Δύσκολος μονόδρομος

Tο Πακιστάν, το Κατάρ, η Αίγυπτος και η Τουρκία συνέβαλαν αποφασιστικά στην παράταση της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ώστε εντός δύο μηνών να υπάρξει μη αντιστρέψιμη στροφή προς τη σταθεροποίηση.

Εναν χρόνο μετά τον πόλεμο των δώδεκα ημερών, οι περιφερειακές δυνάμεις που πρωταγωνίστησαν στη διατύπωση συμβιβαστικής φόρμουλας για την κατάπαυση του πυρός είχαν ως απόλυτη προτεραιότητα την αποφυγή αποσταθεροποίησης στο Ιράν που θα οδηγούσε σε καθεστωτική ανατροπή και διάσπαση της ενότητας της χώρας.

Με δυο λόγια, οι χώρες που μεσολάβησαν δεν ήθελαν το Ιράν να ακολουθήσει τον δρόμο του Ιράκ, της Συρίας και της Λιβύης, δηλαδή την αποδυνάμωση της κεντρικής κυβέρνησης στην Τεχεράνη, αλλά και τη δημιουργία ενός de facto ανεξάρτητου Ιρανικού Κουρδιστάν, του τρίτου κατά σειρά μορφώματος μετά το Βόρειο Ιράκ και τη Βορειοανατολική Συρία. Στον ένα χρόνο πολέμου επιβεβαιώθηκε ότι το κυρίαρχο πρόβλημα δεν είναι για τις χώρες της περιοχής οι ηγεμονικές φιλοδοξίες του Ιράν, αλλά η δαιμονοποίησή του. Πριν από τρία χρόνια, το Ιράν αποκαθιστούσε διπλωματικές σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία με μεσολάβηση της Κίνας.

Ακολούθησε η πανηγυρική κοινή σύνοδος κορυφής στο Ριάντ του Αραβικού Συνδέσμου και της Ισλαμικής Διάσκεψης που επισφράγισε τη συμφιλίωση του Ιράν με τη Σαουδική Αραβία και τους συμμάχους της.

Η εξελικτική παραπάνω σταθεροποίηση διακόπηκε βίαια και απότομα με την εισβολή της Χαμάς στο Ισραήλ.

Σήμερα, το αγκάθι της επόμενης διαπραγμάτευσης ΗΠΑ-Ιράν θεωρείται ότι είναι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, μια αποψη που έχει αρχίσει να αμφισβητείται τα τελευταία χρόνια από αυτούς που πιστεύουν ότι τα πυρηνικά είναι μοχλός πίεσης για την άρση των κυρώσεων.

Το Ιράν γνωρίζει πολύ καλά ότι αν επιδιώξει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, τότε η Αίγυπτος, η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία θα κινηθούν προς την ίδια κατεύθυνση, μια δυναμική που προκαλεί υπαρξιακή ανησυχία στην Ινδία που θα δει το Πακιστάν να τίθεται επικεφαλής ενός πυρηνικού μπλοκ.

Μια ισλαμική πυρηνική Μέση Ανατολή δεν απειλεί μόνον τα ζωτικά συμέροντα των ΗΠΑ, αλλά και δύο άλλες πυρηνικές δυνάμεις, τη Ρωσία και την Κίνα, που συνορεύουν με τις πρώην σοβιετικές ισλαμικές Δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας, με το Πεκίνο να βρίσκεται σε πόλεμο μακράς διαρκείας με τους μουσουλμάνους Ουιγούρους στην επαρχία του Σιγκιάγκ.

Ο τερματισμός του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν αναμένεται ότι θα επηρεάσει σε καθοριστικό βαθμό τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου για τον έλεγχο του Κογκρέσου.

Και οι δύο πλευρές ετοιμάζονται να πανηγυρίσουν για τη νίκη τους, με το πιο αδύναμο αφήγημα να εκπέμπεται από τον Τραμπ.