέσο αποτελούν υπαρκτά, αλλά όχι ανυπέρβλητα εμπόδια. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι όταν υπάρχει σαφής πολιτική βούληση αναζητούνται τρόποι υπέρβασής τους.

Η Τουρκία δεν είναι πλέον μόνο μια σημαντική περιφερειακή δύναμη. Αποτελεί μια χώρα με αυξανόμενη διεθνή εμβέλεια και επιρροή, μια τάση που δεν αναμένεται να ανακοπεί. Η Ελλάδα οφείλει να αξιοποιήσει το ενδιαφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης για σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι συσχετισμοί στην περιοχή μας μεταβάλλονται και η πολιτική της αναβολής στην επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών αποδεικνύεται ολοένα και πιο προβληματική. Η επιτάχυνση και η εμβάθυνση του ελληνοτουρκικού διαλόγου είναι αναγκαίες, πριν οι νέες γεωπολιτικές πραγματικότητες καταστήσουν ακόμη δυσκολότερη την επίτευξη λύσεων.

Η αξία της Τουρκίας, όχι μόνο για τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και για την Ευρωπαϊκή Ενωση, αυξάνεται. Η ελληνική επιμονή σε ένα στείρο «όχι» στη συνεργασία Ε.Ε. – Τουρκίας στον αμυντικό τομέα θα απομονώσει την Ελλάδα από τους εταίρους της, χωρίς ουσιαστικό πρακτικό όφελος. Η ελληνική θέση πρέπει να είναι «ναι, υπό προϋποθέσεις».

Παράλληλα, είναι απολύτως αναγκαίο η Ελλάδα να επιδιώξει την ένταξή της στον πρώτο κύκλο των χωρών που θα διαμορφώσουν τον σκληρό πυρήνα της ευρωπαϊκής άμυνας, ώστε να ενισχύσει τη θέση της μέσα στη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας.